Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) vừa phát đi cảnh báo về một vụ việc có dấu hiệu lừa đảo thương mại nghiêm trọng trong hoạt động xuất khẩu hồ tiêu, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp Việt Nam và tiềm ẩn rủi ro cho toàn ngành.
Theo thông tin tổng hợp, từ tháng 3 đến tháng 5-2025, một đối tác nước ngoài do người đứng đầu tên Mo… đặt mua 21 container hồ tiêu nhưng không đặt cọc.
Đối tác này sử dụng nhiều pháp nhân trung gian (Co…, Khi…, Uni…, Sh…) nhằm tạo dựng uy tín ban đầu.
Tin tưởng vào các xác nhận giao dịch, doanh nghiệp Việt Nam đã tiến hành giao hàng; từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 7-2025, 20 container đã cập cảng Karachi (Pakistan).
Sau khi hàng đến cảng, đối tác liên tục trì hoãn thanh toán với nhiều lý do như chờ ngân hàng xác nhận, đang xử lý chuyển tiền… Đồng thời, phía mua nhiều lần gửi chứng từ chuyển tiền giả và yêu cầu bổ sung hồ sơ không cần thiết nhằm kéo dài thời gian.
Hồ tiêu, điều là một trong những sản phẩm hay gặp lừa đảo quốc tế
Việc trì hoãn kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9-2025 khiến hàng hóa lưu tại cảng lâu ngày, phát sinh chi phí lưu container và lưu bãi lớn, gây áp lực tài chính cho doanh nghiệp xuất khẩu. Lợi dụng tình trạng này, đối tác yêu cầu giảm giá sâu, khoảng 25% so với giá hợp đồng ban đầu.
Trước nguy cơ chi phí tăng cao và rủi ro xử lý hàng tại nước sở tại, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận điều chỉnh giá để giảm thiệt hại. Tuy nhiên, sau đó đối tác vẫn tiếp tục trì hoãn thanh toán, kéo dài đến cuối năm 2025.
Kết thúc vụ việc, dù đã xử lý được một phần hàng hóa, doanh nghiệp Việt ghi nhận tổng thiệt hại ước gần 600.000 USD (khoảng 15,6 tỉ đồng), bao gồm giảm giá bán, chi phí lưu bãi, logistics và các chi phí phát sinh khác. Vụ việc cũng ảnh hưởng tiêu cực đến dòng tiền, uy tín với đối tác vận tải và ngân hàng.
Theo VPSA, đây là phương thức lừa đảo có chủ đích: đặt hàng số lượng lớn nhưng không đặt cọc, kéo dài thanh toán để phát sinh chi phí, gây áp lực buộc bên bán giảm giá, sau đó tiếp tục trì hoãn nhằm chiếm dụng lợi ích.
Từ vụ việc trên, VPSA khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu cần thận trọng khi giao dịch với đối tác mới, đặc biệt tại các thị trường rủi ro; không giao hàng khi chưa có bảo đảm thanh toán như đặt cọc, L/C hoặc bảo lãnh ngân hàng; tăng cường xác minh thông tin đối tác; phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại nước sở tại, đồng thời xây dựng điều khoản hợp đồng chặt chẽ, nhất là về xử lý hàng hóa khi phát sinh tranh chấp.
