Chuyên viên Nguyễn Thị Thu Huyền, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, giải thích người cao tuổi trải qua nhiều thay đổi về chuyển hóa, khả năng hấp thu dinh dưỡng kém đi nên dễ thiếu chất. Dưới đây là 7 nhóm vitamin quan trọng mà người cao tuổi cần lưu ý bổ sung.
Vitamin D
Đây là một trong những vi chất mà người cao tuổi dễ thiếu do ít ra ngoài trời, khả năng tổng hợp vitamin D từ ánh nắng giảm theo tuổi. Vitamin D có thể tăng hấp thu canxi, phốt pho, duy trì mật độ khoáng của xương. Chúng cũng tham gia điều hòa miễn dịch, giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng đường hô hấp. Người già nên chú ý bổ sung dưỡng chất này bằng cách tắm nắng buổi sáng, tăng tiêu thụ sữa, trứng, cá hồi, nấm... Trường hợp thiếu hụt nghiêm trọng có thể dùng thực phẩm chức năng theo tư vấn của bác sĩ.
Vitamin B12
Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong hình thành tế bào máu, bảo vệ hệ thần kinh, hỗ trợ quá trình sản xuất năng lượng. Khi già đi, dạ dày giảm tiết acid, giảm hấp thu vitamin B12. Thiếu vitamin này gây mỏi kéo dài, tê bì tay chân, đi lại loạng choạng, giảm trí nhớ, thậm chí dễ bị chẩn đoán nhầm với bệnh Alzheimer. Một số người còn bị thiếu máu hồng cầu to, da nhợt nhạt.
Người già nên ưu tiên chọn nguồn thực phẩm giàu vitamin B12 như thịt đỏ, cá, trứng, sữa. Người ăn uống kém hoặc có bệnh dạ dày, phẫu thuật tiêu hóa, bác sĩ thường khuyến nghị dùng vitamin B12 dạng tiêm hoặc viên uống.
Vitamin C
Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, góp phần bảo vệ cơ thể khỏi tổn thương tế bào, hỗ trợ miễn dịch. Đây cũng là vi chất thiết yếu trong quá trình tổng hợp collagen - loại protein quan trọng trong cấu trúc da, xương, mạch máu.
Vitamin C có nhiều trong trái cây họ cam quýt, kiwi, dâu tây, ổi, cà chua, rau xanh. Những trường hợp ăn uống kém hoặc sau mắc bệnh nhiễm trùng, có thể dùng thêm viên bổ sung liều nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Thêm rau xanh trong bữa ăn hàng ngày cung cấp vitamin C cần thiết cho sức khỏe. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Vitamin K
Vitamin K đóng vai trò quan trọng trong quá trình đông máu và chuyển hóa xương. Nó kích hoạt các protein cần thiết để đưa canxi vào xương, ngăn canxi lắng đọng vào thành mạch - yếu tố làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch. Bổ sung đồng thời vitamin D và K2 có thể mang lại hiệu quả tốt cho hệ xương, giảm nguy cơ chấn thương, gãy xương, tàn phế.
Nguồn vitamin K gồm rau lá xanh như cải bó xôi, cải xoăn, súp lơ xanh, bông cải xanh, gan động vật và một số thực phẩm lên men. Người đang dùng thuốc chống đông máu cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tăng cường vitamin này.
Vitamin A
Thiếu vitamin A có thể gây khô mắt, quáng gà, giảm sức đề kháng, khiến da khô và dễ tổn thương. Vitamin này còn giúp duy trì sức khỏe niêm mạc đường hô hấp và tiêu hóa, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Do là vitamin tan trong dầu, vitamin A có thể tích lũy và gây hại nếu dùng quá liều kéo dài. Ưu tiên cung cấp vitamin này qua thực phẩm tự nhiên như gan, trứng, sữa, khoai lang, cà rốt, bí đỏ và rau xanh đậm.
Vitamin B9 (Folate)
Vitamin B9 rất quan trọng cho sự phát triển của tế bào, hệ thần kinh. Cơ thể thiếu hụt góp phần dẫn đến vấn đề trầm cảm, rối loạn nhận thức. Người cao tuổi có vấn đề về trí nhớ hoặc bệnh Alzheimer, nồng độ vitamin B9 thường thấp. Nên tăng cường vitamin B9 qua trứng, các loại rau xanh, đậu, trái cây như cam, chuối, bơ, đu đủ, ngũ cốc nguyên hạt.
Vitamin B1 (Thiamine)
Vitamin B1 đóng vai trò thiết yếu trong việc chuyển hóa glucose thành năng lượng, hỗ trợ hoạt động bình thường của tim, hệ thần kinh. Thiếu hụt vitamin B1 gây chán ăn, rối loạn nhịp tim. Người già có thể bổ sung vitamin B1 từ thịt, cá, ngũ cốc nguyên hạt.
Theo chuyên viên Huyền, người lớn tuổi chỉ nên bổ sung các loại vitamin thông qua thực phẩm chức năng khi chế độ ăn không đáp ứng đủ nhu cầu, được bác sĩ chỉ định sau khám. Tự ý sử dụng hoặc lạm dụng có thể gây dư thừa, ảnh hưởng đến tương tác thuốc, đặc biệt ở người có bệnh nền. Người già cần duy trì lối sống lành mạnh, tập luyện đều đặn, ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái.
| Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp |
