Thứ nguy hiểm hơn có thể ẩn trong các kẽ lá, lỗ nhỏ hay lớp vỏ sần sùi: trứng ký sinh trùng, tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hoặc độc tố sinh ra do bảo quản sai cách. Nếu xử lý không kỹ, những yếu tố này có thể ảnh hưởng lâu dài tới gan, thận và hệ tiêu hóa.
Những loại rau củ dễ “giấu bẩn” nhất
Nhóm đầu tiên là các loại rau lá xếp tầng như xà lách, cải bẹ, rau diếp. Cấu trúc nhiều lớp, nhiều nếp gấp khiến bùn đất và trứng côn trùng dễ mắc kẹt bên trong. Một số khảo sát vi sinh cho thấy rau lá chưa rửa kỹ có thể còn tồn tại ký sinh trùng hoặc vi khuẩn gây bệnh. Khi sơ chế, nên tách rời từng lá, rửa dưới vòi nước chảy và có thể ngâm nước pha chút muối hoặc baking soda trong thời gian ngắn rồi rửa lại.
Nhóm thứ hai là rau củ tiếp xúc trực tiếp với đất bùn như củ sen, củ ấu, khoai tây. Những thực phẩm này có nhiều khe rãnh, lỗ nhỏ, là nơi ký sinh trùng hoặc vi khuẩn dễ trú ngụ. Cần gọt vỏ kỹ, dùng bàn chải chà sạch các lỗ hổng. Với khoai tây mọc mầm, nên loại bỏ vì chất solanine có thể tăng cao, gây ngộ độc nếu ăn phải.
Nhóm thứ ba là rau quả có lớp vỏ sáp tự nhiên như dưa chuột, cà tím. Lớp sáp này có thể giữ lại nhiều bụi bẩn và hóa chất hơn. Có thể ngâm nước ấm khoảng 50 độ C trong vài phút để làm mềm lớp sáp rồi rửa lại nhẹ nhàng.
Những rủi ro “vô hình” không nên xem nhẹ
Tồn dư thuốc trừ sâu là mối lo thường trực. Nhóm thuốc lân hữu cơ có thể ảnh hưởng hệ thần kinh nếu tiếp xúc kéo dài. Một số loại thuốc diệt nấm khi tích lũy lâu dài có thể gây gánh nặng cho gan. Với rau lá, nên bỏ lớp ngoài cùng. Với củ quả, nên gọt vỏ dày khoảng vài milimet thay vì chỉ rửa qua loa.
Nguy cơ thứ hai đến từ độc tố sinh ra khi thực phẩm bị mốc hoặc hỏng. Một số độc tố nấm mốc có khả năng bền với nhiệt, không bị phá hủy hoàn toàn khi nấu chín. Vì vậy, nếu phát hiện rau củ đã thối nhũn hoặc mốc, tốt nhất nên bỏ cả phần đó thay vì cắt bỏ chỗ hỏng để dùng tiếp.
Ngoài ra, việc ăn sống rau chưa rửa kỹ có thể làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng đường ruột. Các loại rau thủy sinh hoặc mọc ở môi trường nước ngọt càng cần nấu chín kỹ. Với món gỏi, nộm, nên chần qua nước sôi trước khi trộn.
Mua và làm sạch thế nào cho an toàn
Khi chọn mua, không nên chỉ nhìn vào giá rẻ. Rau có vài lỗ sâu chưa chắc đã “sạch”, vì sâu bệnh có thể xuất hiện ở giai đoạn sau. Ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bao bì và mã truy xuất. Với rau bán rời, nên ngửi xem có mùi hóa chất lạ hay không.
Khi sơ chế, nên phân loại để xử lý phù hợp. Rau lá bỏ lá úa rồi rửa nhiều lần. Rau củ gọt vỏ trước khi ngâm. Súp lơ xanh, súp lơ trắng có thể ngâm nước muối loãng khoảng 10 đến 15 phút để loại bỏ côn trùng nhỏ ẩn bên trong.
Một số mẹo dân gian như dùng nước vo gạo để rửa rau có thể hỗ trợ làm sạch bước đầu nhờ tính kiềm nhẹ. Baking soda pha loãng cũng được nhiều nghiên cứu ghi nhận có thể giúp giảm một phần tồn dư thuốc trừ sâu. Tuy nhiên, không nên ngâm rau quá lâu vì có thể làm mất vitamin tan trong nước.
Thực tế, rau củ không phải “thủ phạm” gây hại gan thận nếu được chọn lựa và chế biến đúng cách. Điều quan trọng không phải là sợ hãi, mà là hiểu rõ rủi ro và xử lý thực phẩm cẩn thận hơn. Chỉ cần thêm vài phút khi mua và rửa rau, bữa cơm gia đình đã an toàn hơn rất nhiều.
Nguồn và ảnh: Sohu
