Từng tuyên bố sẽ tạo ra một AI "tìm kiếm sự thật tối thượng" để lật đổ đế chế OpenAI, nhưng thực tế đang chứng minh Elon Musk đang dần bị bỏ lại phía sau. Trong khi ChatGPT và Claude tăng trưởng như vũ bão, Grok của Musk không chỉ chững lại về lượng người dùng mà còn phải ngậm ngùi "cho thuê" năng lực tính toán cho chính đối thủ trực tiếp.
Hụt hơi
Trong giới công nghệ, một phép so sánh thú vị đang được lan truyền: Nếu OpenAI là Coca-Cola, Anthropic là Pepsi, thì Grok của Elon Musk chỉ giống như RC Cola, một thương hiệu hạng hai mà hiếm ai thực sự mặn mà sử dụng.
Ông Ben Pouladian, một kỹ sư và nhà đầu tư công nghệ tại Los Angeles, chia sẻ rằng dù ông là "fan cứng" của Tesla và hoạt động tích cực trên X, ông vẫn chọn Claude của Anthropic hoặc ChatGPT để làm việc thay vì Grok.
Dữ liệu từ Recon Analytics trên 260.000 người tiêu dùng và lao động tại Mỹ đã phác họa một bức tranh ảm đạm. Tỷ lệ người dùng trả phí cho Grok trong quý 2/2026 gần như dậm chân tại chỗ ở mức 0,174%, so với con số 0,173% của một năm trước đó.
Số lượt tải Grok (triệu)
Để thấy rõ sự chênh lệch, hãy nhìn vào ChatGPT khi có tới hơn 6% số người được hỏi sẵn sàng chi tiền để sử dụng dịch vụ của Sam Altman.
Cơn sốt Grok dường như chỉ là một hiện tượng nhất thời dựa trên những tính năng gây tranh cãi. Theo hãng phân tích AppMagic, lượt tải xuống của Grok đã lao dốc từ mức đỉnh hơn 20 triệu vào tháng 1/2024 xuống còn vỏn vẹn khoảng 8,3 triệu vào tháng 4 cùng năm.
Đáng nói, đỉnh cao vào tháng 1 đó lại đến từ một cập nhật cho phép "cởi đồ ảo" người trong ảnh, một tính năng khiến các nhà quản lý và lập pháp phải vào cuộc gắt gao, buộc công ty phải giới hạn quyền truy cập.
Một trong những tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy sự hụt hơi của Grok chính là thỏa thuận bất ngờ giữa SpaceX (công ty mẹ hiện tại của đơn vị AI thuộc Musk) và Anthropic. Đầu tháng 5 vừa qua, một hợp đồng đã được ký kết, trao cho Anthropic ("cha đẻ" của Claude AI) toàn bộ năng lực tính toán tại một trong những trung tâm dữ liệu chính của Musk.
Đây là một nước đi đầy nghịch lý. Trong khi Anthropic và OpenAI đang ráo riết săn lùng mọi nguồn lực tính toán có thể để đáp ứng nhu cầu bùng nổ, thì Musk lại đem "vũ khí" quan trọng nhất của mình cho đối thủ thuê.
Các nhà phân tích cho rằng thỏa thuận tại trung tâm dữ liệu Colossus 1 gần Memphis có thể mang về cho Musk vài tỷ USD mỗi năm.
Phó Chủ tịch tại Arnal Dayaratna tại IDC nhận định rằng động thái này cho thấy Musk đang bắt đầu biến Colossus thành một nền tảng điện toán thuê ngoài thay vì chỉ tập trung phát triển các mô hình nội bộ.
Áp lực phải chứng minh khả năng kiếm tiền cho các nhà đầu tư trước thềm IPO của SpaceX được xem là động lực chính đằng sau quyết định này.
"Kẻ thù của kẻ thù là bạn, và đôi khi cũng là đối tác điện toán của tôi", Pouladian hóm hỉnh nhận xét về việc Musk bắt tay với Anthropic để gián tiếp đối đầu với OpenAI.
Tỷ lệ doanh nghiệp phản hồi dùng các mô hình AI (%)
Nếu như ở mảng người dùng cá nhân, Grok gây chú ý bằng các tính năng "nổi loạn", thì ở mảng doanh nghiệp, nơi mang lại doanh thu bền vững và giá trị thực chất, mô hình của Musk lại gần như mất hút.
Ông Erik Bradley, Giám đốc nghiên cứu tại Enterprise Technology Research (ETR), cho biết việc áp dụng Grok trong các tổ chức doanh nghiệp đang ở mức cực kỳ thấp. Ngược lại, Claude và Gemini (Google) đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ.
Một khảo sát của ETR trên 500 người cho thấy 48% doanh nghiệp đang sử dụng và có kế hoạch tiếp tục dùng Claude, tăng vọt từ mức 21% của năm ngoái. Với Gemini, con số này là 40%. Trong khi đó, Grok chỉ nhích nhẹ từ 4% lên 7%.
Ngay cả bản thân Elon Musk cũng không còn giữ vẻ tự tin thường thấy. Tại tòa án trong vụ kiện OpenAI hồi cuối tháng 4, ông đã tìm cách hạ thấp tầm quan trọng của xAI khi mô tả nó là "khá nhỏ", "rất nhỏ" và là "công ty nhỏ nhất trong số các công ty AI".
Đừng vội gạch tên Elon Musk
Dù các số liệu hiện tại đều bất lợi, giới chuyên gia vẫn cảnh báo không nên sớm loại bỏ Musk khỏi cuộc chơi. Guillermo Rauch, CEO của Vercel, tin rằng khả năng tập trung của Musk là một vũ khí đáng sợ. Một khi Musk thực sự dồn lực vào việc tái cấu trúc đơn vị AI, cục diện có thể thay đổi nhanh chóng.
Lịch sử công nghệ đã chứng minh các kỹ sư thường di chuyển rất nhanh giữa các mô hình. Nếu phiên bản Grok tiếp theo mang lại hiệu suất vượt trội trong một lĩnh vực cụ thể như lập trình hoặc phân tích dữ liệu chuyên sâu, cộng đồng phát triển có thể sẽ quay trở lại.
Tuy nhiên, cho đến lúc đó, Musk vẫn đang phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt: Giấc mơ thống trị AI bằng sự nổi loạn và những phát ngôn gây sốc đang dần bị thay thế bởi sự thực dụng của thị trường và sức mạnh công nghệ thuần túy từ những đối thủ như OpenAI hay Anthropic.
*Nguồn: WSJ, Fortune
