Hai bên đang tiến tới những nội dung nào trong thỏa thuận?
Theo các nguồn tin từ Washington, gói thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Trung Quốc có thể bao gồm nhiều yếu tố đáng chú ý:
Giảm thuế quan “kỷ lục” mà chính quyền Trump từng áp lên hàng Trung Quốc, đồng thời hủy bỏ kế hoạch áp thêm 100% thuế từ ngày 1/11.
Nới lỏng các hạn chế xuất khẩu và phí thương mại, trong đó có khả năng Trung Quốc sẽ tạm hoãn quy định cấp phép cho hàng hóa chứa nguyên liệu đất hiếm.
Cam kết của Trung Quốc mua thêm đậu tương Mỹ, một mặt hàng nông sản trọng yếu trong cán cân thương mại giữa hai nước.
Phê chuẩn thương vụ bán mảng hoạt động của TikTok tại Mỹ, vốn bị đình trệ suốt nhiều tháng qua.
Đồng ý cho phép chip Blackwell của Nvidia xuất khẩu sang Trung Quốc.
Nếu được ký kết, đây sẽ là cột mốc quan trọng trong quan hệ Mỹ - Trung, đánh dấu bước giảm nhiệt sau thời gian dài căng thẳng leo thang kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng.
Căng thẳng thương mại của Mỹ không chỉ dừng ở Trung Quốc?
Song song với đàm phán với Bắc Kinh, Tổng thống Trump cũng tăng tốc các thương lượng thương mại toàn cầu. Nhà Trắng thông báo Mỹ và Hàn Quốc đã đạt được thỏa thuận khung sau nhiều tháng đàm phán, trong khi Nhật Bản và Mỹ ký các hiệp định liên quan tới thương mại và đất hiếm.
Tuy nhiên, căng thẳng với Canada lại bùng phát sau khi một quảng cáo liên quan cố Tổng thống Ronald Reagan khiến hai bên “lời qua tiếng lại”. Ông Trump đáp trả bằng lời đe dọa tăng thêm 10% thuế nhập khẩu với hàng Canada và tuyên bố ngừng mọi đàm phán với Ottawa.
Ở một hướng khác, Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật chấm dứt mức thuế 50% mà ông Trump áp lên Brazil, cho thấy sự phản đối hiếm hoi từ chính nội bộ đảng Cộng hòa. Ngoài ra, Mỹ và Ấn Độ cũng đang tiến gần một thỏa thuận thương mại có thể giảm thuế nhập khẩu của New Delhi từ 50% xuống chỉ còn 15–16%.
Những rủi ro pháp lý nào đang đe dọa chính sách thuế của ông Trump?
Đầu tháng 11 tới, Tòa án Tối cao Mỹ sẽ xem xét tính hợp pháp của các mức thuế “có đi có lại” mà ông Trump áp dụng cho từng quốc gia. Nếu tòa phán quyết chống lại chính sách này - như các tòa cấp thấp đã từng làm - điều đó có thể giáng đòn mạnh vào chiến lược thương mại cứng rắn của ông Trump, khiến toàn bộ chính sách thuế quan cần được xem xét lại từ đầu.
Dù vậy, Nhà Trắng vẫn thể hiện sự tự tin, khẳng định các biện pháp thuế “đã buộc nhiều đối tác phải ngồi lại bàn đàm phán” và giúp Mỹ đạt được nhiều lợi ích kinh tế.
Trung Quốc muốn gì trong thỏa thuận mới?
Trong khi Mỹ công bố nhiều chi tiết của “khung thỏa thuận”, phía Bắc Kinh vẫn giữ im lặng về những điều họ mong muốn. Nhiều nhà quan sát cho rằng, nếu Trung Quốc thực sự nhượng bộ trong các lĩnh vực như đất hiếm và nông sản, họ chắc chắn sẽ yêu cầu những điều kiện trao đổi tương xứng.
Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, Bắc Kinh có thể hoãn kế hoạch siết xuất khẩu đất hiếm trong vòng một năm, đổi lại sự ổn định về thương mại và đầu tư.
Luật sư thương mại Ted Murphy nhận định: “Trung Quốc sẽ mặc cả rất chặt. Họ hiếm khi ra quyết định mà không nhận lại được điều gì. Chúng ta hãy chờ xem.”
Giới phân tích cho rằng, thỏa thuận Mỹ - Trung có thể được thúc đẩy nếu Washington cam kết giảm mạnh thuế quan và hoàn tất thương vụ TikTok, trong khi Bắc Kinh tăng mua hàng nông sản Mỹ và kiểm soát chặt nguồn fentanyl xuất khẩu, loại ma túy tổng hợp đang gây khủng hoảng nghiện ở Mỹ.
Bên cạnh đó, việc giảm phí vận tải hàng hải và kiểm soát việc Trung Quốc mua dầu Nga cũng nằm trong số các nội dung có thể đàm phán. Dù vậy, chưa có cam kết cụ thể nào được công bố và thị trường vẫn đang chờ đợi cuộc gặp trực tiếp giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình để xác nhận bước tiến thực sự.
