Mức chiết khấu đối với dầu thô Iran tại Trung Quốc đang tăng lên trong bối cảnh Tehran cần duy trì nguồn thu từ dầu mỏ để đối phó với các lệnh trừng phạt của Mỹ và phương Tây.
Nguyên nhân là do nhu cầu từ các nhà máy lọc dầu tư nhân tại Sơn Đông đang suy yếu.
Tồn kho dầu thương mại tại Sơn Đông đạt kỷ lục 293 triệu thùng tính đến 22/8, tăng 20 triệu thùng so với đầu tháng 7, phần lớn là dầu Iran. Điều này khiến biên lợi nhuận lọc dầu suy giảm, trong khi việc hạn chế hạn ngạch nhập khẩu càng kìm hãm nhu cầu mua.
Nguồn tin từ Tehran cho biết, các nhà cung cấp Iran buộc phải giảm giá sâu hơn để bù đắp chi phí liên quan đến trừng phạt cho khách hàng.
Chiết khấu dầu Iran loại Light so với Brent đã vượt 6 USD/thùng cho các chuyến hàng giao tháng 10, cao hơn mức 5 USD hồi cuối tháng 8 và 3 USD vào tháng 3.
Dữ liệu của Kpler cho thấy các biện pháp trừng phạt đã làm giảm lượng dầu Iran cập cảng chính tại Trung Quốc.
Ngày 21/8, Washington áp đặt lệnh trừng phạt đối với Công ty Qingdao Port Haiye Dongjiakou Oil Products – đơn vị thuộc cảng Thanh Đảo – vì tiếp nhận dầu Iran chở trên các tàu thuộc diện trừng phạt. Đây là cảng thứ 6 tại Trung Quốc bị Mỹ đưa vào danh sách đen. Trước đó, các trạm Dongjiakou xử lý 130.000 – 200.000 thùng dầu Iran mỗi ngày. Hoạt động tại đây đã bị đình chỉ ngay sau lệnh trừng phạt, Reuters dẫn lời 3 nguồn tin cho hay.
Trong vài năm qua, Trung Quốc mua hơn 90% dầu xuất khẩu của Iran. Nhập khẩu từ tháng 1–8/2025 đạt trung bình 1,43 triệu thùng/ngày, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước, theo ước tính của Vortexa. Để né trừng phạt, phần lớn dầu Iran được gắn nhãn “dầu Malaysia” sau khi trung chuyển gần vùng biển Malaysia. Bắc Kinh khẳng định thương mại dầu với Iran tuân thủ luật pháp quốc tế và bác bỏ lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ.
Theo Kpler, nhập khẩu dầu thô qua cảng Dongjiakou đã giảm 65% trong tháng 9 (tính đến 15/9). Một số tàu được chuyển sang cảng lân cận nếu chưa bị Mỹ trừng phạt. Trong khi đó, lượng dầu Iran dỡ tại cảng Hoàng Đảo (thuộc khu vực Thanh Đảo) dự kiến tăng lên 229.000 thùng/ngày trong tháng 9, gấp đôi tháng 8.
Tính chung, lượng dầu thô Iran cập cảng Trung Quốc trong tháng 8/2025 đạt 1,68 triệu thùng/ngày, tăng 23% so với tháng 7.
Đây là mức cao nhất kể từ trước khi ông Donald Trump tái đắc cử tổng thống Mỹ và khôi phục chiến dịch trừng phạt “áp lực tối đa” đối với Iran.
Sự gia tăng này đưa lượng dầu trữ nổi của Iran tại vùng biển châu Á giảm 1 nửa xuống còn 15 triệu thùng vào ngày 7/9, giảm so với mức 30 triệu thùng vào đầu tháng 8. Phần lớn dầu chưa bán được của Iran tập trung gần Malaysia.
Cả Trung Quốc và Iran hiện đều là thành viên của nhóm các nền kinh tế mới nổi BRICS.
Tham khảo: Reuters
