Từ lâu, các nhà khoa học đã biết rằng hai nửa của Mặt Trăng khác nhau một cách kỳ lạ, nhưng một khám phá mới đây đã cho thấy sự khác biệt này không chỉ nằm ở bề mặt mà còn ăn sâu vào tận lõi. Dữ liệu từ các mẫu đá quý giá do tàu vũ trụ Trung Quốc mang về cho thấy một nửa của Mặt Trăng có phần lõi lạnh hơn đáng kể so với nửa còn lại.
Hai bền mặt của Mặt Trăng luôn có sự khác biệt lớn.
Mặt Trăng, người bạn đồng hành quen thuộc của Trái Đất, luôn che giấu một bí mật lớn: nó là một thiên thể "hai mặt". Mặt gần mà chúng ta thấy hàng đêm có lớp vỏ mỏng hơn và được bao phủ bởi những "biển" dung nham cổ đại rộng lớn. Trong khi đó, mặt xa (vùng tối) lại có lớp vỏ dày hơn rất nhiều và chi chít các hố va chạm.
Giờ đây, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Geoscience đã bổ sung thêm một mảnh ghép khó hiểu vào bức tranh này. Bằng chứng mới cho thấy sự khác biệt không chỉ nằm ở lớp vỏ mà còn ở lớp phủ sâu bên dưới là phần lõi của mặt xa dường như lạnh hơn đáng kể so với mặt gần.
Khám phá này đến từ việc phân tích các mẫu đá 2,8 tỷ năm tuổi do tàu vũ trụ Thường Nga 6 (Chang'e 6) của Trung Quốc mang về từ vùng tối vào năm ngoái. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng những viên đá này được hình thành từ dung nham ở nhiệt độ khoảng 1.100 độ C. Con số này thấp hơn tới 100 độ C so với nhiệt độ hình thành của các loại đá tương tự ở mặt gần.
Điều này chứng tỏ rằng, ít nhất là trong quá khứ, lớp phủ bên dưới hai nửa Mặt Trăng đã có sự chênh lệch nhiệt độ rất lớn, và sự chênh lệch này có thể vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.
Giới khoa học xác nhận thêm xác nhận thêm một sự thật kỳ lạ về Mặt Trăng.
Tại sao lại có sự khác biệt "một trời một vực" này? Giả thuyết hàng đầu cho rằng mặt gần của Mặt Trăng chứa nhiều các nguyên tố phóng xạ như urani và thori hơn. Quá trình phân rã của chúng liên tục tỏa ra nhiệt lượng, giữ cho phần lõi ở mặt này luôn "ấm áp" hơn.
Nhưng tại sao các nguyên tố này lại phân bố không đồng đều? Các nhà khoa học đưa ra ba kịch bản chính:
- Một vụ va chạm khổng lồ: Một tiểu hành tinh cực lớn đã đâm vào vùng tối của Mặt Trăng, đẩy các vật liệu chứa nguyên tố phóng xạ dồn về phía mặt gần.
- Hai Mặt Trăng hợp nhất: Thuở sơ khai, Trái Đất có thể có hai mặt trăng. Vụ va chạm giữa chúng đã tạo nên Mặt Trăng ngày nay với hai nửa có nguồn gốc nhiệt khác nhau.
- Ảnh hưởng từ Trái Đất: Lực hấp dẫn của Trái Đất liên tục "kéo giãn" mặt gần, gây ra ma sát và làm tăng nhiệt độ bên trong.
Khám phá mới này tuy chưa đưa ra câu trả lời cuối cùng nhưng đã xác nhận thêm một sự thật kỳ lạ về Mặt Trăng. Nó cho thấy hành trình tìm hiểu người bạn đồng hành vũ trụ của chúng ta vẫn còn rất dài, với mỗi câu trả lời lại mở ra thêm nhiều câu hỏi mới đầy hấp dẫn.
