Theo Reuters, có thể nói, phần lớn triển vọng của SpaceX dựa trên việc công ty đang thống trị các công nghệ và thị trường chưa tồn tại, từ các sứ mệnh lên sao Hỏa đến các trung tâm dữ liệu AI trong không gian.
Đối với nhiều người, thành tích của Elon Musk trong việc biến Tesla thành công ty ô tô có giá trị nhất thế giới và phát triển tên lửa có thể tái sử dụng hoàn toàn đầu tiên trên thế giới cùng mạng lưới vệ tinh lớn nhất bao phủ khắp địa cầu, là đủ để biện minh cho việc đầu tư vào SpaceX.
Người ra, hồ sơ này cũng cho thấy sự củng cố quyền kiểm soát chặt chẽ của Elon Musk đối với SpaceX, trong khi các cổ đông còn lại có rất ít tiếng nói trong các quyết định của ông. Đồng thời, nó cho thấy AI đã trở nên quan trọng như thế nào sau thương vụ mua lại xAI vào tháng 2/2026, thương vụ này đã thúc đẩy phần lớn chi tiêu cũng như phần lớn các khoản lỗ của công ty trong quý đầu tiên của năm 2026.
Bên cạnh đó, SpaceX có thể là thương vụ IPO đầu tiên ở Mỹ có giá trên 1.000 tỷ USD và sẽ ngay lập tức đưa SpaceX trở thành một trong những công ty niêm yết công khai có giá trị nhất thế giới.
Việc công bố thông tin cho cơ quan quản lý của công ty diễn ra trong tuần quan trọng đối với nhà sản xuất tên lửa này, khi họ đang chuẩn bị phóng chuyến bay thử nghiệm tên lửa Starship thế hệ tiếp theo vào thứ hôm nay 21/5.
Tỷ phú Elon Musk (Ảnh: Reuters)
AI đang là “động không đáy” của SpaceX
Cũng theo hồ sơ, trong ba mảng kinh doanh chính của SpaceX, chỉ có mảng kết nối được hỗ trợ bởi hệ thống vệ tinh internet Starlink là có lãi trong ba tháng đầu năm 2026.
Tuy nhiên, mặc dù Starlink tạo ra lợi nhuận hoạt động là 1,19 tỷ USD, nhưng điều đó vẫn không đủ để ngăn công ty ghi nhận tổng lỗ hoạt động là 1,94 tỷ USD trong quý đầu tiên trên doanh thu 4,69 tỷ USD. Riêng bộ phận AI của công ty đã ghi nhận khoản lỗ 2,47 tỷ USD trên doanh thu 818 triệu USD.
Việc ông Elon Musk mua lại công ty truyền thông xã hội X và công ty về AI - xAI đã mang lại cho SpaceX những khả năng cũng như cơ hội mới, nhưng cũng kéo theo một khoản chi tiêu khổng lồ, chiếm 76% trong tổng chi tiêu vốn 10,1 tỷ USD của công ty trong quý đầu tiên, cũng như những khoản lỗ mới.
Theo hồ sơ, kế hoạch phát triển sắp tới của công ty sẽ dựa trên công nghệ chưa được xây dựng cho phần lớn nguồn doanh thu trong tương lai, bao gồm vận hành các trung tâm dữ liệu được cung cấp bằng năng lượng mặt trời trong không gian, để tiếp cận thị trường tiềm năng trị giá 28.500 tỷ USD.
Elon Musk vẫn nắm quyền tuyệt đối ở XpaceX
Mặt khác, những công bố thông tin trong hồ sơ cũng củng cố những nhận định trước đây về vị thế của XpaceX trong ngành vũ trụ cũng như vị thế của ông Elon Musk trong SpaceX.
Đầu tiên, XpaceX đã phát triển thành doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vũ trụ lớn nhất thế giới kể từ khi thành lập vào năm 2002, bằng cách phóng hàng nghìn vệ tinh internet Starlink. Việc tiên phong sử dụng tên lửa tái sử dụng của công ty cũng đã làm thay đổi nền kinh tế vũ trụ, buộc các đối thủ cạnh tranh như Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos phải chạy theo.
Thứ hai, một đợt bán cổ phần thành công có thể định giá công ty ở mức kỷ lục 1.750 tỷ USD, đưa Nhà sáng lập trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trong lịch sử. Hồ sơ cho thấy, ông Elon Musk cũng sẽ giữ lại 85,1% quyền biểu quyết kết hợp của công ty.
Reuters trước đó đã đưa tin rằng SpaceX đã lên kế hoạch huy động hơn 75 tỷ USD trong đợt chào bán này.
Thứ ba, Hội đồng quản trị SpaceX đã trao cho ông Elon Musk quyền kiểm soát công ty, nhưng đã gắn phần lớn khoản thù lao của ông với các mục tiêu đầy thách thức như là đưa con người lên sinh sống trên sao Hỏa và xây dựng các trung tâm dữ liệu vũ trụ với khả năng tính toán tương đương 100 terawatt, hoặc 100.000 lò phản ứng hạt nhân có tổng công suất 1 gigawatt.
Theo bản cáo bạch, SpaceX sẽ sử dụng cấu trúc hai loại cổ phần, trong đó cổ đông loại B sẽ có 10 phiếu bầu mỗi cổ phần, nhằm tiếp tục tập trung quyền kiểm soát công ty vào tay ông Elon Musk và một số nhân vật chủ chốt trong nội bộ khác, trong khi cổ phần loại A bán cho các nhà đầu tư công chúng sẽ chỉ có một phiếu bầu.
SpaceX đang dự định dành một phần đáng kể cổ phiếu cho các nhà đầu tư cá nhân và sẽ tổ chức một sự kiện chào bán cho khoảng 1.500 người vào tháng 6.
Reuters cho biết thêm, quy mô của đợt chào bán đã thu hút sự chú ý của mọi người đến cấu trúc liên kết ngày càng chặt chẽ của đế chế kinh doanh dưới trướng ông Elon Musk, thường được gọi là "Nền kinh tế Musk", bao gồm công ty xe điện hàng đầu Tesla, cũng như các doanh nghiệp của ông trong lĩnh vực AI và cấy ghép chip não.
Mới đây, SpaceX đã sáp nhập với công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo xAI của ông Elon Musk trong một thỏa thuận định giá công ty tên lửa ở mức 1.000 tỷ USD và nhà phát triển chatbot Grok ở mức 250 tỷ USD.
Theo hồ sơ, thông qua nền tảng cơ sở hạ tầng AI của mình, SpaceX đã ký kết các thỏa thuận với Anthropic để trả cho họ 1,25 tỷ USD mỗi tháng để sử dụng năng lực tính toán từ các cụm trung tâm dữ liệu Colossus và Colossus II ở Memphis, Tennessee cho đến tháng 5/2029.
SpaceX tiết lộ rằng họ đã bị nêu tên là bị cáo trong nhiều vụ kiện phát sinh từ các tính năng tạo và chỉnh sửa hình ảnh của chatbot AI Grok.
Hiện SpaceX đang đặt mục tiêu niêm yết cổ phiếu sớm nhất vào ngày 12/6, với kế hoạch ra mắt thị trường vào ngày 4/6 và dự kiến bán cổ phiếu sớm nhất vào ngày 11/6.
Công ty dự kiến sẽ niêm yết trên Nasdaq và Nasdaq Texas với mã chứng khoán “SPCX". Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup và J.P. Morgan là các tổ chức bảo lãnh phát hành.
Hiệu ứng hào quang từ mị lực cá nhân của Elon Musk
Ở khía cạnh khác, các nhà phân tích và chuyên gia cho rằng, thương hiệu cá nhân của CEO Elon Musk có thể quan trọng hơn đối với một số nhà đầu tư, nếu so với các yếu tố cơ bản của hoạt động kinh doanh của SpaceX, bởi vì không có công ty nào khác tương đương để so sánh định giá.
“Có một hiệu ứng hào quang nhất định xung quanh ông Elon Musk và tầm nhìn độc đáo của ông ấy. Rất khó để định giá các công ty như thế này vì không có nhóm công ty tương đồng nào để so sánh”, Reena Aggarwal, Giáo sư tài chính tại Đại học Georgetown, nêu rõ.
(Ảnh: Quỳnh Như tổng hợp theo nguồn Renaissance Capital)
Ngoài ra, có thể nói, nếu đạt được mục tiêu định giá 1.750 tỷ USD, SpaceX sẽ chính thức vượt qua đợt chào bán năm 2019 của Aramco đến từ Saudi Arabia, vốn đã lập kỷ lục về đợt IPO lớn nhất thế giới khi ra mắt trên sàn giao dịch Riyadh.
Cụ thể hơn, hiện việc niêm yết cổ phiếu của công ty dầu Aramco với giá trị 25,6 tỷ USD vẫn là thương vụ lớn nhất từ trước đến nay, vượt qua Alibaba và SolfBank. Và nếu quá trình lên sàn của SpaceX diễn ra suôn sẻ thì chắc chắn công ty này sẽ soán ngôi của Aramco.
Cuối cùng, theo Reuters, cuộc đua thương mại hóa không gian đang ngày càng gay cấn khi các công ty tư nhân, dẫn đầu là SpaceX và Blue Origin, cạnh tranh nhau để giảm chi phí phóng, triển khai mạng lưới vệ tinh và giành được các hợp đồng của các Chính phủ.
Thực tế là phần lớn doanh thu của SpaceX đến từ Starlink, nhà điều hành vệ tinh lớn nhất thế giới. Mạng lưới khoảng 10.000 vệ tinh của Space đang cung cấp internet băng thông rộng cho người tiêu dùng, Chính phủ và khách hàng doanh nghiệp.
Và sự mở rộng phạm vi hoạt động của SpaceX trên các thị trường hàng không, hàng hải và doanh nghiệp đang giúp biến các dự án không gian đòi hỏi vốn đầu tư lớn thành một nguồn doanh thu ổn định.
