Cây diếp cá có khả năng sinh trưởng nhanh, dễ nhân giống và không đòi hỏi diện tích lớn nên phù hợp để trồng trong chậu, thùng xốp hoặc những khoảng đất nhỏ tại nhà. Tuy nhiên, do phần lá thường được sử dụng trực tiếp, việc lựa chọn đất, nước tưới và cách chăm sóc cần được chú ý để cây phát triển tốt và bảo đảm vệ sinh khi sử dụng.
Giữ đất đủ ẩm nhưng không để cây bị úng
Diếp cá là loại cây ưa ẩm, vì vậy đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi chăm sóc. Cây có thể phát triển tốt ở nơi đất luôn có độ ẩm nhất định, đặc biệt trong thời tiết nóng. Nếu để đất khô trong thời gian dài, cây có thể héo, lá nhỏ và tốc độ phát triển giảm.
Với cây trồng trong chậu hoặc thùng xốp, gia đình nên kiểm tra độ ẩm của đất trước khi tưới thay vì duy trì một lịch tưới cố định bất kể thời tiết. Những ngày nắng nóng, đất có thể khô nhanh hơn; ngược lại, khi trời mưa hoặc độ ẩm không khí cao, lượng nước cần thiết sẽ giảm.
Dù ưa ẩm, diếp cá vẫn cần một giá thể có khả năng thoát nước. Nếu nước liên tục đọng lại trong chậu, đất trở nên bí và bộ rễ có thể bị ảnh hưởng. Chậu trồng nên có lỗ thoát nước ở đáy, đồng thời không đặt trực tiếp trên vị trí khiến nước khó thoát.
Nếu trồng ngoài trời, sau những trận mưa lớn cũng nên kiểm tra lại chậu hoặc khu vực trồng để tránh tình trạng ngập úng kéo dài.
Chọn nơi có ánh sáng phù hợp, tránh nắng quá gắt
Diếp cá có thể phát triển ở nơi có ánh sáng tự nhiên nhưng không nhất thiết phải chịu ánh nắng trực tiếp trong cả ngày. Với những gia đình trồng cây ở ban công, sân thượng hoặc sân nhà, nên chọn vị trí có ánh sáng phù hợp, thông thoáng và tránh nắng gay gắt kéo dài.
Đặt cây ở nơi quá nóng, đặc biệt trong những ngày nhiệt độ cao, có thể khiến lá nhanh mất nước và cây dễ héo. Ngược lại, nếu trồng ở nơi quá tối, cây cũng khó phát triển khỏe mạnh, thân có thể vươn dài và lá thưa. Nếu trồng trong nhà, nên đặt chậu gần khu vực có ánh sáng tự nhiên như ban công, hiên hoặc gần cửa sổ.
Cắt tỉa thường xuyên để kiểm soát tốc độ lan của cây
Một ưu điểm của diếp cá là cây sinh trưởng khá nhanh và có khả năng lan rộng. Tuy nhiên, đặc điểm này cũng có thể trở thành vấn đề nếu gia đình chỉ trồng trong một chậu nhỏ.
Khi điều kiện thuận lợi, cây có thể phát triển thành bụi dày, lan sang những khu vực xung quanh. Nếu trồng chung với các loại rau khác, diếp cá phát triển quá mạnh còn có thể chiếm diện tích và cạnh tranh không gian với những cây còn lại.
Do đó, nên chủ động thu hái và cắt tỉa định kỳ. Những phần thân, lá đã phát triển tốt có thể được thu hoạch để sử dụng, trong khi những cành mọc quá dài hoặc lan ra ngoài khu vực trồng có thể được cắt gọn.
Không nên thu hoạch toàn bộ cây trong một lần nếu muốn duy trì bụi diếp cá lâu dài. Có thể giữ lại một phần thân và các chồi khỏe để cây tiếp tục phát triển. Dụng cụ cắt cũng nên được vệ sinh trước khi sử dụng, đặc biệt khi chuyển từ cây này sang cây khác.
Đặc biệt chú ý đất, nước và vệ sinh vì diếp cá thường được ăn sống
Đây có lẽ là lưu ý quan trọng nhất đối với những gia đình trồng diếp cá để sử dụng trực tiếp. Khác với một số loại rau được nấu chín trước khi ăn, diếp cá thường xuất hiện trong các đĩa rau sống hoặc được dùng làm nguyên liệu cho đồ uống. Vì vậy, chất lượng nguồn nước, đất và cách chăm sóc đều cần được quan tâm.
Không nên sử dụng nước tưới không bảo đảm vệ sinh cho cây. Phân bón cũng cần lựa chọn loại phù hợp với rau ăn lá và sử dụng đúng hướng dẫn. Nếu sử dụng phân hữu cơ, cần bảo đảm phân đã được xử lý phù hợp thay vì dùng trực tiếp các loại phân chưa hoai mục.
Gia đình cũng nên thường xuyên kiểm tra mặt trên, mặt dưới lá và phần thân để phát hiện sâu bệnh. Những lá có dấu hiệu hư hỏng, dập nát hoặc nhiễm bệnh nên được loại bỏ. Không nên tự ý phun các loại thuốc bảo vệ thực vật không rõ nguồn gốc lên rau để ăn sống.
Trong trường hợp cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phải chọn sản phẩm được phép dùng cho loại cây trồng này, tuân thủ đúng liều lượng và thời gian cách ly theo hướng dẫn trên nhãn. Không nên vì muốn rau nhanh hồi phục mà tăng liều hoặc thu hái sớm hơn thời gian quy định.
Sau khi thu hoạch, diếp cá cần được nhặt bỏ lá hỏng và rửa kỹ dưới nước sạch trước khi sử dụng. Việc rửa rau không thể thay thế cho nguồn nước tưới và điều kiện trồng sạch, vì vậy an toàn của rau cần được bảo đảm ngay từ quá trình chăm sóc.
