Theo hãng tin Nikkei Asia, kết quả kinh doanh mới nhất của bảy nhà sản xuất ô tô lớn nhất Nhật Bản cho thấy những tác động tiêu cực từ chính sách thuế quan của Mỹ.
Thuế quan do chính quyền của ông Donald Trump áp đặt đã gây thiệt hại 2,1 nghìn tỷ yên, tương đương khoảng 13,7 tỷ USD, vào lợi nhuận hoạt động của nhóm này trong 9 tháng (từ tháng 4 đến tháng 12/2025).
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đã trực tiếp bày tỏ sự lo ngại về các rào cản thương mại liên quan đến thuế. Ông Takao Kato, Chủ tịch Mitsubishi Motors nhận định: "Các mức thuế quan hiện nay là những trở ngại cực kỳ lớn đối với hoạt động kinh doanh".
Mức thuế của Mỹ đánh vào ô tô nhập khẩu từ Nhật Bản đã có sự biến động mạnh trong năm qua. Thuế suất này từng tăng vọt lên mức 27,5% vào tháng 4 năm 2025. Sau đó, mức thuế được điều chỉnh giảm xuống còn 15% vào tháng 9. Tuy nhiên, con số này vẫn cao gấp sáu lần so với mức thuế suất ban đầu là 2,5%.
Trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12, bảy nhà sản xuất ô tô thu về tổng cộng 4,3 nghìn tỷ yên (28 tỷ USD) lợi nhuận hoạt động. Kết quả này đánh dấu mức giảm 28% so với cùng kỳ năm trước. Tất cả các hãng xe trong nhóm khảo sát đều ghi nhận kết quả kinh doanh kém hơn so với giai đoạn trước đó.
Trước tác động từ thuế quan, Mazda - thương hiệu bán rất chạy tại thị trường Việt Nam đang phải gồng lỗ cùng những người đồng hương khác.
Mazda Motor và Nissan Motor đều rơi vào tình trạng thua lỗ trong báo cáo tài chính gần đây.
Mazda chịu ảnh hưởng nặng nề từ thuế quan do thị trường Mỹ chiếm khoảng 30% doanh số toàn cầu của hãng. Tác động ròng từ thuế quan đối với Mazda lên tới 119,2 tỷ yên (779 triệu USD), dẫn đến khoản lỗ hoạt động 23,1 tỷ yên (151 triệu USD).
Mặc dù hãng đã có lợi nhuận trong quý cuối năm nhờ cắt giảm chi phí, nhưng con số này không đủ bù đắp thiệt hại mà thuế quan mang lại.
Trong khi đó, Nissan cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn do quá trình tái cấu trúc nội bộ chưa hoàn tất.
Subaru là đơn vị chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất từ thuế, do cơ cấu doanh thu phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ. Thị trường này chiếm khoảng 70% doanh số toàn cầu của Subaru, trong khi một nửa lượng xe bán ra tại đây được nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản.
Công ty báo cáo thiệt hại do thuế quan lên tới 216,6 tỷ yên (1,41 tỷ USD). Lợi nhuận hoạt động của Subaru giảm mạnh 82%, xuống còn 66,2 tỷ yên (432 triệu USD).
"Chúng tôi đang đánh giá tình hình và đưa ra các biện pháp," ông Shinsuke Toda - Giám đốc tài chính của Subaru cho biết.
Nổi tiếng hoạt động bền bỉ nhưng trước thuế quan, tài chính của Subaru cũng khó mà bền được.
Đối với Toyota Motor, doanh số bán xe hybrid duy trì mức tốt tại Mỹ đã giúp hãng giảm bớt thiệt hại. Tuy nhiên, lợi nhuận hoạt động chín tháng của Toyota vẫn giảm 13%, đạt mức 3,19 nghìn tỷ yên (20,8 tỷ USD). Riêng tác động từ thuế quan lên Toyota được ghi nhận ở mức 1,2 nghìn tỷ yên (7,8 tỷ USD).
Bên cạnh yếu tố thuế quan, sự biến động của tỷ giá hối đoái cũng gây áp lực lên các nhà sản xuất Nhật Bản. Đồng yên tăng giá so với đô la Mỹ trong phần lớn giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12/2025. Tỷ giá trung bình ghi nhận ở mức 149 yên đổi 1 đô la Mỹ, mạnh hơn khoảng 4 yên so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự mạnh lên của nội tệ đã làm giảm lợi nhuận hoạt động của bảy hãng xe thêm hơn 530 tỷ yên (3,46 tỷ USD). Tổng lợi nhuận ròng của nhóm này giảm 36%, xuống còn 3,6 nghìn tỷ yên (23,5 tỷ USD). Đây là năm thứ hai liên tiếp lợi nhuận ròng của các hãng xe Nhật Bản ghi nhận sự sụt giảm.
Dự báo cho cả năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026, tổng tác động tiêu cực từ thuế quan có thể đạt mức 2,5 nghìn tỷ yên (16,3 tỷ USD).
Các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đều đang gấp rút củng cố lợi nhuận bằng cách giảm chi phí và đánh giá lại cấu trúc giá cả.
Tổng doanh số bán hàng toàn cầu dự kiến đạt 23,38 triệu xe, giảm 1% so với năm trước. Nguyên nhân của sự sụt giảm này bao gồm tình trạng thiếu linh kiện bán dẫn và nhu cầu suy yếu tại thị trường Đông Nam Á.
Tuy nhiên, một số yếu tố tích cực có thể xuất hiện trong quý đầu năm 2026 khi đồng yên có dấu hiệu giảm giá trở lại vùng 160 yên đổi 1 đô la Mỹ. Các hãng xe đang nỗ lực củng cố lợi nhuận thông qua việc xem xét lại cấu trúc giá và cắt giảm chi phí vận hành.
