Theo hồ sơ phương án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, khu vực ven sông được định hướng tái cấu trúc mạnh theo hướng hình thành không gian đô thị, cảnh quan, văn hóa và dịch vụ mới.
Trong các sơ đồ tổ chức không gian kiến trúc, cảnh quan và phối cảnh minh họa của phương án xuất hiện một số công trình mang tính biểu tượng như Tháp Kỷ nguyên, Bảo tàng Sông Hồng, Bảo tàng Nghệ thuật đương đại, Nhà hát Ngọc Trai và Trục Kỷ nguyên mới.
“Phòng khách đô thị” bên sông Hồng
Theo hồ sơ, khu vực nghiên cứu kéo dài khoảng 40 km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, với quy mô khoảng 11.418 ha, thuộc địa giới 16 xã, phường. Không gian toàn phân khu được chia thành ba đoạn để quản lý và phát triển.
Trong đó, đoạn từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì được xác định là khu vực trung tâm của phân khu đô thị sông Hồng, với diện tích khoảng 4.548 ha và quy mô dân số khoảng 541.000 người.
Khu vực này được định hướng trở thành “phòng khách đô thị”, tập trung các chức năng công cộng, văn hóa, thương mại, dịch vụ và không gian cảnh quan. Phương án cũng đặt mục tiêu tái thiết mạnh khu vực, bổ sung các chức năng thương mại, dịch vụ và thiết chế văn hóa tập trung, qua đó định hình một đô thị hướng về sông.
Các công trình điểm nhấn được bố trí để tạo mối liên kết giữa khu vực Hồ Tây - Cổ Loa, góp phần hình thành diện mạo mới cho không gian trung tâm ven sông.
Trong sơ đồ tổ chức không gian kiến trúc, cảnh quan, hồ sơ thể hiện các điểm nhấn gồm Bảo tàng Nghệ thuật đương đại, Bảo tàng Sông Hồng và Tháp Kỷ nguyên.
Tại khu vực tái thiết phường Hồng Hà, phương án còn đưa vào phối cảnh Nhà hát Ngọc Trai, Tháp Kỷ nguyên mới và Trục Kỷ nguyên mới.
Sơ đồ tổ chức không gian theo phương án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đang được Hà Nội lấy ý kiến. (Nguồn: UBND TP Hà Nội).
Cao tầng bố trí theo trục, thấp dần về phía đê
Cùng với việc đưa các công trình điểm nhấn vào không gian ven sông, phương án cũng đưa ra nguyên tắc tổ chức khá rõ đối với các khu vực phát triển đô thị mới.
Không gian cao tầng được bố cục theo tuyến, với mật độ xây dựng thấp và thấp dần về phía đê nhằm hạn chế che chắn tầm nhìn và bảo đảm vi khí hậu. Giữa khu vực phát triển đô thị cao tầng và các làng xóm hiện hữu sẽ hình thành các vùng đệm để tạo sự chuyển tiếp về không gian.
Tại các phân đoạn của khu quy hoạch, phương án đưa ra định hướng tầng cao tối đa khoảng 30 - 45 tầng. Riêng đoạn từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì, các chỉ tiêu được nêu gồm mật độ xây dựng 60% đối với nhóm dịch vụ - công cộng, 35 - 40% đối với nhóm nhà ở, 5% đối với công viên công cộng và 25% đối với công viên chuyên đề.
Từ làng nghề đến không gian du lịch ven sông
(Nguồn: UBND TP Hà Nội).
Phương án cũng xác định Nhật Tân - Tứ Liên là một trong những cụm làng nằm trong khu vực “phòng khách đô thị”. Phương án đồng thời thể hiện tổ hợp du lịch làng nghề truyền thống trong công viên chuyên đề Nhật Tân - Tứ Liên.
Định hướng này nằm trong nguyên tắc tổ chức không gian chung của toàn phân khu, trong đó cảnh quan các làng nghề truyền thống được khai thác cho mục đích du lịch sinh thái, đồng thời hình thành chuỗi công viên đô thị dọc theo bãi sông và kết nối với các khu đô thị thông qua các trục xanh theo hướng Đông - Tây.
Bên cạnh Nhật Tân - Tứ Liên, Bát Tràng cũng được đặt trong cấu trúc phát triển mới. Ở đoạn từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở, phương án định hướng phát triển các khu vực đa chức năng gắn với thương mại, dịch vụ, vận chuyển và làng nghề, trong đó có Bát Tràng. Đồng thời, hồ sơ đưa ra dự án thành phần khu bảo tồn làng nghề và định cư tại Bát Tràng.
Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được dẫn trong hồ sơ, sông Hồng là một trong 9 cực và 9 trục động lực phát triển của Thủ đô, đồng thời được xác định là trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử và môi trường.
Cùng với các công trình điểm nhấn, phương án còn tính tới một hệ thống hạ tầng lớn gồm trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng quy mô 8 - 10 làn xe, các tuyến đường chính 6 - 8 làn, cùng hệ thống 17 cầu đường bộ kết nối hai bờ.
Theo tiến độ dự kiến trong hồ sơ, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tập trung vào trục đại lộ cảnh quan hai bên sông, các hạng mục kè và chỉnh trị lòng, bờ sông, một số công viên, khu vực “phòng khách đô thị”, khu đô thị định cư tại Lĩnh Nam, Long Biên và các dự án giải phóng mặt bằng độc lập. Các dự án thành phần còn lại dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2030 - 2038.
