Trong bối cảnh xung đột Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu, Campuchia đang khẩn trương tìm kiếm các nguồn cung thay thế nhằm tránh nguy cơ thiếu hụt. Diễn biến này phản ánh mức độ phụ thuộc cao của nền kinh tế Campuchia vào nhập khẩu năng lượng, đồng thời cho thấy những thay đổi đáng kể trong dòng chảy nhiên liệu tại Đông Nam Á.
Theo hãng tin Reuters, Campuchia đã buộc phải tăng nhập khẩu nhiên liệu từ Singapore và Malaysia để bù đắp sự thiếu hụt từ các nguồn truyền thống. Đây là động thái mang tính cấp bách khi thị trường khu vực bị siết chặt bởi cả yếu tố địa chính trị lẫn chính sách nội địa của các nước xuất khẩu.
Bộ trưởng Năng lượng Campuchia Keo Rottanak cho biết tình trạng gián đoạn nguồn cung đã khiến khoảng một phần ba trong số hơn 6.300 trạm xăng trên cả nước phải đóng cửa tạm thời trong tuần đầu tháng 3/2026. Dù tình hình đã cải thiện với tỷ lệ trạm đóng cửa giảm xuống còn khoảng 5,77%, sự kiện này cho thấy mức độ dễ tổn thương của hệ thống năng lượng quốc gia.
Campuchia phụ thuộc nhiên liệu nhập khẩu
Campuchia hiện không có nhà máy lọc dầu nội địa, khiến nước này phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu các sản phẩm xăng dầu. Khi các đối tác cung cấp xăng dầu truyền thống hạn chế xuất khẩu để bảo vệ thị trường trong nước, trong khi quan hệ thương mại nhiên liệu với Thái Lan bị gián đoạn từ trước, Campuchia gần như mất đi phần lớn nguồn cung cùng lúc.
Không chỉ phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, Campuchia còn có mức dự trữ nhiên liệu rất thấp. Theo Bộ Năng lượng nước này, trong điều kiện bình thường, quốc gia chỉ duy trì lượng dự trữ đủ dùng trong chưa đến một tháng đối với các sản phẩm như xăng, diesel và nhiên liệu hàng không. Điều này khiến bất kỳ cú sốc nguồn cung nào cũng nhanh chóng chuyển thành khủng hoảng cục bộ.
Singapore, Malaysia tăng xuất khẩu nhưng chưa đủ
Trước tình hình đó, Singapore và Malaysia đã nổi lên như những nhà cung cấp thay thế quan trọng. Dữ liệu từ Kpler cho thấy trong 18 ngày đầu tháng 3/2026, xuất khẩu xăng và diesel từ hai quốc gia này sang Campuchia đã tăng khoảng 25% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, mức tăng này vẫn chưa đủ để bù đắp hoàn toàn sự thiếu hụt, khi khối lượng nhập khẩu vẫn thấp hơn khoảng 40% so với giai đoạn cuối tháng 2/2026. Điều này cho thấy thị trường khu vực đang trong tình trạng “căng” nguồn cung, khi nhiều quốc gia cùng lúc ưu tiên nhu cầu nội địa.
Ngoài ra, Campuchia cũng đang tận dụng các mối quan hệ với các tập đoàn năng lượng quốc tế như Total và Chevron để duy trì dòng cung nhiên liệu trong ngắn hạn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị siết chặt.
Tìm kiếm nguồn cung dài hạn
Không dừng lại ở nhiên liệu truyền thống, Campuchia cũng đang tìm kiếm các giải pháp dài hạn nhằm tăng cường an ninh năng lượng. Chính phủ nước này đã tiến hành đàm phán sơ bộ với tập đoàn Woodside Energy của Australia để nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) phục vụ một nhà máy điện công suất 900 MW dự kiến vận hành từ năm 2027.
Động thái này cho thấy Campuchia đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn năng lượng, giảm phụ thuộc vào các sản phẩm dầu mỏ nhập khẩu – yếu tố đã khiến nền kinh tế dễ tổn thương trước các cú sốc địa chính trị.
Tình hình tại Campuchia phản ánh xu hướng chung của khu vực châu Á, nơi nhiều quốc gia đang phải tăng nhập khẩu, kiểm soát giá và tìm nguồn cung thay thế để đối phó với cú sốc năng lượng từ Trung Đông.
