Nhiều nhà khoa học cho rằng ý tưởng này khả thi về mặt lý thuyết, nhưng cần nhiều phân tích và chuẩn bị hơn trước khi biến nó thành hành động thực tế - Ảnh: AI
Tiểu hành tinh 2024 YR4 được phát hiện vào tháng 12-2024 và nhanh chóng gây chú ý khi những quan sát ban đầu cho thấy nó có nguy cơ khá cao lao vào Trái đất với xác suất lên tới 3,1%.
Với đường kính khoảng 55 mét, nó đủ lớn để hủy diệt một thành phố. Các dữ liệu bổ sung vào đầu năm 2025 đã làm rõ rằng khả năng va chạm với Trái đất rất thấp, chỉ còn khoảng 0,28%. Thay vào đó tiểu hành tinh này có khoảng 4% khả năng va chạm Mặt trăng.
Nếu kịch bản đó xảy ra, vụ va chạm sẽ tạo ra một lượng lớn vật chất bắn tung tóe từ bề mặt Mặt trăng. Các mảnh vụn này có thể làm tăng mật độ thiên thạch nhỏ trong quỹ đạo Trái đất lên gấp hàng nghìn lần so với mức bình thường, gây rủi ro cho vệ tinh, trạm vũ trụ và cả các phi hành gia.
Tuy nhiên nỗ lực làm chệch hướng tiểu hành tinh này cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Vì khối lượng thật sự của nó vẫn chưa được xác định chính xác, bất kỳ cú "đẩy" nào sai lệch có thể vô tình khiến nó đổi hướng về phía Trái đất.
Theo Live Science, NASA từng thành công với sứ mệnh DART năm 2022 khi dùng một tàu vũ trụ va chạm trực diện để làm lệch quỹ đạo tiểu hành tinh Dimorphos. Song với 2024 YR4, các nhà nghiên cứu cho rằng cách tiếp cận này dường như "không khả thi" bởi thiếu dữ liệu và thời gian quan sát.
Giải pháp khác là không làm lệch đường bay mà đánh vỡ tiểu hành tinh thành nhiều mảnh nhỏ. Một tàu vũ trụ kiểu DART có thể được phóng đi trong giai đoạn 2030-2032 để thử nghiệm ý tưởng này, dù hiện chưa có tiền lệ.
Trong trường hợp khẩn cấp hơn, một vụ nổ hạt nhân ngoài không gian có thể được tính đến, với thời gian chuẩn bị ngắn hơn (khoảng 2029-2031). Dù chưa từng được kiểm chứng, các nhà khoa học nhận định đây vẫn là một lựa chọn lý thuyết đáng cân nhắc.
Xác suất 2024 YR4 lao vào Mặt trăng vẫn chỉ là 4%, nghĩa là có tới 96% khả năng nó sẽ lướt qua mà không gây hậu quả. Các chuyên gia coi đây là cơ hội để thúc đẩy nghiên cứu về kỹ thuật đối phó tiểu hành tinh, từ đó chuẩn bị tốt hơn trước những mối đe dọa thực sự có thể xảy ra trong tương lai.
