Reuters dẫn các nguồn tin trong ngành, lượng dầu xuất qua 3 cảng chủ chốt của Nga là Primorsk, Ust-Luga và Novorossiysk đã tăng lên khoảng 2,5 triệu thùng/ngày trong tháng 5, cao hơn 15% so với mức 2,2 triệu thùng/ngày của tháng 4. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 9/2025.
Đà tăng này phản ánh sự điều chỉnh nhanh chóng của Moscow trước làn sóng tập kích ngày càng dồn dập vào hạ tầng năng lượng. Reuters cho biết gần như toàn bộ các nhà máy lọc dầu lớn ở miền trung nước Nga đã phải dừng hoặc giảm sản lượng nhiên liệu trong tháng 5 sau các đợt UAV liên tiếp.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng ghi nhận sản lượng dầu thô của Nga trong tháng 4 giảm khoảng 460.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 8,8 triệu thùng/ngày, trong bối cảnh năng lực chế biến bị suy yếu.
Các cuộc tấn công của Ukraine trong mùa xuân năm nay không chỉ nhắm vào nhà máy lọc dầu mà còn đánh thẳng vào cảng xuất khẩu và hạ tầng bơm dầu của Nga. Những mục tiêu bị nhắm tới gồm Ust-Luga, Primorsk, Novorossiysk, cùng nhiều cơ sở lọc dầu lớn như Tuapse, Yaroslavl, Perm, Ryazan, NORSI, hay các điểm trung chuyển của Transneft. Riêng trong tháng 5, số vụ tập kích vào nhà máy lọc dầu của Nga đã lên mức cao kỷ lục, kéo hoạt động chế biến dầu xuống đáy 16 năm.
Trong bối cảnh đó, việc tăng xuất khẩu dầu thô ra nước ngoài giúp Nga tránh phải cắt giảm sản lượng quá mạnh ở khâu khai thác. Nói cách khác, khi không thể chế biến hết dầu thành xăng, diesel hay nhiên liệu máy bay trong nước, Moscow buộc phải đẩy thêm dầu thô ra thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, khả năng xuất khẩu của Nga ở phía tây vẫn có giới hạn, nên đây chỉ là giải pháp giảm áp chứ không phải lối thoát hoàn toàn. Chính phủ Nga đã phải cấm xuất khẩu nhiên liệu hàng không và tính tới khả năng tiếp tục siết bán ra nước ngoài đối với xăng và diesel để tránh thiếu hụt trong nước.
Không chỉ riêng khối cảng phía tây, tổng lượng dầu thô mà Nga xuất khẩu bằng đường biển trong năm nay cũng đang ở mức cao nhất kể từ khi chiến sự Ukraine bùng nổ năm 2022.
Lượng dầu xuất khẩu bình quân từ đầu năm đến nay đạt khoảng 3,46 triệu thùng/ngày, cao hơn khoảng 120.000 thùng/ngày so với năm 2025 và vượt các mức trung bình hằng năm kể từ sau cuộc xung đột toàn diện. Trong 4 tuần tính đến ngày 31/5, khối lượng vận chuyển bình quân đạt khoảng 3,64 triệu thùng/ngày, gần như không đổi so với tuần trước đó.
Đáng chú ý, lượng dầu Nga đang nằm trên biển tiếp tục tăng lên. Tính đến cuối tháng 5, khối lượng dầu thô Nga đang được vận chuyển bằng tàu được ước tính lên tới khoảng 124 triệu thùng, tăng khoảng 25% so với mức đáy giữa tháng 4. Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy phần lớn lượng dầu này đang trên đường tới điểm đến cuối cùng chứ không còn nằm chờ giữa biển như giai đoạn trước.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp Nga đẩy được lượng dầu lớn như vậy là nhu cầu tăng mạnh từ châu Á sau khi nguồn cung từ Vùng Vịnh bị bóp nghẹt. Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đã làm dừng khoảng 15 triệu thùng/ngày dòng dầu từ Vịnh Ba Tư. Trong khi đó, chỉ khoảng 1/3 số đó có thể được chuyển sang tuyến khác, khiến các nhà máy lọc dầu châu Á phải lao đi tìm nguồn thay thế.
Reuters cho biết, riêng khu vực châu Á trong tháng 5 đã nhập kỷ lục 63,56 triệu thùng dầu thô từ Mỹ, tương đương 2,05 triệu thùng/ngày, nhưng lượng tăng thêm này vẫn không đủ bù đắp phần thiếu hụt từ Hormuz.
Trong bối cảnh đó, Ấn Độ tiếp tục trở thành “phao cứu sinh” cho dầu Nga. Sau khi Mỹ nới lỏng một phần áp lực trừng phạt đối với dầu Nga,lượng dầu Nga giao cho các nhà máy lọc dầu Ấn Độ trong tháng 5 đã tăng lên khoảng 1,76 triệu thùng/ngày, cao hơn 63% so với tháng 2.
Nguồn thu xuất khẩu dầu của Nga trong những tuần gần đây vẫn ở mức rất cao nhờ giá dầu toàn cầu tăng mạnh vì chiến sự Trung Đông. Tuy nhiên, tuần cuối tháng 5 bắt đầu cho thấy chút suy yếu.
Giá trị xuất khẩu dầu thô Nga tính theo bình quân 4 tuần giảm từ 2,38 tỷ USD/tuần xuống còn khoảng 2,24 tỷ USD/tuần trong giai đoạn đến ngày 31/5, chủ yếu vì giá Urals giảm nhẹ. Giá Urals bốc hàng ở Baltic bình quân 4 tuần còn khoảng 84,87 USD/thùng, trong khi giá Urals từ Biển Đen ở mức 83,56 USD/thùng. Dầu ESPO ở Viễn Đông bình quân khoảng 94,37 USD/thùng, còn giá giao đến Ấn Độ giảm tuần thứ 6 liên tiếp xuống khoảng 108,73 USD/thùng.
Theo Reuters, Yahoo Finance
