“Tôi vẫn nghĩ: Ăn ở nhà là rẻ nhất, nấu canh rau, trứng rán thì tiết kiệm quá rồi. Nhưng tổng kết lại thì tháng nào tiền ăn cũng đội lên gần 9 triệu!”, đó là chia sẻ thật của chị Quỳnh, 34 tuổi, sống ở quận Nam Từ Liêm (Hà Nội), hiện là nhân viên văn phòng, có một bé học mầm non. Gia đình 3 người, không ăn ngoài, không tiệc tùng. Vậy mà, mỗi tháng tổng chi cho tiền chợ – bao gồm thực phẩm, đồ khô, trái cây, ăn vặt – luôn vượt mức dự kiến từ 6 triệu lên thành… 8,5–9 triệu.
Những bữa ăn “rẻ nhưng tốn”
Sau một lần ngồi xem lại hóa đơn mua thực phẩm, chị Quỳnh nhận ra điều bất ngờ: Những bữa ăn tưởng rẻ, hóa ra lại khiến chị tốn kém nhiều hơn cả những món “xịn”.
Ví dụ: Một bữa cơm “giản dị” cho 3 người gồm:
- Canh cua rau đay
- Cà pháo mắm tôm
- Trứng đúc thịt
- Chè đỗ đen tráng miệng
Nghe thì rẻ và dân dã. Nhưng nếu tính kỹ:
| Nguyên liệu | Giá thành (VNĐ) |
|---|---|
| Cua đồng xay (500gr) | 70.000 |
| Rau đay, mồng tơi | 10.000 |
| Cà pháo, mắm, gia vị | 20.000 |
| Trứng + thịt xay | 35.000 |
| Đỗ đen, đường thốt nốt | 25.000 |
| Tổng chi phí bữa ăn | 160.000 |
“Với bữa ăn này, tôi tưởng mình tiết kiệm vì không mua thịt cá gì đắt đỏ. Nhưng giá trị thực tế gần bằng ăn cơm phần văn phòng rồi!”, chị Quỳnh cho biết.
Vì sao "ăn giản dị" lại dễ lỗ?
- Nhiều món – nhiều nguyên liệu phụ trợ.
- Những bữa “nhiều món nhỏ” thường yêu cầu nhiều gia vị, rau củ, đồ tươi mỗi loại một chút. Nhưng khi mua về, lại không thể dùng hết, dẫn đến dư thừa hoặc hỏng, phải bỏ.
- Chi phí gia vị ngầm.
- Đường thốt nốt, mắm tôm ngon, tiêu xay, hành khô, dầu gấc… là những món ít ai tính trong mỗi bữa, nhưng lại ngốn khá nhiều tiền khi cộng dồn.
- Tâm lý "ăn nhà là tiết kiệm".
Vì mặc định nấu tại nhà là rẻ, nên nhiều người không kiểm soát sát sao chi phí từng bữa – dẫn đến tiêu vượt mà không hề nhận ra.
Khi bắt đầu thay đổi chiến lược nấu ăn
Thay vì “ăn cho phong phú”, chị Quỳnh bắt đầu tính lại từng bữa theo hướng:
- Ít món nhưng chất lượng hơn
- Tận dụng nguyên liệu dùng chéo cho nhiều món
- Lên thực đơn theo tuần dựa trên giá cả thị trường
Ví dụ: Một bó rau muống tôi chia làm 2: hôm nay xào tỏi, mai nấu canh hến. Trứng không đúc thịt nữa mà chiên chấm nước tương. Chè thì chỉ nấu cuối tuần, không phải bữa nào cũng có món tráng miệng.
Sau 1 tháng thay đổi: Tiết kiệm được hơn 1,3 triệu
| Danh mục | Trước | Sau | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Trung bình mỗi bữa ăn | 120.000 | 90.000 | Giảm món phụ, bớt nguyên liệu thừa |
| Số bữa chính/tháng | 90 bữa | 90 bữa | 3 người ăn 2 bữa chính/ngày |
| Tổng chi/tháng | 10.800.000 | 8.100.000 | Giảm nhờ lên kế hoạch và mua đúng mùa |
| Tiết kiệm | 1.300.000 |
Lời nhắn tới chị em đi chợ mỗi ngày
“Đừng chỉ nhìn món ăn là dân dã hay cao cấp. Hãy nhìn nó bằng con số”.
Nấu ăn là kỹ năng, nhưng quản lý thực phẩm là chiến lược. Những bữa ăn tưởng là “tiết kiệm” có thể đang làm hao mòn ngân sách nếu không đi kèm một kế hoạch rõ ràng.
