Thành phố Hà Nội đang xây dựng Dự thảo Nghị quyết HĐND Thành phố quy định về một số định mức chi thực hiện công tác dân số và phát triển trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Theo đó, dự thảo đề xuất nhiều chính sách mới về dân số và phát triển liên quan trực tiếp đến người dân, gia đình và cộng đồng. Cụ thể:
Đề xuất mức thù lao 0,5 lần mức lương cơ sở cho cộng tác viên dân số
Cộng tác viên dân số là lực lượng trực tiếp đưa công tác dân số đến từng thôn, tổ dân phố và hộ gia đình; thực hiện tuyên truyền, vận động, tư vấn và phối hợp triển khai các nhiệm vụ dân số và phát triển tại cộng đồng.
Theo dự thảo, Cộng tác viên dân số tại thôn, tổ dân phố được đề xuất hưởng thù lao 0,5 lần mức lương cơ sở/người/tháng, góp phần ghi nhận công sức của lực lượng trực tiếp làm công tác dân số tại cơ sở.
Số lượng cộng tác viên dân số không được ấn định cố định trong Nghị quyết mà do UBND Thành phố quyết định căn cứ tình hình, điều kiện thực tế và yêu cầu thực hiện công tác dân số theo quy định của Chính phủ. Việc rà soát, kiện toàn mạng lưới cộng tác viên phải phù hợp với quy mô dân cư, đặc điểm từng địa bàn và bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách.
Nếu được HĐND Thành phố thông qua, mức thù lao mới sẽ được thực hiện kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực và thay thế mức chi tương ứng tại Phụ lục 5 ban hành kèm theo Nghị quyết số 08/2020/NQ-HĐND.
Đề xuất hỗ trợ một triệu đồng/cặp để khuyến khích tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn
Tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn giúp nam, nữ chủ động biết tình trạng sức khỏe của bản thân, phát hiện sớm một số yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, sức khỏe của người mẹ và trẻ em; đồng thời có sự chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống hôn nhân và gia đình.
Theo dự thảo, cặp nam và nữ kết hôn đúng độ tuổi theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, thực hiện tư vấn, khám sức khỏe trước kết hôn theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế tại Quyết định số 3472/QĐ-BYT ngày 07/11/2025 được đề xuất hỗ trợ 1.000.000 đồng/cặp, một lần.
Khoản hỗ trợ nhằm giảm một phần chi phí, khuyến khích người dân chủ động sử dụng dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn, góp phần phòng ngừa nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng dân số.
Nếu được HĐND Thành phố thông qua, chính sách dự kiến được thực hiện từ ngày 01/01/2027.
Đề xuất hỗ trợ tài chính khi sinh con
Trong bối cảnh mức sinh của Hà Nội đang thấp hơn mức sinh thay thế, chi phí nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em cùng với áp lực về việc làm, thu nhập, nhà ở và cân bằng giữa công việc và gia đình có thể ảnh hưởng đến quyết định sinh con của các cặp vợ chồng.
Theo dự thảo, mức chi hỗ trợ tài chính cho phụ nữ khi sinh con là 2.000.000 đồng/người/lần sinh (trong đó bao gồm cả phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người).
Mức chi hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi là 4.000.000 đồng/người/lần sinh . Phụ nữ khi sinh con đồng thời thuộc các trường hợp trên thì chỉ được hưởng một mức hỗ trợ cao nhất.
Các mức hỗ trợ được đề xuất chỉ nhằm chia sẻ một phần chi phí, không thay thế trách nhiệm bảo đảm chi phí sinh con, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ em của gia đình.
Chính sách thể hiện sự đồng hành của Thành phố với phụ nữ và các gia đình trong việc sinh con, góp phần tạo môi trường thuận lợi để người dân thực hiện quyền sinh sản; khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con, nhất là sinh đủ hai con trước 35 tuổi, qua đó góp phần duy trì mức sinh thay thế và bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý.
Nếu được HĐND Thành phố thông qua, chính sách hỗ trợ đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi dự kiến được thực hiện từ ngày 01/01/2027.
Khuyến khích xã, phường thực hiện tốt mục tiêu duy trì mức sinh thay thế
Công tác dân số không chỉ là trách nhiệm của ngành Y tế hay của mỗi gia đình mà cần sự tham gia của chính quyền cơ sở, cộng đồng và toàn xã hội.
Dự thảo đề xuất chính sách hỗ trợ đối với xã, phường có kết quả nổi bật và duy trì liên tục tỷ lệ các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ 02 con.
Xã, phường có 03 năm liên tục đạt và vượt tỷ lệ 70% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ 02 con được đề xuất hỗ trợ 30 triệu đồng; đạt và vượt tỷ lệ này trong 05 năm liên tục được đề xuất hỗ trợ 60 triệu đồng.
Khoản hỗ trợ nhằm khuyến khích chính quyền cơ sở chủ động triển khai các giải pháp phù hợp với đặc điểm địa bàn, tăng cường truyền thông, vận động và huy động sự tham gia của cộng đồng để tạo môi trường thuận lợi cho các gia đình thực hiện mong muốn sinh đủ 02 con.
Theo báo cáo, năm 2025, dân số Hà Nội đạt khoảng 8,86 triệu người. Công tác chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng dân số đã có nhiều chuyển biến tích cực: Tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 89%, sàng lọc sơ sinh 91,4%, khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi 91,3%, tư vấn và khám sức khỏe trước kết hôn 85,1 %.
Bên cạnh những kết quả đạt được, mức sinh của Hà Nội đang có xu hướng giảm. Tổng tỷ suất sinh giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2011 xuống dưới 1,9 con/phụ nữ năm 2025; số trẻ sinh năm 2025 giảm rất thấp so với các năm trước đó, tổng số trẻ sinh năm 2025: 83.908 trẻ trong khi những năm trước tổng số trẻ sinh trên 100 nghìn trẻ.
Xu hướng kết hôn, sinh con muộn cùng với áp lực về việc làm, thu nhập, nhà ở, chi phí nuôi dạy con và cân bằng giữa công việc với gia đình đang ảnh hưởng đến quyết định sinh con của nhiều cặp vợ chồng.
Mặt khác, Hà Nội còn phải ứng phó với quá trình già hóa dân số, tỷ số giới tính khi sinh còn cao và yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng dân số. Thực tế này đòi hỏi công tác dân số phải được triển khai theo hướng toàn diện, có nguồn lực phù hợp và những chính sách thiết thực, sát với đời sống của người dân.
Vì vậy, việc xây dựng Nghị quyết của HĐND Thành phố nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật, chủ trương của Trung ương và Thành phố; đồng thời quy định cụ thể một số định mức chi về nội dung trên phù hợp với điều kiện thực tế của Hà Nội, bảo đảm có nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ dân số và phát triển trên địa bàn.
Các mức hỗ trợ nêu trên mới là nội dung được đề xuất trong dự thảo Nghị quyết. Việc thực hiện chỉ được tiến hành sau khi Nghị quyết được HĐND Thành phố thông qua và có hiệu lực theo quy định.
Dự thảo Nghị quyết đang được công khai trên Cổng thông tin điện tử UBND thành phố Hà Nội để các cơ quan, tổ chức, chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân nghiên cứu, tham gia ý kiến, trước khi hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
if (pageSettings.allow3rd) admicroAD.unit.push(function () { admicroAD.show('admzonek1fs4xky') });
