Nâng hạng và cơ hội chuyển hóa thanh khoản thành nguồn vốn phát triển

Ngày 11/9, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với London Stock Exchange Group tổ chức sự kiện Viet Nam Capital Markets Day tại Sở Giao dịch Chứng khoán London. Sự kiện quy tụ các nhà hoạch định chính sách, tổ chức phát hành, nhà đầu tư và đơn vị cung cấp hạ tầng để thảo luận về vị thế của Việt Nam trong thị trường vốn toàn cầu và những cơ hội quốc tế đang mở ra.

Chương trình có sự tham dự của bà Julia Hoggett, Tổng Giám đốc London Stock Exchange; Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi; cùng đại diện cơ quan quản lý, định chế tài chính và doanh nghiệp hai nước.

Trong khuôn khổ sự kiện, một trong những nội dung trọng tâm là phiên thảo luận về quá trình chuyển đổi thị trường vốn Việt Nam và nâng hạng FTSE. Tham gia phiên thảo luận, Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán VPS Lê Minh Tài đã chia sẻ những nhận định về triển vọng của thị trường Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Theo ông Tài, nâng hạng sẽ mở rộng mức độ hiện diện của Việt Nam trong tầm quan sát của các định chế toàn cầu. Dòng vốn thụ động từ các quỹ mô phỏng chỉ số là tác động dễ nhận thấy, nhưng không phải ý nghĩa lớn nhất. Quan trọng hơn, Việt Nam sẽ dần rời khỏi phạm vi phân bổ dành cho thị trường cận biên để tham gia vào quy trình phân bổ vốn của nhóm thị trường mới nổi – nơi hiện diện các quỹ chủ động, nhà đầu tư tổ chức và các nhà phân bổ tài sản toàn cầu.

“Tôi cho rằng không nên thu hẹp tác động của nâng hạng vào một con số dự báo dòng vốn”, ông Tài nhận định. FTSE vừa tạo ảnh hưởng trước mắt đối với mức độ nhận diện, thanh khoản và cơ sở nhà đầu tư, vừa tạo động lực để Việt Nam tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận và hạ tầng thị trường, xây dựng nền tảng cho mục tiêu dài hạn hơn là gia nhập nhóm thị trường mới nổi của MSCI.

Vị thế mới cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước hệ quy chiếu cao hơn. Quy mô cổ phiếu tự do chuyển nhượng, thanh khoản, quản trị, công bố thông tin và quan hệ nhà đầu tư sẽ ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh vốn và thu hút dòng tiền dài hạn.

Động lực cho một thị trường vốn trưởng thành hơn

Ở trong nước, nhà đầu tư cá nhân hiện chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động giao dịch và là một lực lượng quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo ông Tài, trong giai đoạn phát triển tiếp theo, bài toán không chỉ là tiếp tục mở rộng cơ sở nhà đầu tư mà còn là tạo thêm những phương thức để dòng vốn cá nhân tham gia thị trường một cách có hệ thống và dài hạn hơn. Khi thị trường phát triển, nhu cầu đối với các giải pháp đầu tư minh bạch, đa dạng hóa và có kỷ luật cũng sẽ ngày càng lớn.

Đây là một trong những cơ sở để VPS phát triển sản phẩm VPS Smart Indexing – giải pháp giúp nhà đầu tư tiếp cận danh mục đa dạng hóa, được quản lý theo phương pháp có hệ thống, trong khi vẫn trực tiếp sở hữu các cổ phiếu trong danh mục. Theo ông Tài, phản hồi tích cực ban đầu cho thấy nhà đầu tư Việt Nam sẵn sàng tiếp cận những phương thức đầu tư mới nếu giải pháp đơn giản, minh bạch và phù hợp với nhu cầu.

“Chúng ta có thể chứng kiến thị trường Việt Nam được ‘tổ chức hóa’ từ cả hai phía: ngày càng nhiều định chế quốc tế tham gia thị trường, trong khi dòng vốn cá nhân trong nước từng bước tiếp cận những phương thức đầu tư có hệ thống và mang tính tổ chức hơn”, ông Lê Minh Tài nhận định.

Cơ hội mới đồng thời đòi hỏi các công ty chứng khoán thay đổi. Nếu giai đoạn đầu của công nghệ chủ yếu giải quyết khả năng tiếp cận và thực thi giao dịch, giai đoạn tiếp theo đòi hỏi một nền tảng tích hợp dữ liệu thị trường với nghiên cứu, quản trị rủi ro, giao dịch tổ chức và kết nối các nhà môi giới toàn cầu.

Triển vọng không dừng ở thị trường thứ cấp. Sự mở rộng của cơ sở nhà đầu tư tổ chức có thể nâng cao khả năng hấp thụ các đợt phát hành cổ phiếu, hỗ trợ IPO, niêm yết, cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước. Nguồn cung tài sản chất lượng cao sẽ tạo thêm lý do để dòng vốn quốc tế hiện diện lâu dài tại Việt Nam.

Theo ông Lê Minh Tài, Việt Nam cần tiếp tục mở rộng quy mô và chiều sâu thanh khoản của thị trường, nhưng quan trọng hơn là từng bước chuyển hóa thanh khoản thành năng lực hình thành vốn cho nền kinh tế. Khi dòng tiền trên thị trường thứ cấp có thể hỗ trợ hiệu quả hơn cho IPO, phát hành vốn và quá trình đưa thêm doanh nghiệp chất lượng lên thị trường, thị trường chứng khoán mới thực sự phát huy đầy đủ vai trò là một kênh dẫn vốn dài hạn cho tăng trưởng.

Nhìn từ London, cơ hội của Việt Nam vì vậy không chỉ nằm ở việc thu hút thêm dòng vốn quốc tế. Nâng hạng có thể trở thành chất xúc tác để mở rộng cơ sở nhà đầu tư, cải thiện thanh khoản, gia tăng nguồn cung tài sản và từng bước xây dựng một thị trường vốn có chiều sâu, chuẩn mực và kết nối chặt chẽ hơn với hệ thống tài chính toàn cầu.