Tổng thống Mỹ Trump bất ngờ tuyên bố áp thuế 50% với Canada

Động thái này có thể châm ngòi cho một làn sóng bất ổn kinh tế mới, gia tăng nguy cơ lạm phát và tiếp tục làm rạn nứt quan hệ giữa hai quốc gia vốn có quan hệ kinh tế chặt chẽ trước khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ 2.

Một quan chức chính quyền Mỹ tuyên bố, Canada là một trong số rất ít quốc gia, ngoài Trung Quốc, đã trả đũa các mức thuế trước đây mà Tổng thống Trump áp đặt, vì vậy phải “chịu trách nhiệm”.

Vị quan chức - đề nghị giấu tên trong cuộc họp báo với các phóng viên để thông tin trước về quyết định của tổng thống - cho biết Tổng thống Trump đã ký 3 sắc lệnh áp thuế theo Điều 338 của Đạo luật Thương mại năm 1930. Năm ngoái, một số nghị sĩ đảng Dân chủ từng đề xuất bãi bỏ điều khoản này vì cho rằng Tổng thống Trump có thể sử dụng nó để gây bất ổn cho nền kinh tế.

Mức thuế mới 50% sẽ không áp dụng với các mặt hàng năng lượng, kali, thủy sản và khoáng sản chiến lược. Tuy nhiên, các sản phẩm trước đây được miễn thuế theo Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) sẽ không còn được hưởng ưu đãi.

Tài liệu của Nhà Trắng cho biết mức thuế mới sẽ có hiệu lực sau 30 ngày, đồng nghĩa vẫn còn thời gian để hai bên đàm phán, bởi trước đây Tổng thống Trump không phải lúc nào cũng thực hiện những lời đe doạ tăng thuế mà ông công bố.

Tuy nhiên, mức thuế mới có thể leo thang thành một cuộc chiến thương mại rộng lớn hơn khi Canada tìm cách bảo vệ nền kinh tế của mình.

Chính phủ liên bang Canada chưa bình luận về thông tin trên, nhưng Thủ hiến bang Ontario Doug Ford đã cảnh báo về khả năng xảy ra đối đầu.

“Nếu mức thuế này được thực thi, Canada nên đáp trả bằng thuế quan tương ứng, thuế đổi thuế, đô la đổi đô la”, ông Ford viết trên mạng xã hội.

Bà Candace Laing - Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Canada, gọi quyết định của chính quyền Mỹ là “đáng tiếc”, song cho rằng hai nước cần tận dụng khoảng thời gian 30 ngày trước khi thuế có hiệu lực để “đạt được tiến triển thực chất trong đàm phán chính thức”.

Các mức thuế mới tiềm ẩn những rủi ro nghiêm trọng cả về chính trị lẫn kinh tế đối với Tổng thống Trump, vào thời điểm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra vào tháng 11.

Hàng loạt mức thuế trong chương trình “Ngày Giải phóng” mà Tổng thống Trump công bố vào tháng 4 năm ngoái từng khiến thị trường tài chính lao dốc vì lo ngại lạm phát và suy thoái kinh tế, buộc ông phải tạm thời giảm thuế để dành thời gian đàm phán.

Tháng 2 năm nay, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết Tổng thống Trump không có đủ cơ sở pháp lý để áp các mức thuế này thông qua việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp về kinh tế, khiến chính quyền phải tìm những căn cứ pháp lý khác để tăng thuế nhập khẩu.