Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận người đàn ông 50 tuổi, Hải Phòng, trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, sốc mất máu nặng. Bệnh nhân nhập viện khi kích thích, vật vã, tay chân lạnh, mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp tụt sâu còn khoảng 40 mmHg – mức đe dọa tính mạng.
Theo người nhà, người đàn ông có thói quen “mở mắt ra là uống rượu”. Dịp Tết vừa qua, anh uống rượu từ sáng đến tối, hầu như ngày nào cũng say. Trước khi nhập viện, anh nôn ra lượng lớn máu tươi, sau đó tiếp tục nôn nhiều lần, tổng lượng máu ước tính khoảng một lít.
Bác sĩ Bùi Xuân Bắc cho biết bệnh nhân có tiền sử lạm dụng rượu hơn 20 năm, mỗi ngày uống trên một lít rượu. Khoảng 5 năm gần đây, khi không còn làm việc, mức tiêu thụ tăng lên rõ rệt, gần như uống cả ngày. Anh từng nhiều lần được chẩn đoán xơ gan do rượu và giãn tĩnh mạch thực quản, không ghi nhận viêm gan B, C hay nguyên nhân gan khác.
Bác sĩ kiểm tra sức khoẻ cho người bệnh. (Ảnh: Thanh Sơn)
Ngay khi tiếp nhận, êkíp đặt catheter tĩnh mạch trung tâm dưới hướng dẫn siêu âm để hồi sức tích cực, truyền máu và chế phẩm máu khẩn cấp nhằm nâng huyết áp, duy trì tuần hoàn. Trong chưa đầy 24 giờ, bệnh nhân được truyền gần 2,5–3 lít chế phẩm máu.
Khi huyết động tạm ổn định, nội soi tiêu hóa khẩn cho thấy giãn tĩnh mạch thực quản độ III đã vỡ – biến chứng nguy hiểm thường gặp ở bệnh nhân xơ gan do tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Các bác sĩ tiến hành thắt nhiều vòng cao su để cầm máu. Tuy nhiên, nguy cơ tái xuất huyết vẫn cao do bệnh nhân rối loạn đông máu nặng trên nền suy gan mạn.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng gan suy giảm nghiêm trọng: tiểu cầu giảm sâu, thời gian prothrombin chỉ còn khoảng 30%, men gan tăng cao. Nồng độ amoniac trong máu tăng mạnh, cảnh báo nguy cơ hôn mê gan và suy đa cơ quan. Bệnh nhân đồng thời giảm bạch cầu, cho thấy tình trạng suy giảm miễn dịch do xơ gan tiến triển.
Do rối loạn đông máu nặng, nguy cơ chảy máu không kiểm soát, các bác sĩ phải hội chẩn liên chuyên khoa để cân nhắc khả năng can thiệp ngoại khoa. Tuy nhiên, theo bác sĩ, nguy cơ tử vong trong mổ rất cao vì chỉ một thao tác nhỏ cũng có thể gây xuất huyết ồ ạt. Hiện người bệnh vẫn đang được hồi sức tích cực và theo dõi sát.
Theo các chuyên gia gan mật, xơ gan do rượu là hậu quả của quá trình tế bào gan bị hủy hoại kéo dài. Khi đã bước vào giai đoạn xơ gan, cấu trúc gan bị thay thế bằng mô xơ, máu khó lưu thông qua gan, dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa và hình thành các búi giãn ở thực quản, dạ dày. Chỉ một đợt uống rượu nhiều cũng có thể làm vỡ các búi giãn này, gây xuất huyết ồ ạt.
Bác sĩ Bắc khuyến cáo người dân không lạm dụng rượu bia và tuyệt đối ngừng rượu khi đã được chẩn đoán bệnh gan. Các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, mệt lả, vàng da, rối loạn ý thức cần được cấp cứu ngay. Xuất huyết tiêu hóa do xơ gan có thể cướp đi tính mạng chỉ trong thời gian ngắn nếu chậm trễ điều trị.
