Bên cạnh các yếu tố như di truyền, môi trường sống hay áp lực tinh thần kéo dài, thói quen ăn uống hàng ngày, đặc biệt là bữa tối được các bác sĩ cảnh báo là có ảnh hưởng không nhỏ đến nguy cơ mắc bệnh.
Theo các chuyên gia, dù có đói đến đâu cũng nên hạn chế một số loại thực phẩm vào buổi tối. Đó là bởi chúng có thể làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa, rối loạn chuyển hóa và âm thầm làm gia tăng nguy cơ ung thư nếu duy trì trong thời gian dài.
Ăn nhiều đồ chiên rán kỹ
Ảnh minh hoạ
Đồ chiên rán mua sẵn hoặc tự chế biến nhanh là lựa chọn món ăn tối tiện lợi của nhiều người. Tuy nhiên khi các thực phẩm giàu tinh bột được nấu ở nhiệt độ cao, một hợp chất có tên acrylamide sẽ được hình thành. Trong đó, thực phẩm giàu tinh bột được chiên thường chứa hàm lượng acrylamide cao nhất, điển hình là khoai tây chiên.
Theo một nghiên cứu tổng quan công bố năm 2018, acrylamide đã được chứng minh là có khả năng gây ung thư. Ngoài ra, một nghiên cứu năm 2020 cho thấy acrylamide có thể gây tổn thương DNA. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) cũng xếp acrylamide vào nhóm “có khả năng gây ung thư cho con người”.
Ăn nhiều thức ăn quá mặn
Ảnh minh hoạ
Thức ăn quá mặn gây tổn thương dạ dày nghiêm trọng bằng cách làm hỏng lớp màng bảo vệ niêm mạc, dẫn đến viêm loét, làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày và các bệnh tim mạch, huyết áp, thận.
Phân tích dữ liệu hơn 470.000 người trưởng thành, nghiên cứu dài hạn của Đại học Y khoa Vienna cho thấy những người thường xuyên thêm muối vào thức ăn có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn khoảng 40% so với những người ít ăn muối. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày để phòng ngừa cao huyết áp và các bệnh tim mạch.
Ăn nhiều thịt nướng quá cháy
Nướng thịt ở nhiệt độ cao có thể làm thịt bị cháy đen. quá trình đốt cháy chất béo tạo ra các chất hóa học gây ung thư được gọi là amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Tiếp xúc lâu dài với các chất hóa học này có thể làm tổn thương DNA, theo thời gian có thể phát triển thành khối u.
Theo Tiến sĩ Catherine Carpenter (ĐH California, Mỹ), việc duy trì thói quen nướng thực phẩm trong thời gian dài, lặp đi lặp lại qua nhiều năm, có thể tiềm ẩn những rủi ro nhất định đối với sức khỏe, trong đó có nguy cơ làm tăng khả năng mắc ung thư.
Tiến sĩ Carpenter cho biết, việc tiếp xúc lâu dài với HCA và PAH được cho là có liên quan đến tăng nguy cơ mắc một số loại ung thư như ung thư đại trực tràng, tuyến tiền liệt và tuyến tụy.
Ăn nhiều đồ ngọt, bánh kẹo và đồ uống nhiều đường
Bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt có gas hay các món tráng miệng nhiều đường thường được dùng sau bữa tối hoặc như bữa ăn khuya. Tuy nhiên, việc tiêu thụ lượng đường cao vào buổi tối có thể làm tăng đường huyết đột ngột, gây rối loạn insulin và thúc đẩy tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể.
Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu đường và tinh bột tinh chế có thể làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và béo phì. Theo một nghiên cứu công bố năm 2020, cả hai tình trạng này đều thúc đẩy quá trình viêm và stress oxy hóa trong cơ thể, từ đó làm gia tăng nguy cơ mắc một số loại ung thư.
Ảnh minh hoạ
Bên cạnh đó, chế độ ăn nhiều đường và carbohydrate tinh chế còn có thể khiến đường huyết tăng cao kéo dài. Nghiên cứu năm 2017 cho thấy tình trạng tăng đường huyết này có thể là yếu tố nguy cơ đối với ung thư đại trực tràng.
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến
Các loại thực phẩm siêu chế biến như thức ăn nhanh, thực phẩm đông lạnh, mì ăn liền hay đồ hộp… thường được lựa chọn cho bữa tối vì tiện lợi và nhanh gọn.
Tuy nhiên, nghiên cứu công bố năm 2025 do Đại học Harvard (Mỹ) dẫn đầu cho thấy chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng khởi phát sớm. Những người ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến nhất có nguy cơ mắc polyp đại tràng - một tổn thương tiền ung thư, cao hơn 1,45 lần so với những người tiêu thụ ít.
Thực phẩm siêu chế biến thường chứa nhiều đường, muối và chất béo không lành mạnh, nhưng lại thiếu chất dinh dưỡng. Ăn các loại thực phẩm này vào buổi tối càng khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động nặng nề trong thời gian nghỉ ngơi, dễ gây rối loạn chuyển hóa, viêm mạn tính và làm tăng nguy cơ mắc bệnh nếu duy trì lâu dài.
Các bác sĩ khuyến cáo, bữa tối nên ưu tiên thực phẩm tươi, ít chế biến, hạn chế đồ ăn nhanh và thịt chế biến sẵn để giảm gánh nặng cho cơ thể và bảo vệ sức khỏe về lâu dài.
(Tổng hợp)
