Ngày 4/6, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho biết Liên minh châu Âu sẽ cung cấp hơn 50 triệu euro viện trợ tài chính khẩn cấp cho Armenia và giúp tìm kiếm các thị trường xuất khẩu thay thế sau khi Nga áp đặt các hạn chế thương mại mới đối với quốc gia Nam Caucasus này.
Sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan, bà von der Leyen cáo buộc Moscow gây áp lực kinh tế đối với Yerevan trong bối cảnh Armenia tiếp tục tăng cường quan hệ với Liên minh châu Âu (EU).
Bà von der Leyen tuyên bố: "Những hạn chế gần đây của Nga nhắm vào Armenia không khác gì hành động ép buộc kinh tế và điều đó là không thể chấp nhận được".
"Với việc gia hạn các hạn chế xuất khẩu đối với các sản phẩm của Armenia, Moscow đang sử dụng quan hệ kinh tế như một vũ khí để gây áp lực chính trị. Chúng ta đã quá quen thuộc với chiêu trò này. Đó là lý do tại sao châu Âu kiên quyết đứng về phía Armenia".
Ủy ban cho biết gói hỗ trợ sẽ bao gồm hỗ trợ tài chính khẩn cấp trị giá hơn 50 triệu euro, cùng các biện pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi thương mại đối với một số sản phẩm của Armenia, đặc biệt là hàng nông sản, và hỗ trợ thiết thực cho các lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi các hạn chế của Nga.
Các biện pháp được công bố cũng bao gồm hỗ trợ cho ngành công nghiệp hoa của Armenia sau khi Nga gần đây hạn chế nhập khẩu hoa từ Armenia, với lý do mà các quan chức Armenia mô tả là do Moscow lo ngại về chất lượng kiểm dịch thực vật. Bà Von der Leyen cho biết một lô hàng 10.000 bông hoa Armenia dự kiến sẽ đến Latvia vào ngày 5/6 và sẽ có thêm các chuyến hàng tiếp theo.
EU cũng sẽ tiếp tục nỗ lực tăng cường kết nối kinh doanh với Armenia và thực hiện các cam kết đã được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh EU-Armenia gần đây ở Yerevan.
"Armenia là nơi hội tụ tài năng, sự đổi mới và cơ hội. Đối với các doanh nghiệp châu Âu, đây là một điểm đến quan trọng", bà von der Leyen nói.
Quan hệ giữa Armenia và Nga xấu đi nghiêm trọng do Yerevan cáo buộc Moscow không bảo vệ họ trong xung đột với Azerbaijan (năm 2020 và 2023) tại vùng Nagorno-Karabakh. Để thoát khỏi sự phụ thuộc vào Nga, Thủ tướng Nikol Pashinyan đã tiến hành đóng băng các hoạt động trong Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) và lên kế hoạch rút khỏi khối an ninh do Nga dẫn đầu.
Các nhà xuất khẩu Armenia đã phải đối mặt với hàng loạt gián đoạn trên thị trường Nga, bao gồm cả lệnh cấm tạm thời xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp. Các quan chức và nhà phân tích Armenia cáo buộc Moscow sử dụng các biện pháp thương mại để trừng phạt Yerevan.
Căng thẳng leo thang khi Thủ tướng Pashinyan tìm cách giảm sự phụ thuộc của Armenia vào Nga về chính trị, kinh tế và an ninh. Armenia có ý định rút khỏi Liên minh Kinh tế Á Âu (EAEU) do Nga dẫn dắt, đồng thời mở rộng hợp tác với EU và Mỹ.
Đầu tuần này, Chủ tịch Duma Quốc gia Nga Vyacheslav Volodin cảnh báo, người dân Armenia sẽ phải gánh chịu những thiệt hại kinh tế đáng kể nếu Thủ tướng đương nhiệm Nikol Pashinyan thực hiện chiến lược cắt đứt thương mại với Nga để ủng hộ hội nhập với EU.
Quốc hội Armenia đã thông qua luật khởi xướng kế hoạch hướng tới gia nhập EU, một bước đi mang tính biểu tượng nhưng có ý nghĩa chính trị quan trọng. Chính phủ cũng đã tăng cường hợp tác với Brussels về cải cách quản trị, phát triển kinh tế, các dự án kết nối và quản lý biên giới.
EU đã trở thành một trong những đối tác chính trị và kinh tế quan trọng nhất của Armenia. Brussels đã khởi động Kế hoạch Tăng trưởng và Khả năng phục hồi cho Armenia vào năm 2024. Bà von der Leyen cho biết sự chương trình đã hỗ trợ 7.000 doanh nghiệp và góp phần tạo ra hơn 20.000 việc làm tại Armenia.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu cho biết EU vẫn cam kết thực hiện quan hệ đối tác đã được ký kết với Armenia. Bà hoan nghênh việc mở lại các tuyến đường thương mại khu vực liên quan đến Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm cả các tuyến đường sắt nối qua Georgia và Thổ Nhĩ Kỳ, mô tả đây là "một bước tiến tuyệt vời".
"Armenia có tiềm năng trở thành một trung tâm chiến lược kết nối châu Âu, Nam Caucasus và Trung Á", bà nói.
Quan chức EU cho biết khối sẵn sàng hỗ trợ các dự án cơ sở hạ tầng và cửa khẩu biên giới khi các tuyến giao thông khu vực được mở cửa trở lại. Bà nói thêm rằng Brussels và Yerevan sẽ thành lập một lực lượng đặc nhiệm chung EU-Armenia để giám sát việc thực hiện các sáng kiến mới và phối hợp các biện pháp trong tương lai.
Hai bên dự kiến sẽ thảo luận thêm về kế hoạch này tại cuộc họp cấp bộ trưởng của Nền tảng Kết nối EU-Armenia dự kiến diễn ra vào ngày 23/6.
Theo Bne Intellinews
