Một nhóm du khách quốc tế đến lưu trú tại chung cư ở TP.HCM - Ảnh: NGỌC HIỂN
Ngày 21-9, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã gửi văn bản kiến nghị đến Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp và Bộ Xây dựng, đề xuất bổ sung cơ chế "quản lý hoạt động cho thuê căn hộ lưu trú ngắn hạn trong nhà chung cư" vào dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản.
Hơn 8.740 căn hộ cung cấp dịch vụ cho thuê ngắn ngày
Theo HoREA, hoạt động cho thuê căn hộ chung cư lưu trú ngắn hạn, điển hình là mô hình Airbnb, đã phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đóng góp đáng kể vào kinh tế và du lịch. Tuy nhiên hoạt động này đang đứng trước nhiều vướng mắc pháp lý.
Theo thống kê sơ bộ của HoREA, riêng tại TP.HCM (trước khi hợp nhất) có hơn 8.740 căn hộ chung cư cho thuê ngắn ngày, tạo việc làm cho khoảng 15.000 lao động.
Mô hình này phát triển mạnh mẽ nhờ sự kết nối của các đại lý du lịch trực tuyến (OTA) phổ biến như Booking.com, Agoda, và Airbnb. Báo cáo của Airbnb cho thấy trong năm 2024, hoạt động này đã đóng góp 16.200 tỉ đồng vào GDP cả nước.
Dù có đóng góp kinh tế lớn, hoạt động này lại gặp khó khăn sau khi quyết định 26 của UBND TP.HCM có hiệu lực, các cơ quan chức năng cấm hoạt động cho thuê theo ngày, theo tuần.
Tuy vậy HoREA nêu văn bản của Cục Kiểm tra văn bản và quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) có nhận định quy định cấm này "chưa hợp lý", và chưa đảm bảo chặt chẽ về mặt pháp lý.
Kết luận chỉ đạo của Phó chủ tịch UBND TP.HCM cũng nêu vấn đề đối với nhu cầu thực tiễn khai thác căn hộ cho thuê lưu trú du lịch tại các chung cư không có mục đích sử dụng hỗn hợp, TP giao các sở ngành đề xuất UBND TP báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, cho phép lập đề án, thời gian hoàn thành trước ngày 15-9.
HoREA cho rằng Luật Nhà ở 2023 quy định cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, song chủ sở hữu căn hộ có quyền sử dụng nhà ở vào mục đích để ở và mục đích khác mà pháp luật không cấm, và cũng có quyền cho thuê nhà ở ngắn hạn theo ngày, theo tuần phục vụ khách du lịch, khách vãng lai (để thăm thân, đưa con cháu đi thi, nuôi bệnh, tham dự lễ hội, sự kiện…).
Kiến nghị bổ sung quy định
Để tháo gỡ vướng mắc trên, HoREA đề nghị bổ sung các quy định về quản lý dịch vụ lưu trú ngắn hạn trong chung cư tại nghị định 95 (Quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở) tập trung vào việc quy định chi tiết hoạt động kinh doanh có điều kiện này.
Trong đó, HoREA đề xuất căn hộ chung cư được phép cho thuê ngắn hạn phải là căn hộ du lịch (condotel) thuộc nhà chung cư có mục đích sử dụng hỗn hợp dùng làm cơ sở lưu trú du lịch, hoặc căn hộ chung cư đáp ứng điều kiện tối thiểu về cơ sở vật chất kỹ thuật, dịch vụ đối với nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê theo quy định của pháp luật về du lịch.
Ngoài ra tổ chức, cá nhân kinh doanh phải đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định pháp luật về du lịch và pháp luật về đầu tư đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Bên kinh doanh dịch vụ lưu trú ngắn hạn phải thực hiện các trách nhiệm quản lý như có hợp đồng thuê, đăng ký, thông báo lưu trú…
Ban quản trị nhà chung cư, đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư căn cứ vào hợp đồng thuê để yêu cầu người đang sử dụng căn hộ thuê phải tuân thủ nội quy, quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư để bảo đảm an ninh trật tự của nhà chung cư, tránh gây ảnh hưởng đến môi trường sống cư dân sinh sống trong nhà chung cư.
Trước đó, UBND TP.HCM giao các đơn vị rà soát, công bố danh sách các chung cư có căn hộ đủ điều kiện cho thuê lưu trú du lịch, đồng thời lập đề án về khai thác căn hộ cho thuê lưu trú du lịch tại các chung cư không có mục đích sử dụng hỗn hợp. TP giao các đơn vị hoàn thành trước ngày 15-9.
Ngoài ra Sở Xây dựng TP.HCM cũng từng kiến nghị UBND TP cho phép thí điểm mô hình cho thuê căn hộ lưu trú ngắn hạn với thời gian thực hiện thí điểm là 12 tháng, bắt đầu từ ngày 1-9-2025.
