Ông Yeo Siang Tiong, Tổng giám đốc Kaspersky Đông Nam Á, người có 28 năm làm việc trong ngành công nghệ thông tin, nói rằng "chưa bao giờ thấy khu vực Đông Nam Á biến đổi với tốc độ chóng mặt như thế trong đại dịch".
Lượng người dùng trực tuyến trong khu vực đã đạt hơn 310 triệu vào năm 2020, trước 5 năm so với năm dự báo đến 2025. Nguyên nhân là năm qua, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam đã có thêm 40 triệu người lần đầu dùng Internet. Do đó, các doanh nghiệp cần cấp thiết phải xem xét lại cơ sở hạ tầng, mô hình kinh doanh và cách thức thực hiện các giao dịch.
Chuyên gia này đưa ra 5 lĩnh vực mà lãnh đạo nên cân nhắc trong khi lập kế hoạch chuyển đổi số. Năm lĩnh vực này được lấy cảm hứng từ "Binh pháp Tôn Tử", gồm: Đạo, Thiên, Địa, Tướng, Pháp.
Ông Yeo Siang Tiong, Tổng giám đốc Kaspersky Đông Nam Á. Ảnh: Công ty cung cấp
Sự đồng lòng/lý tưởng (Đạo): Cần có sự đồng thuận từ cấp hội đồng quản trị hoặc CEO đến những chiến binh trên tuyến đầu như hỗ trợ khách hàng và bán hàng. Theo ông Yeo Siang Tiong, đáng tiếc là trong lý thuyết quản lý hiện đại, cổ đông được coi là những nhân vật tối thượng cần phải chiều lòng, trong khi người lao động ít có tiếng nói.
May mắn là, điều này có lẽ chỉ đúng với các tập đoàn lớn, nơi các thương vụ mua lại vẫn còn mang lại nhiều lợi ích. Tuy nhiên, đối với tất cả công ty, tinh thần của doanh nghiệp chính là sợi dây kết nối tất cả. Nếu phương hướng và mục đích không được ý thức rõ ràng và không được truyền đạt tốt, rất khó để tập hợp và phối hợp giữa các bộ phận riêng lẻ.
Áp dụng logic này vào chuyển đổi số, toàn bộ doanh nghiệp, từ ban lãnh đạo đến đội ngũ nhân viên trực tiếp sản xuất kinh doanh phải được cấu trúc một cách chính xác, đồng thuận, nhận thức đầy đủ và sẵn sàng.
Một ví dụ điển hình là cách các doanh nghiệp chuyển mình sang lĩnh vực bán lẻ trực tuyến. Để làm được việc này, doanh nghiệp cần có sự đồng thuận tốt, cần hiểu rằng bán lẻ trực tuyến là một kênh khác để tiếp cận cùng một khách hàng. Vì vậy, những doanh nghiệp không có chiến lược omni (tiếp cận đa kênh) nhất quán sẽ thành lập một bộ phận mới để nhắm mục tiêu này thay vì huy động các kênh thông thường khác cùng tham gia, tạo ra những đường ranh giới chia rẽ trong nội bộ doanh nghiệp.
Các yếu tố tự nhiên (Thiên): Các yếu tố tự nhiên bao gồm khí hậu và thời gian. Trong thời đại chuyển đổi số, quan trọng là thời điểm. Khái niệm "thời" được nhắc đến trong triết học cổ điển Trung Quốc cổ đại. Hay trong môn Thái cực quyền, bí quyết phản đòn của võ sư là nắm bắt thời cơ di chuyển thuận theo lực của đối thủ chứ không phải trực tiếp đỡ đòn.
Đại dịch đã và đang gây ra những gián đoạn lớn trong tất cả ngành nghề và tổ chức ở khu vực Đông Nam Á. Vì vậy, các doanh nghiệp, ở mọi hình thức và quy mô, đều vận hành thuận theo các chính sách cách ly và giãn cách thường xuyên thay đổi. Nhưng các doanh nghiệp cần làm điều đó như thế nào? Không có cách nào khác ngoài việc khai thác quyền năng của công nghệ.
Trong bối cảnh giá trị các giao dịch trực tuyến ở Đông Nam Á được dự đoán đạt 1.200 tỷ USD vào năm 2025, đã đến lúc bắt đầu chuyển dữ liệu và các giao dịch trực tiếp của doanh nghiệp thành trực tuyến, từ các biểu mẫu cần điền, hoạt động thanh toán và các công việc trung gian khác. "Nếu bạn chưa bắt đầu hoặc chưa có ý định làm việc này, bạn nên làm ngay", vị chuyên gia nói.
Các yếu tố vật lý (Địa): Các yếu tố vật lý có liên quan gì đến một môi trường phi vật chất như Internet? Trong thời cổ đại, đó là lộ trình hành quân của quân đội và các loại địa hình chiến trường. Trong hiện tại, và trong quá trình chuyển đổi số, yếu tố này là thị trường nơi doanh nghiệp hoạt động (địa bàn).
Họ cần xác định đúng thị trường. Không chỉ đơn thuần xác định thị trường địa lý, mà còn phải xác định cách tiếp cận thị trường và định hướng đúng loại đối tượng phù hợp với chiến lược của mình.
Ví dụ, doanh nghiệp may mặc có thể chọn cách tiếp thị trực tiếp đến người tiêu dùng. Doanh nghiệp sản xuất có thể chọn thị trường ở quốc gia chưa được khai phá để tránh xung đột với hệ sinh thái hiện có của các đối tác kinh doanh hoặc có thể chọn đối tượng mục tiêu mới (những người trẻ tuổi), tiếp cận họ thông qua những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội và hoàn toàn bán hàng trực tuyến.
Người quản lý (Tướng): Một kế hoạch không thể được thực hiện nếu không được sự chấp thuận của ban quản lý. Đại dịch cho thấy rằng đổi mới sáng tạo là yếu tố cần thiết để phát triển thịnh vượng. Cuộc khảo sát gần đây của Kaspersky chỉ ra các quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo.
Phần lớn (96%) các doanh nghiệp được khảo sát xác nhận rằng hội đồng quản trị của họ đóng vai trò trực tiếp trong đổi mới kinh doanh. Điều này có nghĩa là nếu được hỗ trợ mạnh mẽ thì đổi mới sáng tạo sẽ có động lực lớn hơn và có thể làm thay đổi không chỉ cách thức hoạt động mà còn có thể làm thay đổi nền văn hóa và các giá trị cốt lõi của các doanh nghiệp.
Quán triệt nội dung này trong toàn hệ thống cũng là một điều rất quan trọng. Bởi đôi khi, nỗ lực từ ban lãnh đạo cấp trên bị các quản lý cấp dưới cản trở, đặc biệt là các nhà quản lý cấp trung đã quen với việc phục vụ các thị trường cũ, sử dụng các công cụ cũ hoặc đơn giản là chưa tin tưởng. Do vậy, những phẩm chất chúng ta cần tìm kiếm ở những nhà quản lý giỏi là: trí (kiến thức), tín (tin cậy), nhân (đạo đức), dũng (mạnh mẽ), nghiêm (cần mẫn).
Cấu trúc và Nghi thức/Quy trình (Pháp): Bao gồm việc lên kế hoạch các bước đi, đánh giá lực lượng, xác định lại quy trình và thường xuyên đào tạo nhân viên.
Cuộc khảo sát nói trên cho thấy nguyên nhân thất bại của 95% sản phẩm dịch vụ đổi mới sáng tạo trong một doanh nghiệp trước khi ra mắt là thiếu kế hoạch. Trong quá trình chuyển đổi số, doanh nghiệp cần xác định các quy trình/giao thức, các biện pháp và công cụ an ninh bảo mật toàn diện, cũng như một lộ trình rõ ràng và phân chia nhiệm vụ để triển khai.
"Hãy đảm bảo các công cụ của bạn được cập nhật và bảo mật, hãy rà soát và điều chỉnh các luồng quy trình của bạn theo hướng ưu tiên kỹ thuật số, và đào tạo tất cả nhân viên của bạn về an ninh bảo mật và cách thức quản lý môi trường công nghệ thông tin luôn thay đổi", ông Yeo Siang Tiong nói.
Theo vị chuyên gia, một tư duy sai lầm phổ biến của các doanh nghiệp là cho rằng an ninh mạng cản trở đổi mới sáng tạo. Nhưng thực tế các rủi ro bảo mật sẽ tác động xấu đến quá trình chuyển đổi số vì làm suy yếu lớp nền tảng của quá trình chuyển đổi.
"Như binh pháp đã nói, khi tiền quân tiến quá nhanh, lương thực phải vận chuyển quá xa, nguy cơ bị cướp tăng và quân đội không có lương thực khi tới chiến trường", ông nói.
