Hãng thông tấn AFP (Pháp) ngày 18.5 đưa tin, sau khi lực lượng Mỹ và Iran đấu súng ở eo biển Hormuz trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn mong manh vào tháng 5.2026, người dùng mạng xã hội (MXH) đã chia sẻ một đoạn video cho thấy chiếc máy bay bị hư hại trong một nhiệm vụ đầy rủi ro nhằm giải cứu các phi công Mỹ bị mắc kẹt ở Iran một tháng trước đó.
"Các bạn, hãy xem video mới nhất! Một chiếc máy bay A-10 Warthog của Không quân Mỹ bị hư hại đã được ghi hình bằng camera. Một trong những động cơ của nó đã bị phá hủy hoàn toàn", một phần bài đăng vào ngày 11.5 trên mạng xã hội Weibo (Trung Quốc) cho biết.
Bài đăng chia sẻ một video dài 16 giây về một chiếc máy bay bị hư hại, được chú thích bằng tiếng Trung giản thể rằng đó là máy bay A-10 Thunderbolt II của Mỹ, còn được gọi là "Warthog". Cảnh đầu tiên cho thấy máy bay đang trên đường băng, trong khi cảnh thứ hai cho thấy nó đậu tại một căn cứ không quân với các binh sĩ đứng gần đó.
"Máy bay bị hư hại sau khi bị lực lượng Iran tấn công trong một chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm giải cứu một phi công. Tuy nhiên, đúng như danh tiếng về độ bền bỉ của A-10, nó đã bay trở lại căn cứ - ngay cả khi thiếu một động cơ", bài đăng viết.
Ảnh chụp màn hình bài đăng sai sự thật với dấu X màu đỏ và nhãn AI được thêm vào bởi AFP
Theo AFP, bài đăng này lan truyền vài tuần sau khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh ở Trung Đông được thiết lập, sau các báo cáo rằng Mỹ và Iran đã đấu súng ở eo biển Hormuz vào ngày 7.5.
Trước đó vào tháng 4.2026, Mỹ đã tiến hành một chiến dịch đầy rủi ro để giải cứu hai thành viên phi hành đoàn của một máy bay chiến đấu F-15 bị Iran bắn hạ vào ngày 3.4. Cả hai người đều được sơ tán an toàn.
Hơn 20 máy bay quân sự đã được điều động để giải cứu phi công, bao gồm cả một máy bay A-10 bị trúng hỏa lực của đối phương. Phi công đã nhảy dù xuống khu vực an toàn sau khi nhận định rằng máy bay bị hư hại quá nặng không thể hạ cánh an toàn.
Theo AFP, đoạn video trên được chia sẻ cùng với những tuyên bố tương tự bằng tiếng Trung, tiếng Ả Rập, tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha trên các nền tảng X, Threads, Douyin và Rednote , nhưng thực tế là nó được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI).
Tìm kiếm bằng từ khóa trên Douyin cho thấy một phiên bản có độ phân giải cao hơn của video tương tự được đăng tải vào ngày 10.5. Tài khoản này thường xuyên đăng tải nội dung được tạo ra bởi AI liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông.
Theo phân tích video bằng công cụ Hive Moderation, nó có khả năng được tạo ra bởi AI, trong khi công cụ SynthID của Google cho thấy đoạn âm thanh được tạo ra bằng các công cụ AI của chính tập đoàn công nghệ này.
Ảnh chụp màn hình kết quả phân tích của Hive Moderation (trái) và SynthID (phải)
Đoạn video dài 16 giây chứa một số điểm không nhất quán về hình ảnh cho thấy video là giả, bao gồm các con số bị mờ và biến dạng trên đường băng, trong khi một decal màu đen trên đuôi máy bay biến mất trong cảnh quay thứ hai.
Có thể thấy các binh sĩ đang đi bộ phía sau máy bay, nhưng một người quay lưng lại khi đi về phía camera trong khi cánh tay vẫy vẫy một cách không tự nhiên.
Ảnh chụp màn hình video trên Douyin, với các điểm không nhất quán về hình ảnh được đánh dấu và nhãn AI được thêm vào bởi AFP
Việc tìm kiếm ngược hình ảnh sau đó bằng cách sử dụng các khung hình chính của đoạn video đã tìm thấy hình ảnh về một chiếc máy bay bị hư hại tương tự được đăng trên Warthog News - một blog chuyên về máy bay Warthog. Chú thích của bức ảnh cho biết nó được chụp vào ngày 8.4.2003 sau khi bị trúng tên lửa đất đối không ở Iraq.
So sánh ảnh chụp màn hình của video AI (trái) và hình ảnh được chụp vào năm 2003, với nhãn AI được thêm vào bởi AFP
Những chi tiết trùng khớp về chiếc máy bay A-10 bị hư hại cũng xuất hiện trong một bức ảnh tương tự do Air Zoo – bảo tàng hàng không vũ trụ tại bang Michigan – đăng tải trên Facebook. Ngoài ra, một hình ảnh khác được đăng trên blog của đơn vị 110th Wing thuộc Không quân Mỹ cũng cho thấy các đặc điểm tương đồng.
Theo blog của 110th Wing, máy bay A-10 đã tham gia hỗ trợ lực lượng bộ binh của Liên quân trong giai đoạn đầu của Chiến tranh Iraq.
AFP trước đây từng bác bỏ nhiều thông tin sai lệch khác liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông.
