Từ bỏ thêm 1 nhà máy xe điện, hãng ô tô 80 năm tuổi thừa nhận sai lầm, chuyển ưu tiên hoàn toàn sang ô tô xăng và hybrid

Tập đoàn Honda Motor đang chuẩn bị tạm dừng kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất xe điện (EV) tại Canada. Theo nguồn tin từ Nikkei, quyết định này được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ xe điện tại Mỹ sụt giảm nghiêm trọng, buộc hãng xe Nhật Bản phải đưa xe Hybrid trở thành trọng tâm trong chiến lược Bắc Mỹ.

Tháng 5 năm ngoái, Honda từng quyết định lùi thời hạn xây dựng nhà máy lắp ráp và nhà máy sản xuất pin tại Ontario thêm hai năm. Dự án này vốn được công bố vào tháng 4/2024 với kỳ vọng sẽ đi vào vận hành sớm nhất từ năm 2028.

Tuy nhiên, nhận thấy các điều kiện thị trường khó có thể cải thiện trong ngắn hạn, Honda đã quyết định đình chỉ dự án vô thời hạn và bắt đầu đàm phán với Chính phủ Canada. Thậm chí, phương án hủy bỏ hoàn toàn cũng đang được cân nhắc, tùy thuộc vào những biến động chính trị và chính sách xe điện tại Bắc Mỹ.

Chết yểu

Dự án tại Canada ban đầu dự kiến có tổng vốn đầu tư lên tới 15 tỷ đô la Canada (tương đương 11 tỷ USD), với công suất thiết kế 240.000 xe mỗi năm. Honda kỳ vọng sẽ tận dụng được các khoản ưu đãi thuế cho xe điện từ Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) năm 2022 dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.

Tuy nhiên, “cơn gió ngược” đã ập đến khi các khoản ưu đãi này bị chính quyền Tổng thống Donald Trump bãi bỏ vào tháng 9 vừa qua, khiến giá các mẫu xe điện chủ lực (như của Tesla) tăng vọt khoảng 20%. Bên cạnh đó, việc Mỹ nới lỏng các quy định về tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu vào tháng 12 và sự bế tắc trong đàm phán thương mại giữa Washington và Ottawa đã đẩy dự án của Honda vào thế bấp bênh.

Số liệu thị trường cho thấy một sự dịch chuyển rõ rệt: Doanh số xe điện tại Mỹ trong quý IV vừa qua đã sụt giảm 36% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, thị phần xe Hybrid trong tổng doanh số xe mới đã nhảy vọt lên mức kỷ lục 19% (so với mức 11% của năm trước đó).

Để cắt lỗ, Honda sẽ chấm dứt sản xuất mẫu Prologue EV (hợp tác cùng General Motors) ngay trong nửa cuối năm nay. Sự rút lui của Prologue cùng với việc khai tử mẫu Acura ZDX EV trước đó, cộng thêm quyết định hủy bỏ phát triển ba mẫu xe điện dành riêng cho Bắc Mỹ (bao gồm hai mẫu thuộc dòng chiến lược 0 series) sẽ khiến danh mục sản phẩm của Honda tại Mỹ tạm thời sạch bóng các mẫu xe thuần điện. Ước tính, những thay đổi chiến lược này sẽ khiến Honda ghi nhận khoản lỗ lên tới 2.500 tỷ Yên (15,6 tỷ USD) trong năm tài chính 2026.

Dù thu hẹp tham vọng tại Canada, Honda vẫn duy trì khả năng sản xuất xe điện tại các cơ sở ở bang Ohio (Mỹ). Hãng đã đầu tư 1 tỷ USD để cho phép các dây chuyền sản xuất có thể linh hoạt lắp ráp cả xe xăng, Hybrid và xe điện. Trong bối cảnh các dự án EV trọng điểm tạm dừng, các dây chuyền này sẽ được ưu tiên cho xe xăng và Hybrid.

Đáng chú ý, nhà máy sản xuất pin tại Ohio (liên doanh với LG Energy Solution của Hàn Quốc) sẽ được chuyển đổi công năng. Thay vì chỉ sản xuất pin cho xe điện, nhà máy này sẽ sản xuất pin cho xe Hybrid và các hệ thống lưu trữ năng lượng. Honda đang hoàn tất việc mua lại toàn bộ nhà xưởng và tài sản từ liên doanh này để chủ động điều chỉnh sản lượng theo thực tế chính sách.

Thách thức

Bức tranh kinh doanh của Honda đang gặp nhiều thách thức: Doanh số toàn cầu giảm 8% trong năm ngoái, đặc biệt là tại thị trường Trung Quốc với mức giảm 60% so với đỉnh điểm năm 2020 do không cạnh tranh được về giá. Hiện tại, Bắc Mỹ vẫn là “phao cứu sinh” đóng góp hơn 40% doanh số nhờ nhu cầu ổn định với xe xăng và Hybrid.

Không chỉ Honda, các ông lớn như Nissan, GM, Ford và Stellantis cũng đang phải chùn bước, hủy bỏ dự án hoặc ghi nhận những khoản giảm giá tài sản khổng lồ tại thị trường Bắc Mỹ. Dự kiến trong tháng này, Honda sẽ tổ chức một buổi họp báo chiến lược để công bố kế hoạch tái thiết tại Bắc Mỹ, nỗ lực cầm máu tại Trung Quốc và chiến lược tăng trưởng tại Ấn Độ.

Dù Bắc Mỹ đang là ngoại lệ của thế giới với sự nguội lạnh về xe điện, nhưng xu hướng toàn cầu vẫn cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ của xe điện và Plug-in Hybrid (tăng 18% trong năm 2025). Việc tái định hình kế hoạch xe điện sao cho vừa đảm bảo tính linh hoạt, vừa không mất dấu trong cuộc đua dài hạn sẽ là bài toán hóc búa nhất mà ban lãnh đạo Honda phải giải quyết.

Theo: Nikkei, WSJ