Trong báo cáo triển vọng ngành ngân hàng mới công bố, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế 2025 và 2026 của toàn ngành ngân hàng lần lượt đạt 18% và 20%.
Trong đó, nhóm ngân hàng quốc doanh có lợi nhuận tăng trưởng khả quan hơn nhờ triển vọng mở rộng biên lãi thuần (NIM) từ nửa sau 2026 và nâng cao chất lượng tài sản, giảm tỷ trọng trích lập dự phòng.
Nhóm ngân hàng tư nhân năng động được hưởng lợi từ chính sách khuyến khích kinh tế tư nhân, nhờ đó tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận vượt trội. Nhóm này cũng chứng kiến nhiều câu chuyện nổi bật như IPO, tái cơ cấu, tăng vốn chiến lược nước ngoài, thu hồi nợ.
VCBS nhận định nhóm ngân hàng tư nhân lớn sở hữu hệ sinh thái đa dạng cùng tập khách hàng cá nhân dồi dào, nhờ triển vọng hồi phục về nhu cầu và khả năng trả nợ của phân khúc bán lẻ sẽ giúp tối ưu hóa nguồn vốn, cải thiện NIM, kiểm soát chất lượng tài sản và có thể gia tăng thu nhập từ phí nhờ bán chéo sản phẩm.
Đối với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ chứng kiến mức tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong 2025 nhờ đẩy mạnh tín dụng bất động sản từ mức nền thấp và bắt đầu tăng tốc xử lý nợ xấu, với những thương vụ chuyển sàn đáng chú ý. Sang năm 2026, nhóm này dự báo tăng trưởng chậm lại do nền lợi nhuận năm trước ở mức cao, tăng trưởng tín dụng có thể bị hạn chế bởi các quy định mới, và rủi ro nợ xấu cao có thể làm tăng trích lập dự phòng.
(Nguồn: VCBS)
Tín dụng năm 2026 có thể đạt 16–18%
VCBS dự báo tăng trưởng tín dụng trong năm 2026 có thể đạt khoảng 16% - 18%, cao hơn mức mục tiêu của Ngân hàng Nhà nước, với các động lực đến từ một số yếu tố như:
Thứ nhất, chính sách tiền tệ tiếp tục duy trì nới lỏng với lãi suất điều hành ở mức thấp, kích thích nhu cầu tín dụng với các động lực tăng trưởng chính đến từ đầu tư công, bất động sản và kinh tế tư nhân.
Thứ hai, cầu tín dụng hồi phục, đặc biệt tại phân khúc tiêu dùng và cho vay mua nhà với kỳ hạn dài.
Thứ ba, thị trường bất động sản và hoạt động sản xuất - xuất khẩu - đầu tư công kỳ vọng tiếp tục duy trì tăng trưởng khả quan trong giai đoạn cuối năm 2025 và năm 2026. Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng kinh tế cùng pháp lý bất động sản được tháo gỡ tiếp tục tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với các nhóm ngành xây dựng, vật liệu xây dựng.
Đối với từng nhóm ngân hàng, nhóm tư nhân năng động dẫn dắt tăng trưởng (trên 20%), các ngân hàng lớn nhận chuyển giao bắt buộc sẽ tiếp tục được hưởng cơ chế ưu tiên tăng trưởng tín dụng cao hơn trung bình ngành.
Trong kịch bản NHNN bắt đầu quá trình chuyển đổi từng bước bãi bỏ cơ chế room tín dụng bắt đầu từ năm sau, các ngân hàng có hệ số CAR cao (VPBank, Techcombank, HDBank) có thể ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng cao hơn so với mặt bằng chung.
Những ngân hàng có danh mục cho vay hướng đến những lĩnh vực ưu tiên cho vay nông nghiệp, nông thôn, bán lẻ, SME, Nhà ở xã hội (HDBank, VIB, Techcombank, ACB) sẽ được điều chỉnh giảm hệ số rủi ro (CRW) của các khoản vay này khi thực hiện theo Thông tư 14, theo đó có thêm dư địa mở rộng tín dụng.
(Nguồn: VCBS)
NIM cải thiện 0,5 - 0,7 điểm % trong năm 2026
Theo VCBS, NIM toàn ngành đã có dấu hiệu hồi phục từ quý III/2025, với đà cải thiện đến từ nhu cầu tín dụng tăng mạnh, đặc biệt từ khách hàng cá nhân và sức khỏe tài chính của khách hàng cải thiện giúp hoàn nhập/giảm các khoản thoái lãi.
Mức phục hồi NIM có sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng, theo đó những ngân hàng tư nhân năng động có lợi thế trong hoạt động huy động vốn với tỷ trọng CASA cao, có chất lượng tài sản tốt và tệp khách hàng đa dạng sẽ có triển vọng cải thiện NIM sớm hơn nhờ tối ưu hóa sử dụng vốn, nâng cao tỷ trọng tín dụng bán lẻ và doanh nghiệp SME có tỷ lệ sinh lời cao.
Trong khi đó, nhóm ngân hàng quốc doanh NIM đi ngang/tăng nhẹ khi tiếp tục đứng trước áp lực giảm lãi suất hỗ trợ cho khách hàng.
Tuy nhiên, VCBS cũng chỉ ra một số yếu tố có thể sẽ tác động đến khả năng hồi phục NIM như tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn đã tăng mạnh ở nhiều ngân hàng, khiến dư địa để các ngân hàng có thể gia tăng tỷ trọng cho vay trung dài hạn với lợi suất cao không còn nhiều.
Áp lực chi phí vốn tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm, đến từ việc nhiều ngân hàng phải tăng cường huy động vốn qua kênh giấy tờ có giá với chi phí vốn cao hơn để đảm bảo yêu cầu bộ đệm vốn và gia tăng lãi suất huy động trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt để thu hút khách hàng, đặc biệt với những ngân hàng có cơ cấu huy động vốn kém linh hoạt.
Đối với năm 2026, VCBS cho rằng mặt bằng NIM toàn ngành sẽ được cải thiện từ 0,5 - 0,7 điểm % nhờ nhu cầu tín dụng mạnh mẽ hơn, cùng với sự chuyển dịch sang cơ cấu cho vay trung dài hạn, bán lẻ và doanh nghiệp SME; các gói ưu đãi lãi suất quy mô lớn thời hạn 1-2 năm, đặc biệt là các gói cho vay mua nhà với được nhiều ngân hàng tung ra từ năm 2023 sẽ chuyển sang lãi suất thả nổi, qua đó cải thiện lợi suất tài sản trong năm 2026.
Chất lượng tài sản vẫn trong tầm kiểm soát, rủi ro phân hóa
VCBS đánh giá áp lực nợ xấu trong quý IV/2025 không quá lớn, nhờ đà phục hồi của nền kinh tế và thị trường bất động sản, yếu tố mùa vụ tín dụng cuối năm, cũng như việc các ngân hàng chủ động tăng trích lập dự phòng từ quý III.
Tuy nhiên, rủi ro nợ xấu trong năm 2026 có thể phát sinh từ việc nới lỏng tiêu chuẩn cho vay, đặc biệt với tín dụng bất động sản đã tăng mạnh trong năm 2025, làm gia tăng rủi ro tập trung; các khoản vay mua nhà ưu đãi hết thời gian lãi suất thấp, chuyển sang lãi suất thả nổi, gây áp lực trả nợ cho người vay; một số nhóm doanh nghiệp chịu tác động tiêu cực từ thuế quan, thiên tai, biến động thị trường.
Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu vẫn trong tầm kiểm soát nhờ tăng trưởng lợi nhuận tích cực giúp các ngân hàng củng cố độ dày bộ đệm dự phòng và gia tăng sử dụng nguồn trích lập để xóa nợ xấu; hoạt động thu hồi nợ thuận lợi khi thị trường bất động sản ổn định và quá trình xử lý tài sản bảo đảm được hỗ trợ đẩy nhanh nhờ việc Luật hóa Nghị quyết 42; việc siết chặt các tiêu chuẩn về vốn, thanh khoản và quản trị rủi ro nhằm đảm bảo an toàn vĩ mô của NHNN sẽ giúp các ngân hàng dần chuyển hướng từ mở rộng quy mô sang tăng trưởng tín dụng chất lượng hơn.
Bên cạnh đó, chất lượng tài sản tiếp tục có sự phân hóa giữa các ngân hàng, theo đó nhóm ngân hàng có tỷ trọng tín dụng doanh nghiệp cao (bao gồm TPDN) và có tỷ lệ bao phủ nợ xấu thấp có thể sẽ phải đối mặt với rủi ro nợ xấu và áp lực trích lập tăng cao trong năm 2025-2026; trong khi các ngân hàng có tệp khách hàng đa dạng, có bộ đệm dự phòng vững chắc, tỷ trọng cho vay bất động sản và TPDN trong tổng dư nợ tín dụng ở mức vừa phải sẽ có khả năng kiểm soát chi phí tín dụng tốt hơn.
