Tờ CNN đưa tin, có rất ít công ty trên thế giới chứng kiến hoạt động kinh doanh thua lỗ tới 32 tỷ USD trong vòng 5 năm qua như Boeing. Và sẽ càng có ít công ty hơn có thể bị thua lỗ số tiền lớn như vậy mà không phải đối mặt với tình trạng phá sản - hoặc tệ hơn.
Lý do là bởi vì Boeing gần như độc quyền trong lĩnh vực kinh doanh của mình, họ là một trong hai nhà sản xuất máy bay chở khách cỡ lớn có nhu cầu cao của các hãng hàng không. Điều đó có nghĩa là họ có thể tiếp tục bán, chế tạo và cung cấp máy bay trong nhiều năm tới, ngay cả khi gặp phải những vấn đề lớn.
Richard Aboulafia, giám đốc điều hành của AeroDynamic Advisory, một nhà tư vấn ngành hàng không vũ trụ và công nghiệp quốc phòng cho biết: "Với sự năng động của vị trí của họ trong ngành và bản thân ngành này, họ có rất nhiều thời gian. Đó là một ngành có rào cản gia nhập cao nhất có thể và nhu cầu rất lớn đối với các sản phẩm. Nhưng Boeing đã lãng phí rất nhiều thời gian đó".
Boeing mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng vẫn tồn đọng các đơn đặt hàng cho hơn 5.600 máy bay thương mại, trị giá 529 tỷ USD. Đó là số lượng đơn đặt hàng trong nhiều năm. Vấn đề là Boeing đã phải giảm tốc độ khá nhiều để giải quyết các vấn đề về chất lượng. Kết quả là hãng không thể sản xuất đủ máy bay mỗi năm để có lãi.
"Vậy tình trạng như hiện tại liệu có thể tiếp tục mãi mãi được không? Không, không thể", Ron Epstein, nhà phân tích hàng không vũ trụ của Bank of America cho biết.
Nợ tăng vọt
Ban lãnh đạo Boeing cho biết họ đang tập trung vào việc khắc phục các vấn đề về chất lượng và an toàn đã được ghi chép rõ ràng - như các bu lông bị thiếu dẫn đến nổ thân máy bay vào tháng 1 - thay vì dự đoán khi nào hãng sẽ có lãi trở lại.
Ngoài ra, ban lãnh đạo cũng cho biết tình hình tài chính của Boeing không đến nỗi tệ như người ta tưởng.
Giám đốc điều hành Dave Calhoun nói với các nhà đầu tư vào tháng trước rằng: "Điều quan trọng là mọi người và các bên liên quan của chúng tôi hiểu được tương lai của Boeing đầy hứa hẹn như thế nào. Nhu cầu trên danh mục đầu tư của chúng tôi vẫn cực kỳ mạnh mẽ. Khách hàng của chúng tôi là đẳng cấp thế giới. Chúng tôi còn rất nhiều việc phải làm nhưng tôi tự hào về đội ngũ của mình và hoàn toàn tin tưởng vào tương lai của chúng tôi".
Nhưng liệu có phải vấn đề của Boeing không nghiêm trọng. Các câu hỏi về chất lượng và an toàn đã làm lung lay niềm tin của một số hành khách đối với máy bay của hãng, gây ra nhiều cuộc điều tra liên bang và gây ra những vấn đề lớn cho khách hàng là những hãng hàng không. Ngay cả trước khi sự cố mới nhất của Alaska Air gây ra một đợt sụt giảm đơn đặt hàng, và sau một trong những năm bán hàng tốt nhất được ghi nhận vào năm ngoái, Boeing đã tụt xa so với đối thủ Airbus về số lượng đơn đặt hàng máy bay mới và số lượng giao hàng.
Từ quý 2 năm 2019, ngay sau vụ tai nạn chết người thứ hai của chiếc 737 Max đã khiến chiếc máy bay bán chạy nhất của hãng phải ngừng hoạt động trong 20 tháng, cho đến quý 1 năm nay, bao gồm cả sự cố trên chiếc Boeing 737 Max của Alaska Airlines máy bay, Boeing đã báo cáo khoản lỗ hoạt động với tổng trị giá 31,9 tỷ USD. Khoản lỗ ròng trong cùng kỳ lên tới 27 tỷ USD.
Theo FactSet, chuyên theo dõi kết quả tài chính, không có công ty nào khác trong S&P lỗ nhiều tiền như vậy trong 5 năm qua. Chỉ có hai công ty là Uber và nhà điều hành tàu du lịch Carnival đang tiến gần đến mức lỗ đó. Và khoản lỗ lớn như vậy đã khiến mức nợ của công ty tăng vọt, từ 13 tỷ USD vào cuối năm 2018 lên 48 tỷ USD hiện nay. Những tổn thất tiếp theo có thể khiến khoản nợ của công ty lần đầu tiên rơi vào trạng thái "rác". Moody's Ratings cho biết ngay cả khi hiệu quả tài chính được cải thiện, dòng tiền của Boeing sẽ không đủ để trang trải khoản nợ 4,3 tỷ USD đến hạn vào năm 2025 và 8 tỷ USD đến hạn vào năm 2026. Boeing có thể sẽ phải tìm cách xoay các khoản nợ mới để bù đắp cho những khoản thiếu hụt đó.
Khi được hỏi về các vấn đề tài chính của mình, Boeing đã chỉ ra nhận xét của CFO Brian West về lời kêu gọi gần đây của các nhà đầu tư.
Ông West nói: "Chúng tôi cam kết quản lý bảng cân đối kế toán một cách thận trọng với hai mục tiêu chính. Một là ưu tiên xếp hạng cấp đầu tư và thứ hai là cho phép nhà máy và chuỗi cung ứng ổn định để có quỹ đạo mạnh mẽ hơn".
Những tia sáng
Nhưng Boeing có hai lợi thế mà các công ty khác không có.
Thứ nhất, ngay cả khi tất cả khách hàng của Boeing quyết định chuyển từ Boeing sang Airbus, Airbus vẫn tồn đọng hơn 8.000 đơn đặt hàng máy bay thương mại của riêng mình và dự kiến chỉ giao khoảng 800 máy bay trong năm nay. Sự chờ đợi kéo dài nhiều năm đối với các đơn đặt hàng máy bay được đặt hôm nay, có lẽ lên tới 10 năm, có nghĩa là các hãng hàng không đã đặt hàng với Boeing khó có khả năng hủy đơn.
Nếu một nhà sản xuất mới cố gắng tham gia vào lĩnh vực này, sẽ phải mất nhiều năm và hàng tỷ USD để tạo ra một mẫu xe cạnh tranh được chứng nhận để chở hành khách trên toàn thế giới.
Ngay cả khi khách hàng có thể sở hữu máy bay Airbus ngay lập tức, khách hàng của Boeing sẽ phải trả chi phí rất lớn để vận hành cả máy bay Boeing hiện tại của họ và đội máy bay Airbus tương đương cùng một lúc.
Phi công hàng không chỉ có thể lái chiếc máy bay phản lực mà họ được chứng nhận. Và các hãng hàng không cũng phải dự trữ sẵn nguồn cung cấp phụ tùng thay thế đắt tiền để bảo dưỡng những chiếc máy bay mà họ sở hữu. Vì vậy, một khi một hãng hàng không đã chọn một chiếc máy bay, như 737 Max, sẽ rất tốn kém nếu bổ sung thêm phiên bản máy bay phản lực tương đương của đối thủ.
Vì vậy, sau khi Alaska Air mua Virgin America vào năm 2016, hãng này đã loại bỏ các máy bay Airbus mà Virgin đang bay và trở thành hãng hàng không toàn Boeing.
Giám đốc điều hành Ben Minicucci cho biết vào tháng 1 khi nói chuyện với các nhà đầu tư: "Lý do chúng tôi thành lập một đội bay duy nhất là vì chúng tôi có hai loại máy bay thực hiện cùng một nhiệm vụ. Chúng tôi đã tiêu tốn từ 75 triệu đến 100 triệu USD mỗi năm để vận hành đội bay kép này giữa đào tạo phi công, quân dự bị, bảo trì, các bộ phận và tất cả những thứ đó".
Nhưng ngay cả với những lợi thế sẵn có đó, Boeing cũng không thể bám đuổi Airbus mãi mãi.
Đó là lý do tại sao câu hỏi ai sẽ lãnh đạo Boeing tiếp theo lại quan trọng đến vậy. Calhoun, người đã lãnh đạo công ty từ năm 2020, đã tuyên bố ý định nghỉ hưu vào cuối năm nay. Ông cho biết ông có một ứng cử viên nội bộ mà ông muốn kế nhiệm vị trí của mình nhưng chưa tiết lộ danh tính. Những người khác cho rằng điều quan trọng đối với tương lai của công ty là tìm kiếm một lãnh đạo bên ngoài công ty để mang lại một góc nhìn mới mẻ.
"Đó là một chặng đường dài, một quá trình kéo dài hàng thập kỷ. Nhưng thay đổi cách quản lý là bước khởi đầu rất tốt đối với các vấn đề hiện tại", Aboulafia nói. "Vấn đề là hội đồng quản trị đang nghĩ gì".
Nếu không có sự thay đổi, vị trí dẫn đầu mà Airbus đã thiết lập sau các vấn đề của Boeing trong 5 năm qua có thể trở thành vĩnh viễn. Khi đó, lợi thế của sự độc quyền sẽ không đủ để cứu Boeing khỏi sự suy thoái trong dài hạn.
Theo: CNN
