Cuộc truy quét lịch sử
Vào ngày 4/9, lực lượng thực thi nhập cư Mỹ (ICE) phối hợp cùng cơ quan điều tra an ninh nội địa (HSI) đã tiến hành một cuộc đột kích quy mô lớn tại công trường xây dựng nhà máy pin xe điện do Hyundai và LG Energy Solution hợp tác phát triển tại thị trấn Ellabell, Georgia.
Kết quả là, 475 người bị bắt giữ vì nghi ngờ vi phạm quy định nhập cư, trong đó có tới 317 công dân Hàn Quốc (307 nam, 10 nữ). Đây được xem là chiến dịch cưỡng chế lao động nhập cư lớn nhất trong lịch sử HSI tại một địa điểm duy nhất.
Hầu hết những người Hàn Quốc bị bắt là kỹ sư, kỹ thuật viên, hoặc chuyên gia hậu mãi, đang hỗ trợ quá trình lắp đặt, chuyển giao công nghệ và vận hành cho nhà máy sản xuất pin xe điện. Hoạt động của họ nằm trong một phần chiến lược mở rộng đầu tư hàng tỷ USD của các doanh nghiệp Hàn Quốc tại Mỹ nhằm đáp ứng chính sách khuyến khích sản xuất nội địa của chính quyền ông Trump.
Ban đầu, chính phủ Hàn Quốc có kế hoạch sắp xếp máy bay thuê riêng đưa các công dân bị bắt trở về Seoul ngay trong chiều thứ Tư. Tuy nhiên, chuyến bay bị trì hoãn đột ngột do yêu cầu từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Tại cuộc họp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun được thông báo rằng ông Trump muốn hoãn quá trình hồi hương để xem xét khả năng cho phép các công dân này ở lại Mỹ và tiếp tục công việc.
Cuối cùng, sau các cuộc trao đổi ngoại giao căng thẳng, phía Mỹ đồng ý cho phép máy bay của chính phủ Hàn Quốc đón 316 người về nước trong ngày 11/9, chỉ có 1 người quyết định ở lại.
Đáng chú ý, theo chỉ thị của ông Trump, toàn bộ người bị trục xuất được đưa ra sân bay mà không bị còng tay, một điều đi ngược lại thông lệ bắt giữ nhập cư của Mỹ, có thể nhằm giảm căng thẳng ngoại giao sau.
Lo ngại sâu xa của cộng đồng doanh nghiệp
Vụ việc không chỉ gây ra làn sóng chỉ trích về cách Mỹ đối xử với công dân của một đồng minh thân cận mà còn làm dấy lên câu hỏi về tương lai đầu tư của các doanh nghiệp Hàn Quốc tại Mỹ.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, trong cuộc họp báo đánh dấu 100 ngày nhậm chức, cho biết các công dân bị bắt đều trong tình trạng mệt mỏi và hoảng loạn sau khi bị giam giữ tại Trung tâm xử lý ICE ở Folkston, Georgia. Ông nhấn mạnh rằng mỗi người đều có quyền lựa chọn trở về hay ở lại.
“Chúng tôi không đi sâu đánh giá mức độ ảnh hưởng đến quan hệ hai nước vào lúc này, nhưng rõ ràng, các công ty Hàn Quốc sẽ phải cân nhắc lại quyết định đầu tư nếu việc cử chuyên gia sang Mỹ vấp phải quá nhiều rào cản,” ông Lee nhận định.
Các tập đoàn lớn như Hyundai và LG Energy Solution đã đầu tư hàng chục tỷ USD vào Mỹ trong những năm qua, đặc biệt trong lĩnh vực xe điện.
Tuy nhiên, theo Sarah Park, Chủ tịch Liên minh người Mỹ gốc Hàn, chính hệ thống visa phức tạp, thiếu minh bạch của Mỹ mới là nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp phải tạm thời sử dụng các chương trình visa ngắn hạn hoặc thị thực đặc biệt để duy trì tiến độ xây dựng và lắp đặt nhà máy.
Dù chưa có ai bị truy tố hình sự trong vụ bắt giữ, nhưng lệnh khám xét do tòa án Mỹ ban hành cho phép thu giữ hồ sơ lao động, tài liệu nhập cư và hồ sơ sở hữu liên quan đến công trường xây dựng. Cơ quan chức năng Mỹ cũng đang truy tìm 4 cá nhân, nhưng chi tiết về lý do nhắm đến họ vẫn đang được niêm phong.
Theo luật sư nhập cư Charles Kuck tại Atlanta, người đại diện cho ít nhất 7 người bị giam, các công dân Hàn Quốc bị bắt thuộc nhiều chương trình thị thực hợp pháp, nhưng lại vướng phải những mâu thuẫn về thời hạn, giấy tờ hoặc tình trạng “xám” do hệ thống visa của Mỹ xử lý chậm trễ hoặc thiếu linh hoạt.
Dư luận tại Hàn Quốc và cộng đồng doanh nghiệp đang chờ đợi một thông điệp rõ ràng hơn từ chính quyền Mỹ về cam kết bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư và chuyên gia kỹ thuật nước ngoài - những người đang góp phần thúc đẩy nền công nghiệp năng lượng sạch và xe điện tại Mỹ, đúng theo định hướng "Make America Great Again" mà chính ông Trump vẫn khẳng định.
Tham khảo NBC News
