Thực tế tại các cơ sở nhãn khoa cho thấy một nghịch lý: Bệnh nhân dù được giải thích kỹ về bệnh lý nhưng vẫn khó hình dung chính xác mức độ suy giảm thị lực ảnh hưởng thế nào đến sinh hoạt. Khoảng cách giữa thông số chuyên môn và cảm nhận cá nhân chính là rào cản lớn trong việc ra quyết định điều trị.
Để giải quyết bài toán này, nhóm sinh viên gồm Nguyễn Hữu Lượng, Cao Tấn Lộc, Phan Thành Hưng, Bùi Trung Kiên, Đoàn Hoài Ánh Dương và Lê Lý Đức đã phát triển VISTA – giải pháp mô phỏng thị giác tích hợp AI. Hệ thống cho phép người bệnh trực tiếp "thấy" tình trạng của mình qua các kịch bản đời thực như lái xe ban đêm, đọc chữ nhỏ hay quan sát trong môi trường thiếu sáng thay vì chỉ nghe tư vấn thuần túy.
Về mặt kỹ thuật, VISTA là sự kết hợp giữa Computer Vision (Thị giác máy tính) và Deep Learning. Hệ thống xử lý trực tiếp trên từng khung hình video theo cơ chế quang học của mắt người. Với tật khúc xạ, thuật toán dựa trên tham số diop giả lập để làm mờ vùng nhìn tùy theo mức độ cận hoặc viễn thị.
Với đục thủy tinh thể, AI chủ động giảm độ tương phản, hạ độ bão hòa màu và tạo nhiễu hạt để tái hiện hiện tượng mờ đục lâm sàng. Chatbot tích hợp Gemini đóng vai trò tư vấn ngữ cảnh dựa trên kho dữ liệu y khoa đã được kiểm soát, hỗ trợ giải đáp thắc mắc tức thời cho bệnh nhân. Đặc biệt, phiên bản web của dự án sử dụng thuật toán nhận diện khuôn mặt để ước lượng khoảng cách người dùng, đảm bảo tính chính xác tương tự các bảng đo thị lực tiêu chuẩn.
Dự án không dừng lại ở mức mô hình thử nghiệm. Sau khi nhận học bổng khởi nghiệp trị giá 50 triệu đồng từ Trường Đại học FPT, nhóm đã chủ động phối hợp với các chuyên gia đầu ngành để hiệu chỉnh thông số. "Chúng tôi tập trung chuyển dữ liệu y khoa thành trải nghiệm thực tế. VISTA không cạnh tranh với thiết bị chẩn đoán mà đóng vai trò cầu nối, giúp bệnh nhân hiểu sâu vấn đề trước khi can thiệp y tế", đại diện nhóm chia sẻ.
BS.CKII Nguyễn Hữu Đức – Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Mắt VISI Sóc Trăng, đánh giá cao tính thực tiễn của dự án khi giúp tăng sự hợp tác và tin tưởng của bệnh nhân vào phác đồ điều trị. Hiện tại, mô hình Studio Care – không gian trải nghiệm thị giác tích hợp – đã chính thức được bàn giao và vận hành tại bệnh viện từ tháng 02/2026.
Dưới sự dẫn dắt của Tiến sĩ Nguyễn Trọng Luân, VISTA đang tiếp tục hoàn thiện để mô phỏng các bệnh lý phức tạp hơn như Glôcôm (thiên đầu thống) hay thoái hóa điểm vàng. Định hướng của nhóm là xây dựng một nền tảng giáo dục thị giác đồng bộ, nơi AI trở thành công cụ đắc lực giúp người dân chủ động và có trách nhiệm hơn với sức khỏe đôi mắt của chính mình.
