Trao đổi với phóng viên Dân trí, BSCKII Nguyễn Thị Bích Uyên, Trưởng khoa Thận nhân tạo - Lọc máu, Bệnh viện Lê Văn Việt (TPHCM), cho biết, dịp Tết Nguyên đán với bệnh nhân suy thận mạn thường là những ngày được “đánh dấu đỏ”, tô đậm trên cuốn lịch để nhắc lịch chạy thận định kỳ.
Hiểu được nhu cầu vui xuân của bệnh nhân, Bệnh viện Lê Văn Việt cố gắng sắp xếp tăng ca chạy thận những ngày trước và sau Tết, để người bệnh có được tối thiểu 2 ngày Tết quây quần bên gia đình. Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng hướng dẫn người bệnh cách quản lý chế độ ăn uống đảm bảo sức khỏe tốt nhất.
Bệnh nhân chạy thận được lãnh đạo Bệnh viện Lê Văn Việt thăm hỏi, lì xì dịp Tết (Ảnh: BS).
Bác sĩ Uyên đưa ra 6 lời khuyên quan trọng trong dịp Tết đến người bệnh thận mạn, phải chạy thận định kỳ.
1. Không quên lịch hẹn chạy thận định kỳ
Lịch chạy thận đã được bệnh viện sắp xếp phù hợp với sức khỏe của từng người bệnh, nên cần tuyệt đối tuân thủ.
2. Kiểm soát chế độ ăn cân bằng, lành mạnh và phù hợp
Người bệnh cần hạn chế thức ăn nhanh, thịt chế biến sẵn vì có hàm lượng muối, đường và carbohydrate cao; lượng muối ăn vào nên dưới 5 gram/ngày (tương đương 1 muỗng nhỏ cà phê và cần chú ý hàm lượng muối sẵn có trong thịt cá, thức ăn);
Lượng đạm (protein) tiêu thụ mỗi ngày nên dưới 0,8 gram/kg trọng lượng cơ thể, ưu tiên chọn đạm có nguồn gốc thực vật (như các loại đậu, đậu khô, hạt; ngũ cốc nguyên hạt), giúp giảm thiểu nguy cơ tăng kali trong máu.
“100 gram đậu, hạt nấu chín sẽ có hàm lượng đạm là 7-10 gram; ngũ cốc nguyên hạt 100 gram chứa 3-6 gram protein, còn ½ chén rau củ chứa tinh bột (khoai tây, khoai lang, ngô, đậu…) hoặc ½ chén cơm tương đương 2-4 gram protein”, bác sĩ Uyên ví dụ.
Người bệnh thận mạn cần kiểm soát chế độ ăn trong ngày Tết (Ảnh minh họa: BV).
Người bệnh có thể chia nhỏ các bữa ăn và ăn chậm, nhai kỹ. Đồng thời, nên hạn chế tối đa trái cây khô, hạt khô (hạt điều, hạt dưa, hạt bí), chuối, bưởi, cam và đặc biệt là các loại rau củ ngâm chua (dưa cải, củ kiệu) vì có hàm lượng kali cao.
Hạn chế ăn lòng, nội tạng động vật, các loại sữa, phô mai chứa hàm lượng phospho cao; hạn chế giò, lạp xưởng, thịt xông khói, thực phẩm đóng hộp vì chứa nhiều muối.
Tuân thủ giới hạn nước uống mỗi ngày
Người bệnh có thể tính lượng nước tiểu trong 1 ngày (24 giờ) và cộng thêm 500ml để biết lượng nước cần uống.
Những người suy thận mạn phải chạy thận định kỳ hầu như không còn đi tiểu được, nên 500ml nước chủ yếu dùng cho uống thuốc và lượng nước trong canh, súp. Khi quá khát, người bệnh hãy dùng ly nhỏ, nhấp từng ngụm.
Uống thuốc đầy đủ, đúng giờ, đúng liều
Người bệnh thận mạn luôn có kèm theo ít nhất một bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, lupus ban đỏ hệ thống… Việc uống thuốc điều trị, kiểm soát tốt bệnh nền là điều luôn cần tuân thủ.
Bệnh nhân hãy xem nơi chạy thận như một trạm sạc năng lượng, thanh lọc cơ thể (Ảnh: BS).
Giữ tinh thần thoải mái
Người thân nên cùng đồng hành cùng bệnh nhân dịp Tết, ủng hộ tinh thần vui chơi, nhưng vẫn nhắc nhở và đưa họ đi chạy thận đúng lịch. Thay vì coi chạy thận là rào cản, bác sĩ Uyên cho rằng, bệnh nhân hãy xem nơi chạy thận như một trạm sạc năng lượng, thanh lọc cơ thể để sống vui tươi, mạnh khỏe.
Đi khám ngay nếu có các dấu hiệu bất thường.
Người bệnh cần được theo dõi sát và vào viện kiểm tra ngay nếu thấy các triệu chứng khó thở, phù nhiều, tăng cân nhanh, buồn nôn, mệt nhiều…
“Chúc người bệnh thận mạn và gia đình vui xuân đoàn viên, với châm ngôn “ăn uống kỷ luật, chạy thận đúng lịch trình”. Khi có một cơ thể ổn định sức khỏe, chúng ta sẽ có tất cả”, BSCKII Nguyễn Thị Bích Uyên gửi gắm.
