Ngày 9/3/2026, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP (Nghị định 72) về sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản sản xuất xăng dầu. Nghị định này sửa đổi trực tiếp Phụ lục II về Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP trước đó (Nghị định 26).
Theo Phụ lục mới ban hành, hàng loạt mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu đầu vào quan trọng sẽ được áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi 0%.
Hàng chục triệu thùng dầu thô mắc kẹt trước eo biển Hormuz. Ảnh AI
Về hiệu lực, Nghị định 72/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực ngay kể từ ngày ký (9/3/2026) và kéo dài đến hết ngày 30/04/2026. Sau ngày 30/04/2026, mức thuế suất sẽ tự động quay trở lại thực hiện theo quy định tại Nghị định số 26/2023/NĐ-CP cũ.
Tuy nhiên, Chính phủ cũng dự phòng sẵn một cơ chế linh hoạt. Trong trường hợp đáp ứng yêu cầu cấp bách về việc đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội và cần phải tiếp tục ổn định thị trường xăng dầu, Chính phủ giao Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất để Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp và trình Chính phủ ban hành Nghị quyết quy phạm pháp luật nhằm kéo dài thời hạn áp dụng của Nghị định này.
Trước đó, do bối cảnh bất ổn địa chính trị leo thang tại khu vực Trung Đông đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu.
Dự thảo đề xuất đưa mức thuế suất của hàng loạt mặt hàng thiết yếu về 0% cho đến hết ngày 30/4/2026 nhằm giữ vững sự ổn định cho thị trường nội địa. Đề xuất dựa trên cơ sở thực tiễn, đề xuất của Bộ Tài chính bắt nguồn từ tình hình xung đột vũ trang nghiêm trọng liên quan đến Mỹ, Israel và Iran.
Cụ thể, việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã khiến cho khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ các quốc gia khai thác trọng điểm ở Trung Đông như Iran, Iraq, UAE, Saudi Arabia và Kuwait.. không thể đi qua eo biển này đến các nhà máy lọc dầu trên toàn cầu, gây ảnh hưởng đặc biệt nặng nề cho khu vực châu Á, nơi vốn phụ thuộc rất lớn vào nguồn vàng đen từ khu vực này.
Nếu tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục kéo dài, trong khi nhập khẩu thay thế, bổ sung vừa khan hiếm vừa bị đội giá kép, thâm chị không có hàng để mua nhập khẩu, nguồn cung trong nước gặp khó khăn sẽ dẫn đến bất lợi cho Việt Nam trên cả hai phương diện đảm bảo nguồn cung xăng, dầu và bình ổn giá.
