Báo cáo tại lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ sáng 6/7, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cho biết thành phố đang tích cực triển khai Chiến dịch "500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" theo chỉ đạo của Bộ Chính trị và Trung ương, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2027).
Theo ông Cường, trong quá trình thực hiện, Ban Chỉ đạo TPHCM đã huy động sự tham gia của các nhà khoa học, cơ quan báo chí, nhân chứng lịch sử cùng nhiều tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để nghiên cứu, xác minh thông tin về các hố chôn tập thể tại nghĩa địa Đô Thành cũ (nay là Công viên Lê Thị Riêng), nơi được cho là nơi an táng nhiều chiến sĩ và đồng bào hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
"Từ những hồ sơ lịch sử quý giá, ảnh tư liệu của nước ngoài, ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự, tài liệu lưu trữ trong và ngoài nước kết hợp với khảo sát thực địa, đối chiếu nhiều nguồn thông tin, Ban Chỉ đạo đã từng bước khoanh vùng các khu vực nghi vấn", ông Cường nói.
Đặc biệt, thông qua công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, TPHCM đã tìm được nhiều nhân chứng trực tiếp chứng kiến việc chôn cất tập thể các chiến sĩ giải phóng và đồng bào yêu nước sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Theo đại diện UBND TPHCM, những lời kể của các nhân chứng đã góp phần kiểm chứng, bổ sung và làm sáng tỏ nhiều chi tiết quan trọng, tạo cơ sở vững chắc để xác định vị trí các hố chôn tập thể.
Song song đó, Ban Chỉ đạo TPHCM phối hợp Bộ Tư lệnh Quân khu 7 cùng Viện Thiết kế (Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng), Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), Trung tâm Rà phá bom mìn và Binh chủng Công binh tiến hành khảo sát bằng nhiều phương pháp khoa học hiện đại như radar xuyên đất (GPR), đo điện trở và phân tích địa vật lý.
“Các kết quả khảo sát đều cho thấy những dấu hiệu bất thường dưới lòng đất, phù hợp với tư liệu lịch sử và lời kể của các nhân chứng. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc kết hợp giữa tư liệu lịch sử, nhân chứng lịch sử và khoa học - công nghệ hiện đại trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ”, ông Cường nhấn mạnh.
Đã phát hiện 5 bộ hài cốt
Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo TPHCM phối hợp Ban Chỉ đạo Quân khu 7 tổ chức đào thăm dò tại khu vực điểm A của Công viên Lê Thị Riêng. Sau hai ngày triển khai, lực lượng làm nhiệm vụ đã phát hiện một rãnh chôn dài khoảng 25 m, rộng 3 m.
"Bước đầu phát hiện 5 bộ hài cốt cùng tấm tăng của bộ đội và nhiều kỷ vật quý giá. Đây là kết quả hết sức quan trọng, khẳng định những nhận định, đánh giá của Ban Chỉ đạo, đồng thời mở ra nhiều hy vọng tiếp tục tìm thấy các liệt sĩ còn nằm lại tại khu vực này", ông Cường cho biết.
Ông cũng bày tỏ sự tri ân đối với Ban Chỉ đạo quốc gia, Bộ Tư lệnh Quân khu 7, các bộ, ngành Trung ương, các nhà khoa học, nhân chứng lịch sử, cơ quan báo chí và người dân TPHCM đã đồng hành, hỗ trợ thành phố trong suốt quá trình tìm kiếm.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng thăm khu vực lưu mẫu hài cốt liệt sĩ.
Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM, việc phát hiện rãnh mộ mới chỉ là bước khởi đầu, khối lượng công việc phía trước còn rất lớn, đòi hỏi phải thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất, tuyệt đối cẩn trọng, khoa học và tôn kính đối với anh linh các liệt sĩ.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng các đại biểu thực hiện nghi thức di quan các hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Ngô Tùng
Trong thời gian tới, TPHCM sẽ tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm: tiếp tục mở rộng tìm kiếm, khai quật theo đúng quy trình chuyên môn, bảo đảm an toàn và giữ gìn tối đa di vật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại như radar xuyên đất, địa vật lý, giám định ADN và các thành tựu khoa học mới để nâng cao hiệu quả xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, kêu gọi các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tiếp tục cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm.
"Những kết quả bước đầu đạt được sẽ góp phần đáp ứng nguyện vọng của thân nhân các liệt sĩ và nhân dân cả nước, đồng thời tiếp tục lan tỏa ý nghĩa nhân văn sâu sắc của công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ", ông Cường nói.
