Có một trải nghiệm khá buồn cười nhưng cũng hơi… đau lòng: thử ghi lại toàn bộ chi tiêu trong 7 ngày. Không phải kiểu làm ngân sách chi tiết hay lập bảng Excel hoành tráng, chỉ đơn giản là mỗi lần rút tiền hay quẹt thẻ, tôi ghi nhanh vào note điện thoại: mua gì, bao nhiêu tiền.
Một tuần sau mở lại xem, điều bất ngờ không phải là những khoản lớn như tiền ăn hay tiền xăng. Thứ khiến tôi giật mình lại là một danh sách dài những khoản rất nhỏ: cà phê buổi sáng 55k, thêm ly trà sữa chiều họp 49k, Grab đi đoạn ngắn vì ngại nắng 38k, snack trong siêu thị 32k, đặt ship thêm topping vì “cho đáng” 25k.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Những con số này khi đứng riêng lẻ đều rất vô hại. Nhưng khi cộng lại, tổng của chúng trong 7 ngày gần chạm 1 triệu đồng. Và điều buồn cười là có vài khoản tôi thậm chí không nhớ mình đã mua gì. Trong note chỉ còn lại những dòng rất mơ hồ kiểu “ăn vặt”, “đồ linh tinh”, hoặc tệ hơn là… “??”.
Đây có lẽ là cách tiền biến mất phổ biến nhất trong đời sống người trẻ: không phải vì mua những thứ quá đắt, mà vì rất nhiều thứ hơi rẻ.
Những khoản chi nhỏ có một lợi thế rất lớn: chúng không gây cảm giác tội lỗi. Mua một chiếc điện thoại 20 triệu sẽ khiến bạn suy nghĩ vài ngày. Nhưng 30k, 40k, 50k thì gần như không cần cân nhắc.
Thế là trong một ngày bình thường, tiền có thể “bay hơi” theo những khoảnh khắc rất quen: một ly nước khi chờ bạn, một cuốc xe lười đi bộ, một món đồ nhìn thấy trên app và bấm mua vì đang giảm giá. Không ai tiêu hoang trong những quyết định lớn; phần lớn mọi người chỉ đang tiêu rất dễ dãi với những quyết định nhỏ.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Sau một tuần ghi chép, tôi thử làm thêm một việc đơn giản: không cắt hết các khoản chi vặt, chỉ chọn ra 2-3 khoản dễ “trôi tiền” nhất để kiểm soát lại. Ví dụ giảm bớt đồ uống đặt ngoài, những cuốc xe quá ngắn thì thử đi bộ, hoặc với các món “mua cho vui” thì áp dụng quy tắc chờ 24 giờ trước khi bấm thanh toán.
Điều thú vị là khi bắt đầu nhìn thấy dòng tiền của mình rõ hơn, việc kiểm soát nó cũng không còn quá khó. Không cần sống kham khổ hay cắt hết niềm vui nhỏ mỗi ngày, chỉ cần bớt vài quyết định chi tiêu vô thức.
Một tuần ghi lại chi tiêu có thể không làm bạn giàu lên ngay, nhưng ít nhất nó giúp trả lời câu hỏi mà rất nhiều người trẻ từng thắc mắc: tiền của mình thực ra không biến mất, nó chỉ đang rời đi qua rất nhiều khoản nhỏ mà trước giờ ta chưa từng để ý.
