Phát biểu thảo luận tại hội trường, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho rằng cắt giảm bao nhiêu ngành, nghề không quan trọng bằng cắt như thế nào để không tạo hậu quả khó khắc phục. Điều quan trọng nhất là cắt giảm, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải có nguyên tắc, không thể cắt cơ học để đủ chỉ tiêu.
Ông Lê Hoàng Anh đề nghị bổ sung một khoản tại điều 5 quy định các nguyên tắc chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm làm căn cứ chung, ràng buộc khi xây dựng phương án thay thế cho ngành, nghề trong danh mục, thay vì mỗi bộ làm theo cách riêng như hiện nay. Đó là phân loại theo mức độ rủi ro, bảo đảm đồng bộ về thời điểm, nguồn lực tương xứng, không biến tướng thành điều kiện trá hình.
Dẫn dự thảo phụ lục IV mới còn 141 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) đề nghị làm rõ phương pháp tính mức cắt giảm, đồng thời lượng hóa hiệu quả cải cách đối với doanh nghiệp như: đã giảm được bao nhiêu giấy phép, bao nhiêu thủ tục, bao nhiêu ngày chờ đợi và bao nhiêu chi phí tuân thủ.
"Việc đưa một ngành, nghề ra khỏi phụ lục IV chưa chắc đã làm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp (DN) nếu sau đó DN vẫn phải xin một loại giấy phép xác nhận khác, thực hiện một thủ tục khác hoặc đáp ứng các yêu cầu bắt buộc, bản chất tương tự của điều kiện kinh doanh. Đề nghị làm rõ thời gian hoàn thành phương án quản lý thay thế đối với từng ngành, nghề, công khai tiêu chí hậu kiểm, kiểm tra trên cơ sở phân loại rủi ro và chia sẻ dữ liệu, không để DN được bãi bỏ một giấy phép nhưng lại tiếp nhiều đoàn kiểm tra và cung cấp cùng một loại hồ sơ lặp lại nhiều lần", ông Thanh nói.
Ông Thanh cũng đề nghị, sau khi luật được ban hành, Chính phủ cần công khai danh mục rõ ràng, dễ tiếp cận, xác định cụ thể thủ tục nào được bãi bỏ, giấy phép nào không còn phải xin, điều kiện nào không còn phải đáp ứng, thời điểm áp dụng và cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện.
Giải trình các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc rà soát, cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được thực hiện trên 3 nguyên tắc: cắt bỏ những ngành, nghề không thực sự cần thiết phải áp dụng điều kiện kinh doanh; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng giấy phép sang quản lý bằng tiêu chuẩn kỹ thuật và dữ liệu số; rà soát, cắt giảm hoặc sửa đổi các ngành, nghề có điều kiện đầu tư kinh doanh không rõ ràng, có tính chất tương tự nhau, không còn phù hợp, đã được điều chỉnh bằng cơ chế quản lý khác hoặc thực tế chưa phát sinh điều kiện đầu tư kinh doanh.
Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu, hoàn thiện dự án luật để ban hành luật phải đúng tinh thần tạo môi trường thông thoáng nhất, khuyến khích người dân, DN tiếp cận và thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh; đồng thời kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo việc kinh doanh không vi phạm trật tự, an toàn xã hội, an ninh, quốc phòng…
Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện kèm theo dự án luật Sửa đổi, bổ sung điều 6 và phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của luật Đầu tư tiếp tục được đề xuất cắt giảm thêm 2 ngành, nghề và bổ sung 1 ngành, nghề mới. Phụ lục IV mới hiện còn 141 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Dự kiến, danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1.3.2027.
