Suốt gần 10 năm qua, chiếc ấm siêu tốc trong bếp nhà tôi gần như là vật bất ly thân. Sáng pha trà, trưa nấu mì, tối đun nước rửa bình sữa… dùng quen đến mức chẳng mấy khi nghĩ đến chuyện kiểm tra hay vệ sinh bên trong. Với tôi, ấm vẫn đun nhanh, nước vẫn sôi, thế là ổn. Cho đến một ngày, khi vô tình mở nắp ra nhìn kỹ dưới đáy ấm, tôi mới thấy một cảnh tượng mà xin nói thật: bất ổn hơn mình tưởng rất nhiều.
Cặn gỉ, mảng bám - thứ tích tụ âm thầm suốt nhiều năm
Dưới đáy ấm là những mảng cặn trắng đục xen lẫn vệt ngả nâu, bám chặt quanh mâm nhiệt. Có chỗ nhìn như lớp đá vôi đóng dày, có chỗ lại lốm đốm gỉ sẫm màu. Nếu không nhìn kỹ, rất dễ nghĩ đó chỉ là "vết bẩn bình thường". Nhưng khi lấy tay chạm vào, lớp cặn cứng và ráp, không thể rửa trôi bằng nước thường.
Tìm hiểu thêm mới biết, đây không phải chuyện hiếm. Nước máy, đặc biệt ở khu vực có độ cứng cao, chứa nhiều khoáng chất như canxi, magie. Khi đun sôi liên tục trong thời gian dài, các khoáng chất này kết tủa, tạo thành cặn vôi. Nếu ấm dùng lâu năm, không vệ sinh định kỳ, cặn sẽ tích tụ dày lên, thậm chí gây ăn mòn bề mặt kim loại, tạo cảm giác như gỉ sét.
Vì sao cặn trong ấm siêu tốc nguy hiểm hơn bạn nghĩ?
Thoạt nghe, nhiều người cho rằng cặn vôi chỉ làm nước kém ngon, không quá đáng ngại. Nhưng thực tế, các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan:
- Ảnh hưởng chất lượng nước uống: Cặn bám lâu ngày có thể làm nước có mùi lạ, vị ngang, đục nhẹ, nhất là khi dùng pha trà, pha sữa.
- Giảm hiệu suất đun: Lớp cặn dày khiến mâm nhiệt truyền nhiệt kém, ấm đun lâu sôi hơn, tiêu tốn điện năng.
- Nguy cơ mất an toàn: Cặn và gỉ tích tụ có thể làm quá nhiệt cục bộ, ảnh hưởng đến tuổi thọ ấm, thậm chí tăng nguy cơ hỏng hóc linh kiện bên trong.
- Không tốt cho sức khỏe nếu dùng lâu dài: Dù không gây hại tức thì, việc uống nước đun từ ấm quá bẩn trong thời gian dài là điều không nên, nhất là với trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
Nghĩ lại mới thấy, , vì nếu cứ dùng tiếp mà không để ý, hậu quả lâu dài rất khó lường.
Bao lâu nên vệ sinh ấm siêu tốc một lần?
Sau khi tận mắt nhìn thấy lớp cặn bám dày dưới đáy ấm, tôi mới chợt nhận ra một điều: vấn đề không nằm ở việc ấm cũ hay mới, mà ở chỗ chúng ta đã quá lâu không vệ sinh đúng cách. Và câu hỏi đặt ra là, vậy bao lâu thì nên làm sạch ấm siêu tốc một lần?
Theo khuyến cáo từ các chuyên gia điện gia dụng, tần suất vệ sinh ấm siêu tốc nên phụ thuộc vào mức độ sử dụng và chất lượng nguồn nước sinh hoạt. Với những gia đình dùng ấm hằng ngày để đun nước uống, pha trà hay nấu ăn nhanh, việc vệ sinh định kỳ là điều không nên xem nhẹ. Thông thường, ấm nên được làm sạch khoảng 2-4 tuần một lần để hạn chế cặn khoáng tích tụ.
Trong trường hợp khu vực sinh sống có nguồn nước cứng, nhiều khoáng chất, cặn vôi hình thành nhanh hơn bình thường, thời gian vệ sinh nên rút ngắn xuống khoảng 2 tuần một lần. Riêng với những chiếc ấm đã sử dụng lâu năm, ngoài việc vệ sinh định kỳ, người dùng nên thường xuyên kiểm tra đáy ấm và mâm nhiệt, bởi đây là nơi dễ tích tụ cặn và cũng là vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước đun.
Cách vệ sinh ấm siêu tốc đơn giản, an toàn tại nhà
Không cần hóa chất mạnh, bạn có thể làm theo những cách sau:
1. Dùng giấm trắng hoặc chanh
Đổ nước vào ấm, thêm giấm trắng hoặc vài lát chanh
Đun sôi, để nguội khoảng 30 phút
Đổ nước đi, dùng khăn mềm lau lại, tráng sạch bằng nước
2. Dùng baking soda
Hòa 1–2 thìa baking soda với nước
Đun sôi, ngâm thêm 20–30 phút rồi rửa sạch
Lưu ý: Không dùng vật cứng, búi sắt chà mạnh vì dễ làm xước mâm nhiệt. Sau khi vệ sinh, nên đun một ấm nước sạch rồi đổ bỏ trước khi sử dụng lại
Ấm siêu tốc là thiết bị nhỏ, quen thuộc đến mức dễ bị bỏ quên. Nhưng chính sự chủ quan đó lại khiến nhiều gia đình vô tình dùng nước đun từ một chiếc ấm đầy cặn suốt nhiều năm mà không hay biết. Chỉ cần dành vài phút kiểm tra và vệ sinh định kỳ, bạn không chỉ kéo dài tuổi thọ thiết bị mà còn bảo vệ sức khỏe cả nhà.
