Mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký một sắc lệnh mở đường cho các nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm cả tập đoàn dầu khí hàng đầu của Mỹ là Exxon Mobil, có cơ hội lấy lại cổ phần trong dự án dầu khí Sakhalin-1.
Động thái này diễn ra đúng thời điểm ông Putin tham dự hội nghị thượng đỉnh với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Alaska, nơi hai bên bàn về cơ hội hợp tác kinh doanh và khả năng chấm dứt xung đột ở Ukraine.
Sắc lệnh mới được xem là bước tiếp theo của quyết định được ban hành hồi tháng 10/2022, khi Nga ra lệnh quốc hữu hóa Sakhalin-1, tước quyền điều hành của Exxon - cổ đông nước ngoài lớn nhất với 30% cổ phần. Exxon sau đó đã rút hoàn toàn khỏi Nga, ghi nhận khoản thiệt hại lên tới 4,6 tỷ USD.
Tuy nhiên, các nhà quan sát cho rằng khả năng phương Tây dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga để mở đường cho dòng vốn quay trở lại là điều còn xa vời. Ngay cả khi các rào cản pháp lý được gỡ bỏ, những doanh nghiệp như Exxon cũng phải cân nhắc kỹ lưỡng sau khi đã tốn kém không ít chi phí để rút khỏi thị trường Nga 3 năm trước.
Song, theo một số nguồn tin, nhóm của ông Trump đang xem xét khả năng dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt nếu đạt được tiến triển trong đàm phán hòa bình Ukraine. Hiện tại, Sakhalin-1 không nằm trong danh sách các dự án bị Mỹ trừng phạt trực tiếp.
Sắc lệnh mới quy định rõ nếu muốn khôi phục cổ phần, các cổ đông nước ngoài phải chủ động thực hiện các biện pháp thúc đẩy việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt phương Tây. Đồng thời, họ phải ký các hợp đồng cung cấp thiết bị cần thiết cho dự án, cũng như chuyển tiền vào các tài khoản thuộc dự án Sakhalin-1.
Dự án Sakhalin-1, nằm ở vùng Viễn Đông nước Nga, là một trong những mỏ dầu và khí đốt lớn nhất của nước này, với trữ lượng dồi dào và giá trị thương mại cao. Trước khi quốc hữu hóa, ngoài Exxon, các cổ đông trong dự án còn bao gồm tập đoàn dầu khí quốc doanh Rosneft của Nga, ONGC Videsh của Ấn Độ và SODECO của Nhật Bản. Trong khi Exxon bị loại khỏi dự án, các cổ đông Ấn Độ và Nhật Bản vẫn được giữ quyền sở hữu.
Vào tháng 12/2024, ông Putin từng ký một sắc lệnh gia hạn thời hạn bán cổ phần của Exxon trong Sakhalin-1 đến năm 2026, cho thấy Nga vẫn để ngỏ khả năng hợp tác trở lại với các nhà đầu tư phương Tây nếu tình hình địa chính trị cho phép.
Tham khảo Reuters
