TAND khu vực 1, TP.HCM: Ghi dấu ấn với mô hình tòa án điện tử đầu tiên

Chiều 14.1, TAND khu vực 1 (TP.HCM) tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai công tác năm 2026. 

Theo lãnh đạo TAND khu vực 1, trong năm 2025, tòa đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật khi giải quyết 9.913 vụ việc, với tỷ lệ 87,12%, đặc biệt tỷ lệ án hủy sửa do lỗi chủ quan chỉ 0,16%.

ẢNH: MINH TRUNG

Chuyển đổi số: quy trình điện tử, công khai, minh bạch

TAND khu vực 1 được xem là đơn vị tiên phong trong chuyển đổi số, nơi đầu tiên áp dụng hệ thống tòa án điện tử, số hóa hồ sơ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tư pháp và minh bạch hóa quy trình tố tụng.

Từ thành tựu đạt được trong năm 2025, TAND khu vực 1 hướng tới công tác năm 2026 với chất lượng xét xử tiếp tục được nâng cao, đẩy mạnh cải cách tư pháp, xây dựng tòa án chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính. Đồng thời, TAND khu vực 1 sẽ từng bước thí điểm gửi thông báo qua hệ thống VNeID.

ẢNH: MINH TRUNG

Bà Nguyễn Thị Tình Duyên, Phó chánh án TAND khu vực 1 cho biết mô hình tòa án số là yêu cầu khách quan, phù hợp với chủ trương cải cách tư pháp và định hướng chuyển đổi số của ngành tòa án.

“Từ đó, TAND khu vực 1 đã triển khai chuyển đổi số với kim chỉ nam chiến lược: Mọi nghiệp vụ thực hiện trực tuyến, mọi quy trình thực hiện công khai, mọi xử lý được ứng dụng công nghệ”, bà Duyên nhấn mạnh.

Bà Duyên chia sẻ mục tiêu tối thượng của mô hình tòa án số là quản trị theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, liêm minh, liêm chính, củng cố niềm tin của người dân với ngành tòa án.

Cần phát triển án lệ về án sở hữu trí tuệ

Ông Mai Xuân Thành, thẩm phán bậc 3 TAND khu vực 1 cho biết: Theo quy định, TAND khu vực 1 có thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 9 tỉnh thành phố (Cần Thơ, TP.HCM, An Giang, Cà Mau, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Tây Ninh, Vĩnh Long) đối với vụ việc phá sản; có phạm vi thẩm quyền đối với 14 tỉnh, thành phố về vụ việc dân sự, kinh doanh thương mại, hành chính liên quan đến sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ.

ẢNH: MINH TRUNG

Vì vậy, từ ngày 1.7.2025 đến ngày 13.1.2026, TAND khu vực 1 đã thụ lý 51 vụ phá sản (hoàn thành 9 vụ, đang giải quyết 24 vụ), 23 vụ sở hữu trí tuệ (đang trong thời hạn giải quyết). Ngoài ra, có 199 đơn phá sản và 42 đơn sở hữu trí tuệ đang chờ duyệt.

Theo ông Thành, dù khung pháp lý các vụ án phá sản tương đối đầy đủ nhưng thực tế cho thấy, phá sản chưa thực sự trở thành một cơ chế pháp lý bình thường để xử lý doanh nghiệp yếu kém, mà vẫn bị nhìn nhận như một biện pháp cuối cùng.

Trong khi đó, cơ chế phá sản đang nặng về thủ tục, vì vậy cần hoàn thiện pháp luật theo hướng đơn giản hóa, cụ thể hóa các quy định về thủ tục phá sản, nâng cao vai trò của Quản tài viên.

Về thực tiễn giải quyết án sở hữu trí tuệ, ông Mai Xuân Thành đánh giá các tranh chấp này đang ngày càng tăng, song việc chứng minh quyền sở hữu trí tuệ còn phức tạp, đặc biệt với quyền tác giả không bắt buộc phải đăng ký…

“Phải hoàn thiện cơ chế xác định thiệt hại và bồi thường trong sở hữu trí tuệ; tăng cường tổng kết thực tiễn xét xử và phát triển án lệ”, ông Thành nêu.