Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI đang diễn ra, đại biểu Lê Hoàng Anh bày tỏ lo ngại về tình trạng tín dụng "chảy" sai hướng kéo dài trong nhiều năm qua.
Ông đề nghị Chính phủ cần có giải pháp kiểm soát dòng tín dụng vào bất động sản mang tính đầu cơ bằng các công cụ thị trường, thay vì phụ thuộc vào mệnh lệnh hành chính. Đồng thời, cần nghiên cứu áp dụng cơ chế dự trữ bắt buộc theo lĩnh vực nhằm định hướng dòng vốn vào sản xuất, công nghiệp và công nghệ.
Bên cạnh đó, đại biểu đề xuất sớm triển khai các công cụ tài chính về đất đai theo hướng đánh vào hiệu quả sử dụng.
Cụ thể, có thể áp dụng phí sử dụng đất gắn với thời gian đưa vào khai thác; áp dụng mức phí tăng dần đối với các dự án chậm triển khai quá 24 tháng; đồng thời áp dụng thuế, phí lũy tiến đối với nhà, đất từ tài sản thứ hai trở lên nhưng không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê.
Đề xuất trên đã tạo ra nhiều ý kiến trái chiều từ những người mua bất động sản, doanh nghiệp và giới chuyên gia.
Phần lớn cho rằng việc đánh thuế tài sản bất động sản, nếu không cân nhắc kỹ về cách thức và thời điểm áp dụng, có thể ảnh hưởng đến thị trường.
Thuế bất động sản luôn được quan tâm vì ảnh hưởng lớn đến thị trường (Ảnh minh hoạ)
Ông Võ Hồng Thắng, Phó Tổng Giám đốc DKRA Group, nhận định đánh thuế bất động sản thứ hai là xu hướng tích cực trong dài hạn nhưng cần được triển khai hợp lý và có lộ trình phù hợp. "Nếu áp dụng đột ngột sẽ không tốt cho nền kinh tế. Các quốc gia phát triển cũng đều có lộ trình rõ ràng. Đây là giai đoạn phù hợp để thảo luận, xây dựng phương án trước khi áp dụng. Nếu không khéo, chính sách có thể ảnh hưởng lớn đến thị trường và kinh tế vĩ mô" - ông Thắng nói.
TS Trần Viết Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam, cũng đồng tình với việc áp dụng thuế bất động sản theo thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, cách tiếp cận cần được thiết kế phù hợp với thực tiễn trong nước.
Nhiều quốc gia áp dụng các sắc thuế khác nhau đối với bất động sản nhưng việc chỉ dựa vào tiêu chí “ngôi nhà thứ hai” để đánh thuế là chưa chính xác. “Một bất động sản thứ hai nếu được đưa vào kinh doanh, có đóng thuế, tạo việc làm thì đó là hoạt động đầu tư, không phải tài sản bỏ không” - ông Lượng phân tích.
Ông cho rằng bản chất của chính sách thuế cần hướng đến giá trị tài sản và hiệu quả sử dụng, thay vì đánh đồng theo số lượng. Những bất động sản có giá trị cao, vượt ngưỡng nhất định hoặc không tạo ra dòng tiền mới là đối tượng cần xem xét đánh thuế. Trong khi đó, với các trường hợp sở hữu nhà thứ hai ở khu vực nông thôn, giá trị thấp, nếu áp dụng thuế cứng nhắc sẽ trở thành gánh nặng cho người dân.
Bên cạnh đó, chuyên gia này cũng đề xuất áp dụng cơ chế thuế theo thời gian nắm giữ nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ ngắn hạn, kiểu “mua buổi sáng, bán buổi trưa”. Chính sách thuế cần linh hoạt theo từng bối cảnh thị trường để bảo đảm tính công bằng và hiệu quả.
“Quan trọng nhất là phải có lộ trình chuẩn bị đầy đủ. Nếu chưa có hệ thống dữ liệu và nền tảng quản lý phù hợp, việc triển khai sẽ gây khó khăn cho người dân và dễ phát sinh phản ứng. Thuế bất động sản cần hướng đến mục tiêu cân bằng xã hội, vì vậy phải được thiết kế hợp lý, phù hợp thực tiễn” - ông Lượng nhấn mạnh.
Ở góc độ khác, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TPHCM (HoREA), cho biết ông từng đề xuất đánh thuế theo thời gian nắm giữ như một công cụ kiểm soát đầu cơ, lướt sóng và tình trạng bỏ hoang bất động sản.
Theo đó, nếu chuyển nhượng trong vòng 6 tháng, mức thuế có thể là 5%; giảm xuống 4% với thời gian sở hữu từ 6-12 tháng; và lần lượt còn 3% và 2% với thời gian nắm giữ từ 1-2 năm và trên 3 năm. Giải pháp này được cho là có thể áp dụng linh hoạt trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh.
