Theo TS. Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai), không khí lạnh và ẩm là tác nhân kích thích trực tiếp đường thở vốn đã tăng phản ứng ở người mắc hen phế quản. Khi hít phải khí lạnh, phế quản dễ co thắt, niêm mạc phù nề, tăng tiết dịch nhầy, gây khò khè, khó thở và cảm giác nặng ngực.
Mùa lạnh cũng là thời điểm các virus gây nhiễm khuẩn đường hô hấp phát triển mạnh, khởi phát nhiều cơn hen cấp nguy hiểm.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai tư vấn cho bệnh nhân.
Để hạn chế rủi ro, TS. Trường nhấn mạnh 5 nguyên tắc then chốt giúp người bệnh kiểm soát tốt hen phế quản trong mùa lạnh.
Giữ ấm đúng cách
Người bệnh không chỉ mặc đủ ấm mà cần đặc biệt chú trọng vùng cổ, ngực và mũi. Đeo khẩu trang khi ra ngoài giúp làm ấm luồng không khí trước khi đi vào phổi, từ đó giảm kích thích đường thở và nguy cơ khởi phát cơn hen.
Duy trì thuốc dự phòng đều đặn
Sai lầm phổ biến của nhiều người là tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng ổn định. Thuốc dự phòng dạng xịt hoặc hít có vai trò kiểm soát viêm đường thở lâu dài, giúp giảm nguy cơ xuất hiện cơn hen cấp. Người bệnh cần dùng thuốc đúng liều, đúng kỹ thuật theo hướng dẫn của bác sĩ.
Giữ môi trường sống sạch, khô
Mùa lạnh khiến nhiều gia đình đóng kín cửa, tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi phát triển, những “kẻ thù” của người mắc hen. Không gian sống cần được giữ khô ráo, sạch sẽ; hạn chế thảm, rèm cửa và các vật dụng dễ tích tụ bụi, đồng thời tránh nuôi thú cưng trong phòng ngủ.
Tránh các tác nhân kích ứng
Khói thuốc lá, khói hương, mùi hóa chất nồng, phấn hoa… đều có thể kích thích đường thở. Người bệnh cũng cần tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột. Song song với đó, chế độ dinh dưỡng đầy đủ và vận động hợp lý giúp tăng sức đề kháng. Việc tập luyện nên thực hiện trong nhà hoặc vào thời điểm ấm áp, khởi động kỹ và không vận động quá sức.
Nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm
TS. Nguyễn Hữu Trường cảnh báo, cơn hen cấp có thể diễn tiến rất nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như: khó thở dữ dội phải ngồi chống tay để thở, nói từng từ ngắt quãng, thuốc cắt cơn không còn hiệu quả, môi hoặc đầu chi tím tái, rối loạn ý thức.
Theo chuyên gia, hen phế quản là bệnh mạn tính chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu người bệnh tuân thủ điều trị và chủ động phòng ngừa. Hiểu đúng về nguy cơ trong mùa lạnh và có kế hoạch ứng phó rõ ràng không chỉ giúp giảm nhập viện mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống lâu dài cho người bệnh.
