Trong báo cáo cập nhật mới đây, Chứng khoán Agribank (Agriseco) cho rằng song hành cùng áp lực lạm phát, mặt bằng lãi suất cũng đang có dấu hiệu rục rịch tăng sau 2 năm ở mức thấp kỷ lục. Lãi suất huy động tại các NHTM đã tăng trung bình 0,5 – 1% so với đầu năm cho các kỳ hạn 6 - 12 tháng, lãi suất trái phiếu chính phủ 10 năm đã cao ngang mức trước dịch COVID-19 lên 3,54%.
Theo nhiều nhà kinh tế, lãi suất có thể tiếp tục chịu áp lực tăng và sẽ tác động tới thị trường chứng khoán cũng như các nhóm ngành, cổ phiếu có liên quan. Từ đó, nhóm phân tích của Agriseco đã chỉ ra những cơ hội và rủi ro của xu thế tăng lãi suất cũng như các hàm ý đầu tư có liên quan.
Cụ thể, Agriseco cho rằng một số ngành có lượng tiền ròng lớn có thể hưởng lợi khi mặt bằng lãi suất tăng. Trong số các nhóm ngành chính, ngành bảo hiểm được hưởng lợi rõ nét nhất khi lãi suất tăng.
Nguồn: FiinPro, Agriseco ước tính
Với nhóm bảo hiểm nhân thọ, hiện nay, trên sàn có duy nhất doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ BVH. Mặt bằng lãi suất cao giúp cải thiện hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp này. Bên cạnh đó, lãi suất kỹ thuật (lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn từ 10 năm) tăng sẽ làm giảm giá trị trích lập dự phòng toán học trên các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, qua đó giúp cải thiện lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Với lợi thế là doanh nghiệp niêm yết duy nhất cung cấp sản phẩm bảo hiểm nhân thọ trong nhóm bảo hiểm, yếu tố này sẽ gia tăng mức độ hưởng lợi của BVH so với các doanh nghiệp còn lại trong ngành.
Theo báo cáo tài chính năm 2021 của doanh nghiệp về phân tích độ nhạy, lãi suất chiết khấu tăng 0,25% làm giảm tới 1 nghìn tỷ đồng trách nhiệm phải trích lập dự phòng toán học của BVH, qua đó làm tăng 800 tỷ đồng lợi nhuận và vốn chủ sở hữu.
Trong khi đó, ở lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, với quy mô danh mục đầu tư mà tiền gửi và trái phiếu hiện nay chiếm đa số khoảng 90% (tỷ lệ tiền gửi chiếm gần 70% trong khi trái phiếu chiếm khoảng 20%), hiệu suất sinh lời đầu tư của nhóm công ty bảo hiểm phi nhân thọ sẽ gia tăng trong môi trường lãi suất tăng.
Nhóm phân tích ước tính nếu lãi suất tăng 1% sẽ giúp lợi nhuận trước thuế các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tăng thêm 10,8%. Một số ngành khác được hưởng lợi từ xu hướng lãi suất tăng do nắm giữ lượng tiền mặt lớn, ít vay nợ như: thiết bị, dịch vụ và phân phối dầu khí; bia và đồ uống; sản xuất dầu khí; vận tải;…
Bên cạnh đó, Agriseco cho rằng, nhóm bất động sản khu công nghiệp cũng sẽ được hưởng lợi trong môi trường lãi suất tăng nhờ duy trì được lượng tiền và tiền gửi ổn định khi có các khoản doanh thu chưa thực hiện lớn, đặc biệt với các doanh nghiệp nắm giữ sẵn quỹ đất sẵn sàng cho thuê.
Theo đó, các nhà phân tích chọn lựa Top10 cổ phiếu của các doanh nghiệp nắm giữ lượng tiền ròng lớn và ước tính biến động lãi trước thuế lớn khi lãi suất tăng 1% như sau:
Nguồn: Agriseco ước tính từ BCTC kiểm toán 2021.
Trong khi đó, Agriseco cho rằng một số ngành có đòn bẩy tài chính cao có thể chịu áp lực khi tăng lãi suất như ngành xây dựng có tỷ lệ vay nợ/vốn chủ sở hữu khoảng 1,18 lần, ngành bán lẻ (1,13 lần), dịch vụ tài chính (1,09 lần), công nghệ thông tin (0,9 lần), điện (0,81 lần), sản xuất thực phẩm (0,74 lần), vật liệu xây dựng (0,63 lần), bất động sản (0,53 lần),...
Trong số các nhóm ngành chính, nhóm phân tích cũng ước tính ngành xây dựng bị ảnh hưởng lớn nhất khi lãi suất tăng 1% sẽ khiến lợi nhuận trước thuế toàn ngành giảm khoảng 14% trong điều kiện các nhân tố khác không đổi.
Một số ngành khác có mức độ sụt giảm lợi nhuận mạnh khi lãi suất tăng 1% như sản xuất và phân phối điện (-6%), bán lẻ (-4,7%), vật liệu xây dựng và nội thất (-4,5%). Riêng đối với nhóm bất động sản thì mặc dù tác động chung là 3,7% tuy nhiên tác động tới nhóm bất động sản dân cư sẽ cao hơn so với nhóm bất động sản khu công nghiệp do có tỷ lệ vay nợ cao hơn.
Nguồn: FiinPro, Agriseco ước tính.
