Theo kết luận của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam, lãnh đạo Bộ nhìn nhận bối cảnh hiện nay đòi hỏi mức độ tập trung và quyết liệt cao nhất nhằm đẩy nhanh tiến trình các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia.
Trong đó, Bộ Xây dựng xác định công tác giải phóng mặt bằng là khâu then chốt, mang tính quyết định đối với thời điểm khởi công dự án. Trên cơ sở đó, yêu cầu cấp bách được đặt ra là phải sớm hoàn thành việc bàn giao tim tuyến, mốc giới và phạm vi giải phóng mặt bằng cho các địa phương ngay khi đủ điều kiện pháp lý.
Song song với nhiệm vụ này, các đơn vị liên quan được yêu cầu chủ động phối hợp, xử lý sớm việc di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật như điện, nước, viễn thông…, nhằm tránh nguy cơ gây ách tắc, kéo dài tiến độ toàn bộ dự án.
Về công tác chuẩn bị cơ chế và phương án triển khai, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu Vụ Kế hoạch – Tài chính khẩn trương hoàn thiện báo cáo của Bộ Xây dựng liên quan đến cơ chế đặc thù, phương thức đầu tư cũng như tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư cho dự án.
Cùng với đó, Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với chủ đầu tư xây dựng tiến độ chi tiết các nhóm công việc, bảo đảm mục tiêu khởi công dự án vào cuối năm 2026. Trọng tâm của giai đoạn này là việc vận dụng các cơ chế đặc thù để sớm lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.
Bộ cũng yêu cầu các đơn vị liên quan của Bộ tham mưu thành lập các ban chỉ đạo của Bộ triển khai các dự án đường sắt quốc gia. Riêng Ban Chỉ đạo Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam do Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm Trưởng ban, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng giữ vai trò Phó Trưởng ban thường trực, qua đó bảo đảm sự điều hành thống nhất, xuyên suốt đối với dự án hạ tầng đặc biệt quan trọng này.
Theo quy hoạch, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được xác định là trục "xương sống" của hệ thống giao thông quốc gia, kết nối 20 tỉnh, thành phố trên chiều dài toàn tuyến khoảng 1.541 km. Dự án được triển khai theo hình thức đầu tư công, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 67 tỷ USD.
Đây được xem là dự án hạ tầng công có quy mô lớn nhất trong lịch sử Việt Nam, xét trên cả phương diện vốn đầu tư, phạm vi ảnh hưởng và tác động chiến lược đối với phát triển kinh tế – xã hội.
