Vào mùng 10 tháng Giêng hằng năm – ngày vía Thần Tài – tại nhiều tỉnh thành Nam Bộ, hình ảnh cá lóc nướng nguyên con xuất hiện quen thuộc trên mâm cúng. Ít ai biết rằng, bên cạnh ý nghĩa tâm linh, loại cá dân dã này còn được giới chuyên môn đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng, thậm chí được ví là “bổ như sâm” và cực tốt cho thận.
Vì sao ngày vía Thần Tài lại cúng cá lóc?
Cá lóc để cúng vía Thần Tài được nướng nguyên con (Ảnh: Người Lao Động).
Cá lóc, còn gọi là cá quả hay cá chuối ở miền Bắc, là loài cá nước ngọt có khả năng sinh tồn mạnh mẽ, kể cả trong môi trường bùn lầy. Chính đặc tính bền bỉ ấy khiến cá lóc được xem là biểu tượng của sự vươn lên, kiên trì và hanh thông.
Trong nghi lễ cúng Thần Tài, cá lóc thường được nướng nguyên con, giữ nguyên vảy, đầu – thân – đuôi đầy đủ. Theo quan niệm dân gian, sự nguyên vẹn này tượng trưng cho tài lộc tròn đầy, không hao hụt. Đầu cá thường quay ra phía cửa chính với ý nghĩa “đón lộc” từ bên ngoài vào nhà, gửi gắm mong ước một năm làm ăn thuận lợi, tiền bạc suôn sẻ.
Bên cạnh đó, theo thông tin từ báo Dân Việt , cá lóc còn gợi nhắc đến thời khai hoang gian khó của cha ông, thể hiện tinh thần trọng lao động và khát vọng no đủ.
Được ví “bổ như sâm”
Báo Phụ nữ Việt Nam trích lời của BSCKII Huỳnh Tấn Vũ (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 3), thịt cá lóc chứa nhiều protein, lipid, canxi, sắt cùng các vitamin nhóm B như B2 và PP. Đây là nguồn đạm chất lượng cao, dễ tiêu hóa, rất phù hợp cho người mới ốm dậy hoặc thể trạng suy yếu.
Trong khi đó, báo Sức khỏe và Đời sống cũng cho biết cá lóc giàu acid amin thiết yếu, ít mỡ và ít cholesterol. Nhờ hàm lượng dinh dưỡng dồi dào mà vẫn thanh nhẹ, cá lóc được nhiều người ví như món ăn “bổ như sâm”.
Đặc biệt, thịt cá lóc có tính mát, vị ngọt, dễ hấp thu. Đây là lý do cá thường xuất hiện trong thực đơn của người cần phục hồi sức khỏe, phụ nữ sau sinh, người cao tuổi hoặc trẻ em gầy yếu.
Cá lóc được xem là “thuốc” dưỡng thận
Cá lóc kho tiêu (Ảnh minh họa).
Trong y học cổ truyền, cá lóc có tên gọi là “lệ ngư”. Cá có vị ngọt, tính bình, quy vào tỳ, vị và thận. Đông y cho rằng loại cá này có tác dụng kiện tỳ, lợi thủy, sinh tân dịch và hỗ trợ thận hoạt động tốt hơn.
Thận trong quan niệm Đông y không chỉ liên quan đến bài tiết mà còn gắn với sức bền, sinh lực và khả năng hồi phục cơ thể. Nhờ giàu protein và khoáng chất như sắt, canxi, cá lóc góp phần tăng cường thể lực, hỗ trợ quá trình tái tạo mô và phục hồi sau bệnh.
Ngoài ra, việc cá lóc ít chất béo xấu cũng giúp hạn chế gánh nặng chuyển hóa, từ đó gián tiếp hỗ trợ chức năng thận và gan. Vì thế, nhiều người coi cá lóc là lựa chọn lành mạnh trong chế độ ăn uống khoa học.
Từ một món cá dân dã gắn liền với phong tục ngày vía Thần Tài, cá lóc không chỉ mang ý nghĩa cầu mong tài lộc mà còn là thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng. Dù là dưới góc nhìn văn hóa hay sức khỏe, loại cá này vẫn giữ vị trí đặc biệt trong đời sống người Việt – vừa biểu tượng của sự hanh thông, vừa là nguồn bồi bổ tự nhiên cho cơ thể.
Tổng hợp
