Nhấn mạnh vai trò của các khu vực kinh tế, trong đó có FDI trong việc đạt mục tiêu trở thành nước phát triển đến năm 2045, TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cho hayViệt Nam vẫn cần và luôn cần sự tham gia hiện diện của các doanh nghiệp FDI trong cấu trúc tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.
Ông phân tích, về quy mô vốn, để thực hiện được yêu cầu về tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần tổng lượng huy động vốn khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó khu vực Nhà nước khoảng 8,3 - 8,5 triệu tỷ đồng. Như vậy, phần còn lại vẫn phải đến từ khu vực tư nhân, các quỹ đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp nước ngoài.
Theo ông, để thu hút nguồn vốn FDI và khu vực tư nhân, cần trả lời được hai câu hỏi lớn: Làm thế nào để thu hút FDI thế hệ mới? và Thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI và khu vực trong nước như thế nào?
TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. (Ảnh chụp màn hình).
Thu hút FDI thế hệ mới bằng cách nào?
Để trả lời cho câu hỏi thứ nhất: Làm thế nào để thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới? TS. Nguyễn Đức Hiển cho rằng đầu tiên là phải đối mới tư duy, tầm nhìn, mục tiêu. Ông cho rằng phải coi FDI là một cấu phần tăng trưởng của Việt Nam để thay đổi tổng thể các chính sách: Thu hút FDI và phát triển các ngành công nghiệp, phát triển hạ tầng, tạo dựng hệ sinh thái.
"Nếu chỉ thu hút về vốn, các địa phương cũng chỉ báo cáo con số tổng vốn đầu tư FDI đăng ký và thực hiện là bao nhiêu tỷ USD mà không nhìn tổng thể thì rất khó để đạt được mục tiêu", ông nói.
TS. Nguyễn Đức Hiển thông tin thêm, hiện nay Đảng ủy Bộ Tài chính đang chỉ đạo để trong thời gian sớm nhất sẽ ban hành Nghị quyết mới của Bộ Chính trị về phát triển FDI.
Về vấn đề thể chế hóa cơ chế, chính sách cần tập trung vào các chính sách ưu đãi cần có sự chuyển dịch ra sao khi ưu đãi đầu vào, đặc biệt là thuế phải thay đổi.
Khi đó, ưu đãi đầu ra, ưu đãi theo kết quả và theo cam kết sẽ cần được thực hiện như thế nào để Việt Nam thực sự thu hút được các dòng vốn FDI thế hệ mới.
"Chúng ta không chỉ coi doanh nghiêp đầu tư nước ngoài mà nguồn vốn và phải coi đây là một chủ thể để nâng cao năng lực quốc gia", ông Hiển cho hay.
Hơn nữa, các chính sách cần nuôi dưỡng nguồn vốn FDI hiện hữu, nâng cấp các FDI hiện nay đi đôi với thu hút FDI mới. Việt Nam cần có những cải cách gì về chính sách, từ tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh đến các cơ chế hỗ trợ, sandbox và các cơ chế đột phá để thu hút đầu tư hiệu quả hơn.
Việt Nam đã ban hành khá nhiều văn bản liên quan đến xác định ngành công nghệ, sản phẩm chiến lược, các ngành trong Nghị quyết 29 về công nghiệp hóa, cùng nhiều nghị quyết chuyên đề như Nghị quyết 57, Nghị quyết 52 hay các nghị quyết liên quan năng lượng.
"Cần xác định rõ thời gian tới sẽ tập trung vào lĩnh vực nào để vừa đạt được mục tiêu phát triển, vừa phù hợp với khả năng hấp thụ và tạo điều kiện thu hút hiệu quả các dòng vốn FDI, Phó Trưởng Ban Chính sách", Chiến lược Trung ương nêu rõ.
Thúc đẩy liên kết giữa FDI và doanh nghiệp nội
Vấn đề thứ hai được ông chỉ ra là phải thay đổi cách tiếp cận và tư duy đối với khu vực doanh nghiệp FDI cần phải thay đổi để tạo ra sự liên kết với doanh nghiệp trong nước. Làm sao vừa xây dựng được một nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường, tự chủ chiến lược nhưng cũng gắn với hội nhập, thu hút các dòng vốn quốc tế trong thời gian tới?
"Phải tạo ra sự liên kết và sức mạnh cộng hưởng giữa khu vực FDI với khu vực kinh tế trong nước, tránh tình trạng tồn tại “hai nền kinh tế”", ông nêu yêu cầu và cho biếtmong muốn lắng nghe các đề xuất chính sách để doanh nghiệp Việt Nam thực sự tham gia được vào chuỗi liên kết và tự lớn mạnh.
TS Nguyễn Đức Hiển cho biết trong thời gian tới, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị sẽ đi khảo sát trung tâm R&D của Samsung và một số doanh nghiệp để đánh giá xem các chính sách hiện nay cần cải tiến như thế nào để thực sự đi vào thực chất.
“Vấn đề đặt ra là cần đổi mới như thế nào trong khai thác các FTA và các quan hệ đối tác để đi vào thực chất và hiệu quả, đúng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm”, TS Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh.
