Các nhà điều tra chống tham nhũng tiết lộ khoản tiền bị biển thủ vào khoảng 100 triệu USD, gây nên làn sóng phẫn nộ. Sự việc này đặc biệt nghiêm trọng khi xảy ra trong bối cảnh các cuộc tấn công của Nga đang khiến Ukraine phải đối mặt với tình trạng mất điện nghiêm trọng.
Trong một bài đăng trên X hôm 15-11, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố: "Cùng với việc kiểm toán toàn bộ hoạt động tài chính, ban lãnh đạo của các công ty này sẽ được thay mới".
Theo đài BBC, tâm điểm của vụ bê bối là Energoatom, công ty hạt nhân nhà nước lớn nhất Ukraine. Ông Zelensky cho biết Energoatom sẽ có một ban giám sát mới "trong vòng một tuần".
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: EPA/Shutterstock
Kế hoạch cải tổ toàn bộ này còn nhắm đến các tập đoàn năng lượng chủ chốt khác, bao gồm: tập đoàn thủy điện Ukrhydroenergo, tập đoàn dầu khí quốc gia Naftogaz, Công ty vận hành hệ thống truyền tải khí đốt Ukraine.
Tổng thống Ukraine cũng chỉ đạo các quan chức chính phủ duy trì liên lạc thường xuyên và hiệu quả với cơ quan thực thi pháp luật và chống tham nhũng.
Ông Zelensky khẳng định: "Mọi sai phạm bị phanh phui trong các tập đoàn này đều phải được xử lý kịp thời và công bằng. Tính minh bạch và liêm chính trong lĩnh vực năng lượng vẫn là ưu tiên hàng đầu".
Vụ bê bối tham nhũng 100 triệu USD trong ngành năng lượng Ukraine bị phanh phui sau 15 tháng điều tra của Cục chống tham nhũng quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố chuyên trách chống tham nhũng (SAP).
Cuộc điều tra đã phát hiện sự liên quan của một số thành viên chính phủ và các cộng sự thân cận của Tổng thống Zelensky.
Trong số những người bị cáo buộc, nổi bật là Timur Mindich, một doanh nhân đồng sở hữu hãng sản xuất truyền hình Kvartal 95 do chính ông Zelensky sáng lập và điều hành trước khi gia nhập chính trường.
Ông Mindich được xem là "bộ não" đứng sau các âm mưu biển thủ tại Energoatom.
Các nhà điều tra cáo buộc ông đã lợi dụng vị thế để gây áp lực, buộc các nhà thầu trả tiền lại quả lên tới 15% để đổi lấy việc loại bỏ các rào cản hành chính. Số tiền tham nhũng sau đó được rửa qua các công ty vỏ bọc.
Vụ việc đã dẫn đến việc 2 bộ trưởng phải từ chức và một cựu cố vấn của bộ trưởng tư pháp bị nêu tên là nghi phạm. Tờ Times of Israel đưa tin ông Mindich đã rời Ukraine đến Israel. Do đó, các thủ tục tố tụng hình sự sẽ được tiến hành vắng mặt.
Mặc dù Tổng thống Zelensky không bị cáo buộc trực tiếp, song vụ bê bối này một lần nữa đặt cam kết chống tham nhũng của ông dưới sự giám sát gắt gao.
Trước đó, vào tháng 7, nhà lãnh đạo Ukraine từng vấp phải chỉ trích gay gắt từ các đồng minh Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7), Pháp và Đức sau khi ký một đạo luật tìm cách hạn chế sự độc lập của NABU và SAP. Dù sau đó ông đã đảo ngược quyết định, sự việc đã làm dấy lên lo ngại.
