Lực lượng Israel ở biên giới với Syria. (Ảnh: Reuters)
Israel hôm 8/12 đã đưa quân vào vùng đệm phi quân sự ở Cao nguyên Golan , sau khi lực lượng đối lập giành quyền kiểm soát Damascus và ông Assad chạy sang Nga. Trong một tuyên bố từ khu vực này, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết thỏa thuận năm 1974 của Israel với Syria về việc thành lập khu phi quân sự đã thực sự "sụp đổ" sau khi quân đội Syria "từ bỏ vị trí của họ".
"Cao nguyên Golan sẽ mãi mãi là một phần không thể tách rời của nhà nước Israel", ông nói thêm.
Quân đội và xe tăng Israel đã di chuyển vào vùng đệm hôm 9/12 trong một chiến dịch mà Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết là nhằm tạo ra một "khu vực an ninh" mới, nơi không có "vũ khí chiến lược hạng nặng và cơ sở hạ tầng khủng bố".
Động thái này đã bị nhiều nước Ả-rập chỉ trích. Bộ Ngoại giao Qatar gọi đây là "một diễn biến nguy hiểm, một cuộc tấn công vào chủ quyền và sự thống nhất của Syria, là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế".
Bộ trưởng Ngoại giao Jordan Ayman Safadi đưa ra lời chỉ trích tương tự. Bộ Ngoại giao Ai Cập cáo buộc Israel "lợi dụng khoảng trống quyền lực ở Syria để giành thêm lãnh thổ nước này và áp đặt một thực tế mới trên thực địa, vi phạm luật pháp quốc tế".
Israel đã giành quyền kiểm soát Cao nguyên Golan từ Syria trong Chiến tranh Sáu ngày năm 1967, và đơn phương sáp nhập khu vực này vào năm 1981 - động thái vốn không được hầu hết cộng đồng quốc tế công nhận.
Cho đến trước 8/12, quân đội Israel vẫn ở bên ngoài vùng đệm trên Cao nguyên Golan với Syria, nhờ vào Thỏa thuận Phân chia lực lượng năm 1974. Theo đó, chính phủ Israel và Syria đồng ý thiết lập một vùng đệm ở phía biên giới của Israel, nơi chỉ có lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc mới được hoạt động.
Khi lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tiến vào vùng đệm lần đầu tiên sau 50 năm, máy bay chiến đấu của Israel cũng đồng thời tấn công các mục tiêu sâu hơn bên trong Syria . Trong số các địa điểm bị tấn công, có Căn cứ Không quân Mezzeh ở Damascus và Căn cứ Không quân Khalkhala, cách thủ đô 50km về phía nam, cũng như các thành phố phía nam Dara'a và Suweidah.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết hôm 9/12, rằng ông đã chỉ đạo IDF tiến hành các cuộc không kích "trên khắp Syria" để phá hủy vũ khí và cơ sở hạ tầng của quân đội Syria. Bộ trưởng Ngoại giao Gideon Saar tuyên bố các cuộc không kích này nhắm vào "các hệ thống vũ khí chiến lược, chẳng hạn như vũ khí hóa học còn sót lại, hoặc tên lửa và rocket tầm xa, để chúng không rơi vào tay những kẻ cực đoan".
