Theo các nguồn tin trong chính quyền, ông Trump coi việc “mở lại” eo biển Hormuz là ưu tiên cấp bách trong bối cảnh xung đột khu vực khiến tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới bị gián đoạn nghiêm trọng.
Ý tưởng đổi tên: từ phát ngôn gây sốc đến tính toán chính trị
Một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Mỹ đặt vấn đề: nếu Washington là bên đảm bảo an ninh, tuần tra và duy trì tự do hàng hải tại Hormuz , thì không có lý do gì phải giữ nguyên tên gọi lịch sử. “Vì sao không gọi nó là ‘Eo biển Mỹ’?”, nguồn tin dẫn lời.
Tại một diễn đàn đầu tư ở Miami hôm 27/3, ông Trump thậm chí còn buột miệng nhắc đến “eo biển Trump” trước khi tự đính chính.
Ý tưởng này từng lan truyền mạnh trên mạng xã hội sau một bản đồ giả mạo gán tên mới cho eo biển. Dù không phải do ông Trump đăng tải, thông tin này vẫn thu hút hàng chục nghìn lượt ủng hộ, phản ánh mức độ hưởng ứng từ một bộ phận công chúng.
Eo biển Hormuz từ lâu được coi là điểm nghẽn chiến lược của thương mại toàn cầu, nơi từng chiếm khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu thế giới trước khi chiến sự nổ ra.
Tên gọi Hormuz bắt nguồn từ một vương quốc cổ ở khu vực Vịnh Ba Tư, từng nằm dưới ảnh hưởng của đế quốc Bồ Đào Nha từ thế kỷ XVI. Tuy nhỏ về diện tích, khu vực này lại có vai trò sống còn đối với dòng chảy năng lượng quốc tế.
Việc đóng cửa eo biển trong thời gian qua đã khiến giá dầu tăng hơn 50%, kéo theo hệ lụy lớn đối với kinh tế toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP.
“Iran sẽ phải mở lại eo biển Trump”
Khi phát biểu tại diễn đàn đầu tư Ảrập ở Miami ngày 27/3 (giờ địa phương), Tổng thống Trump gọi nơi này là “eo biển Trump”, nhưng ngay sau đó nói rằng đó chỉ là một lời lỡ miệng, News.ru đưa tin. “Iran sẽ phải mở lại eo biển Trump. Ý tôi là eo biển Hormuz, xin lỗi”, ông nói. Đây không phải lần đầu lãnh đạo Mỹ sử dụng “chiêu” đổi tên địa lý. Trước đó, ông từng gọi Vịnh Mexico là “Vịnh Mỹ”.
Trước đó, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đã thành lập một nhóm công tác về an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz. Người phát ngôn của tổ chức, Stéphane Dujarric, cho biết nhóm này sẽ xây dựng các cơ chế nhằm đảm bảo vận chuyển phân bón và nguyên liệu thô qua tuyến đường chiến lược này.
Một bài đăng trên mạng xã hội giả mạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm dấy lên nhiều bàn tán về ý tưởng đổi tên eo biển Hormuz. Nguồn: New York Post.
Áp lực quân sự gia tăng, nội bộ Mỹ chia rẽ
Trong nỗ lực kiểm soát tình hình, Mỹ đã triển khai hàng nghìn binh sĩ tới khu vực và không loại trừ khả năng tiến hành các chiến dịch quân sự nhằm mở lại tuyến hàng hải. Các phương án được cân nhắc bao gồm kiểm soát các đảo chiến lược hoặc tấn công cơ sở năng lượng của Iran.
Tuy nhiên, tiến trình ngoại giao vẫn bế tắc khi Tehran yêu cầu chấm dứt chiến tranh, bồi thường thiệt hại và công nhận quyền kiểm soát eo biển.
Bên trong chính quyền Mỹ cũng xuất hiện những ý kiến trái chiều. Một số cựu quan chức cho rằng việc đổi tên địa lý là “lố bịch”, có thể gây tổn hại hình ảnh chính trị của ông Trump, nhất là trước thềm bầu cử giữa kỳ.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định eo biển Hormuz vẫn là “lá bài cuối cùng” của Iran trong việc gây ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu và Washington khó có thể chấp nhận để Tehran tiếp tục nắm giữ công cụ này.
if (pageSettings.allow3rd) admicroAD.unit.push(function () { admicroAD.show('admzonek1fs4xky') });
