Các hiện tượng thời tiết cực đoan đang đồng loạt hoành hành ở hai đầu thế giới trong tuần qua. Tại Mỹ, bão mùa đông Fern đã lập kỷ lục về lượng tuyết rơi tại một số khu vực vào cuối tuần trước, ngay sau đó là một trong những đợt không khí lạnh kéo dài nhất trong nhiều thập kỷ. Một cơn bão xoáy mạnh khác dự kiến sẽ đổ bộ vào khu vực Đông Nam nước Mỹ vào cuối tuần này.
Trong khi đó, ở phía bên kia địa cầu, miền nam nước Úc đang hứng chịu một “vòm nhiệt” kỷ lục, với nhiệt độ lên tới 50 độ C – đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất mà quốc gia này trải qua trong vòng 16 năm.
Nắng nóng gay gắt ở Úc
Theo SBS ngày 30/1, hàng loạt kỷ lục nhiệt độ cao nhất mọi thời đại đã bị phá vỡ trên khắp vùng nội địa Úc, khi đợt nắng nóng do biến đổi khí hậu gây ra bao trùm lục địa này.
Một trong những nơi nóng nhất là thị trấn Marree, thuộc vùng hẻo lánh của bang Nam Úc, nơi nhiệt độ lên tới gần 49,8 độ C. Cũng tại bang này, Roxby Downs ghi nhận mức nhiệt 49,6 độ C, Woomera đạt 48,5 độ C và Leigh Creek lên tới 48,2 độ C – tất cả đều là những mức nhiệt chưa từng được ghi nhận trước đây.
Lớp chất chống cháy màu hồng bao phủ các cây cối gần Gellibrand. Ảnh: EPA
Theo trang thời tiết El Dorado Weather, Marree là địa điểm nóng nhất hành tinh trong một ngày. Úc cũng chiếm trọn 15 vị trí dẫn đầu về nhiệt độ cao nhất thế giới trong vòng 24 giờ tính đến 8 giờ sáng thứ Năm.
Nhà khí tượng học cấp cao Dean Narramore cho biết, đợt nắng nóng gay gắt này đã phá vỡ hàng chục kỷ lục nhiệt độ trên khắp các bang Nam Úc, New South Wales và Victoria trong suốt một tuần qua.
CNN đưa tin, nhiều khu vực rộng lớn ở đông nam nước Úc đang hứng chịu nắng nóng dữ dội, với nhiệt độ tăng vọt lên gần 50 độ C, buộc một số cư dân phải tìm cách bảo vệ nhà cửa khi các vụ cháy rừng lan nhanh qua các vùng nông thôn của bang Victoria.
Tại thị trấn Gellibrand, cách Melbourne khoảng 200 km về phía tây nam, Karlee Smith đã phải lái xe địa hình bốn bánh để lùa đàn cừu ra khỏi đám cháy đang lan nhanh trên trang trại của gia đình. Gellibrand là một thị trấn nông thôn nhỏ, nơi ngọn lửa đang hoành hành dữ dội.
“Thực tế là chúng tôi phải đi xuyên qua khu vực cháy, với cỏ cháy rải rác, nhiệt độ rất cao và lửa bùng phát mạnh,” cô Smith nói. “Tôi nghĩ mọi người đều đang rất sợ hãi. Điều này thực sự khủng khiếp.”
Theo Cục Khí tượng Úc, đây là đợt nắng nóng gay gắt nhất trong vòng 16 năm qua. Ngày 27/1, bang Victoria ghi nhận ngày nóng nhất trong lịch sử, khi nhiệt độ tại các thị trấn Hopetoun và Walpeup lên tới 48,9 độ C, còn thủ phủ Melbourne vượt ngưỡng 45 độ C.
Các kỷ lục nhiệt độ cũng bị phá vỡ tại các bang lân cận như New South Wales và Nam Úc, nơi nhiều thị trấn ghi nhận mức nhiệt quanh 50 độ C trong tuần này. Con số này tiệm cận kỷ lục nhiệt độ cao nhất mọi thời đại của Úc là 50,7 độ C, được ghi nhận vào năm 2022 tại bờ biển Tây Úc.
Lạnh giá ở Mỹ
Trái ngược với Nam bán cầu, nhiều quốc gia ở Bắc bán cầu, trong đó có châu Âu, Mỹ, đang phải đối mặt với cái lạnh kỷ lục.
Theo The Guardian ngày 1/2, một cơn lốc xoáy mạnh đã gây ra nhiệt độ đóng băng trên phần lớn nước Mỹ, từ bờ biển Vịnh Mexico đến New England, đồng thời mang theo tuyết rơi dày tại bang Bắc Carolina.
Kỳ nhông bị tê liệt vì lạnh. Ảnh: Getty
Khoảng 150 triệu người ở miền đông nước Mỹ đang nằm trong diện cảnh báo thời tiết lạnh và cực lạnh, với nhiệt độ cảm nhận do gió gần bằng 0 độ C hoặc xuống dưới -10 độ C ở các bang phía nam. Theo Peter Mullinax, nhà khí tượng học thuộc Trung tâm Dự báo Thời tiết tại College Park, Maryland, đây là khối không khí lạnh nhất từng được ghi nhận ở miền nam Florida kể từ tháng 12/1989.
Thời tiết giá rét đã khiến nhiệt độ giảm xuống khoảng -6 độ C ở vùng cán chảo Florida và khoảng -1 độ C ở miền nam Florida. Miami ghi nhận buổi sáng lạnh nhất kể từ năm 2010 với 35 độ F, tương đương khoảng 2 độ C.
Thời tiết lạnh giá cũng khiến tắc kè hoa rơi từ trên cây xuống, buộc Ủy ban Bảo tồn Động vật Hoang dã và Cá Florida phải ban hành lệnh hành pháp, yêu cầu người dân mang bất kỳ con tắc kè hoa nào tìm thấy vào 1/2 hoặc 2/2 đến cơ quan này.
Theo FWC, nhiệt độ gần mức đóng băng kéo dài có thể khiến các loài bò sát và lưỡng cư, bao gồm cả kỳ nhông xanh không phải bản địa, rơi vào trạng thái ngủ đông – một trạng thái tạm thời khiến chúng mất kiểm soát cơ bắp.
Thời tiết lạnh giá cũng khiến dâu tây và cam tại bang này bị đóng băng. Nông dân Florida đôi khi phun nước lên cây ăn quả và cây bụi để bảo vệ chúng khỏi cái lạnh.
Theo AccuWeather, nhiệt độ tại Florida bắt đầu giảm mạnh vào cuối tuần, xuống mức chưa từng thấy kể từ các năm 2010, 1989, 1977 và 1966. Một cơn bão xoáy mạnh quét qua khu vực Đông Nam đã mang theo nhiệt độ thấp, gây mất điện cho hàng chục nghìn hộ gia đình và doanh nghiệp, đồng thời khiến hàng trăm chuyến bay bị hủy vào 1/2.
Xa hơn về phía bắc, tại một số khu vực của Bắc Carolina, lượng tuyết rơi đã vượt quá 30 cm, theo Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Mỹ.
Kể từ cuối tháng 1, hơn 110 trường hợp tử vong liên quan đến thời tiết mùa đông và bão đã được ghi nhận trên khắp nước Mỹ. Tại Mississippi và Tennessee – hai bang chịu ảnh hưởng nặng nề của bão tuyết và băng vào cuối tuần trước – hơn 87.000 khách hàng vẫn bị mất điện vào Chủ nhật, theo trang theo dõi poweroutage.us. Ngoài ra, khoảng 8.000 người khác tại Florida cũng rơi vào tình trạng mất điện trong cùng ngày.
