Manulife: Người Việt muốn tự chủ tài chính khi về già

Khảo sát 1.000 người Việt của Manulife cho thấy 89% xem độc lập tài chính là "gia sản", 57% không muốn trở thành gánh nặng, 81% dự kiến tự trang trải bằng tiền tiết kiệm khi về già.

Khảo sát Manulife Asia Care 2026 công bố tại Việt Nam ngày 12/8. Theo đó, người Việt dự tính trung bình có 10 năm cần người khác chăm sóc và 13 năm cần hỗ trợ tài chính. Với nhóm trên 60 tuổi, thời gian cần hỗ trợ tài chính tăng lên 15 năm, trong khi thời gian cần chăm sóc là 9 năm.

Người tham gia khảo sát ước tính chi phí sinh hoạt trong giai đoạn này vào khoảng 11,8 triệu đồng mỗi tháng. Khoản tiền kéo dài nhiều năm có thể tạo áp lực cho cả người cao tuổi và gia đình nếu không được chuẩn bị từ sớm.

Trong bối cảnh đó, nhiều người bắt đầu nhìn nhận khả năng tự chăm lo cho bản thân như một giá trị dành cho gia đình. Kết quả khảo sát cho thấy 89% xem sự độc lập và tự chủ tài chính là "gia sản" họ muốn để lại cho gia đình, còn 57% không muốn trở thành gánh nặng cho người thân. Bên cạnh đó, 86% đánh giá khả năng duy trì sức khỏe và tài chính độc lập quan trọng hơn giá trị tài sản chuyển giao cho thế hệ sau.

Quan điểm này cũng tác động đến cách người Việt dự kiến sử dụng tài sản. Thay vì dành phần lớn nguồn lực tích lũy để lại cho con cái, người tham gia khảo sát có kế hoạch sử dụng khoảng 2/3 tài sản để duy trì cuộc sống của chính mình khi về già. Mục tiêu là chủ động trang trải các nhu cầu thiết yếu và giảm áp lực tài chính cho gia đình.

Trong đó, 81% dự kiến dựa vào tiền tiết kiệm cá nhân, trong khi 21% cho biết có thể nhận hỗ trợ từ con cái. Chênh lệch này cho thấy sự dịch chuyển khỏi quan niệm người cao tuổi chủ yếu phụ thuộc vào thế hệ sau.

Sự chủ động đã bắt đầu thể hiện qua một số quyết định tài chính. Khảo sát ghi nhận 51% người tham gia tăng cường gửi tiết kiệm, 45% mua bảo hiểm sức khỏe hoặc các sản phẩm bảo hiểm liên quan, 26% tham gia quỹ mở. Những lựa chọn này cho thấy người Việt đang đa dạng hóa nguồn lực tài chính chuẩn bị cho thời gian hưu trí, thay vì chỉ dựa vào một nguồn tài chính.

Song, khoảng cách giữa mục tiêu và hành động vẫn còn đáng kể. Có 53% mong muốn đạt được sự độc lập tài chính khi về già, 48% cần nguồn thu ổn định để trang trải sinh hoạt và 46% quan tâm đến tính linh hoạt, thanh khoản của khoản đầu tư. Dù vậy, chỉ 27% đã chuyển sang các hình thức đầu tư có khả năng tạo dòng tiền.

Theo nhóm phân tích của Manulife, kết quả này cho thấy nhiều người đã xác định được nhu cầu nhưng chưa xây dựng nguồn thu dài hạn tương ứng. Một kế hoạch hưu trí kéo dài đòi hỏi sự cân đối giữa bảo vệ, tích lũy, đầu tư và khả năng tiếp cận tiền khi cần thiết.

Khảo sát cũng ghi nhận 69% người Việt mong muốn tiếp tục làm việc sau tuổi 65. Điều này cho thấy cách nhìn linh hoạt hơn về hưu trí. Với nhiều người, giai đoạn này không đồng nghĩa với việc dừng hoàn toàn công việc, mà có thể là thời gian tiếp tục tham gia các hoạt động kinh tế với cường độ phù hợp, vừa duy trì thu nhập vừa giữ kết nối xã hội.

Bên cạnh tài chính, sức khỏe là điều kiện quan trọng để mỗi người duy trì khả năng tự chăm sóc. Có 91% người tham gia tin rằng tầm soát sớm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính. Tỷ lệ tương tự cho rằng khám định kỳ giúp kéo dài thời gian sống độc lập.

Tuy vậy, nhận thức này chưa chuyển hoàn toàn thành thói quen. Chỉ khoảng 40% duy trì tập luyện thường xuyên và 31% thực hiện tầm soát sức khỏe định kỳ. Khoảng cách giữa hiểu biết và hành động có thể ảnh hưởng đến chất lượng sống, đồng thời làm tăng chi phí chăm sóc trong những năm sau.

Việc trao đổi trong gia đình về kế hoạch tuổi già cũng chưa được chú trọng tương xứng. Theo khảo sát, dù 81% cho rằng trò chuyện sớm và cởi mở có thể cải thiện chất lượng cuộc sống khi về hưu, nhiều người vẫn ngần ngại đề cập đến các vấn đề như bệnh tật, nhu cầu chăm sóc hoặc trách nhiệm tài chính.

Những cuộc trao đổi này giúp các thành viên hiểu rõ mong muốn của nhau, xác định nguồn lực hiện có và phân chia trách nhiệm phù hợp. Trong trường hợp cần thiết, tư vấn chuyên môn về tài chính và bảo hiểm có thể hỗ trợ gia đình đánh giá nhu cầu, lựa chọn giải pháp và xây dựng kế hoạch dài hạn.

Bà Tina Nguyễn, Tổng giám đốc Manulife Việt Nam, cho biết kết quả khảo sát cho thấy sự thay đổi trong cách người Việt nhìn nhận tuổi già. Đây không còn được xem đơn thuần là giai đoạn phụ thuộc mà là chặng đường cần chuẩn bị chủ động.

"Nhiều người xem sự độc lập về tài chính và sức khỏe là một 'gia sản' dành cho gia đình. Điều này đặt ra nhu cầu ngày càng rõ đối với những giải pháp giúp khách hàng chủ động kiểm soát tương lai và giảm áp lực cho người thân", bà Tina Nguyễn nói.

Khảo sát Asia Care 2026 nằm trong nhóm nghiên cứu về tuổi thọ mà Manulife triển khai thông qua Viện Trường Thọ (Manulife Longevity Institute). Nền tảng này tập trung vào nghiên cứu, chia sẻ kiến thức, đổi mới và các sáng kiến cộng đồng nhằm hỗ trợ người dân kéo dài giai đoạn sống khỏe, đồng thời nâng cao khả năng chủ động về tài chính.