Những nguyên nhân khiến Hà Nội ô nhiễm không khí
Chia sẻ tại buổi tọa đàm với chủ đề "Hà Nội cấm xe máy xăng theo giờ: Tính toán nào cho hạ tầng và sinh kế", bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng phòng Quản lý môi trường, cho biết có nhiều nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí ở Hà Nội.
Nhiều tòa nhà cao tầng ở thủ đô chìm trong sương mù, bụi mịn trong ngày những ngày qua
ẢNH: ĐÌNH HUY
Theo bà Thủy, nguyên nhân đầu tiên là nguồn nội tại. Hà Nội như một "lòng chảo", đang phải gánh chịu ô nhiễm đến từ các hoạt động rất lớn, như: mật độ giao thông cao, hoạt động xây dựng cao, hoạt động sản xuất cao. Tiếp đó là tình trạng đốt rơm rạ, đốt rác ở khu dân cư.
Ngoài ra, kết quả nghiên cứu do Sở NN-MT phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB) thực hiện vào năm 2022 cho thấy, Hà Nội còn chịu nguồn ô nhiễm đến từ các tỉnh lân cận. Vì Hà Nội như một "lòng chảo" nên nguồn ô nhiễm này cũng bị chặn lại.
Cạnh đó, một trong những yếu tố tác động đến không khí Hà Nội là hiện tượng thời tiết. Vào những tháng cuối năm, tại Hà Nội xảy ra điều kiện nghịch nhiệt (lớp không khí ấm hơn nằm phía trên, lớp không khí lạnh hơn ở gần mặt đất).
"Chúng tôi gọi đây là mùa ô nhiễm. Mùa ô nhiễm năm nay đến chậm hơn mọi năm từ 1 - 2 tháng nhưng tần suất và mức độ không thay đổi. Và những yếu tố tổng hòa nêu trên khiến Hà Nội gánh chịu tác động ô nhiễm không khí nặng nề, ảnh hưởng tới sức khỏe người dân và hoạt động sản xuất khác", bà Thủy phân tích.
Lãnh đạo Phòng Quản lý môi trường cho biết thêm, đối với "câu chuyện thời tiết" thì không kiểm soát được. Nhưng đối với lĩnh vực giao thông, cơ quan chức năng có thể kiểm kê tất cả nguồn thải, "bắt bệnh" cho ô nhiễm không khí.
Bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng phòng Quản lý môi trường (Sở NN-MT Hà Nội), chia sẻ thông tin tại buổi tọa đàm
ẢNH: HỮU THẮNG
Tập trung giải quyết nguồn ô nhiễm chính trước
Theo nghiên cứu của WB, hoạt động giao thông là nguồn gây ô nhiễm không khí chính, chiếm tỷ lệ 50 - 70%. Vì vậy, Hà Nội sẽ tập trung vào giải quyết vấn đề về giao thông trước. Nếu giải quyết được ô nhiễm từ giao thông sẽ cải thiện được chất lượng không khí.
Với các nguồn gây ô nhiễm từ bên ngoài, theo bà Thủy, Bộ NN-MT đang thành lập ban chỉ đạo, trong đó có Hà Nội cùng các tỉnh lân cận. Ban chỉ đạo sẽ tập trung vào câu chuyện của vùng, trong đó xác định nguồn ô nhiễm của khu vực là như thế nào và đâu là trách nhiệm của cả khu vực, của từng tỉnh, thành phố.
"Ô nhiễm không khí là câu chuyện của quốc gia, của khu vực và của chính Hà Nội, nên phải bắt đầu từ nội tại của chúng ta - phối hợp và bắt tay với các khu vực khác giải quyết bài toán ô nhiễm không khí", bà Thủy nêu quan điểm.
Theo thống kê, Hà Nội có khoảng 6,9 triệu xe máy, trong đó riêng Vành đai 1 có khoảng 450.000 xe.
Tại kỳ họp cuối năm, HĐND TP.Hà Nội đã thông qua Nghị quyết số 57/2025 quy định thực hiện vùng phát thải thấp nhằm tạo hành lang pháp lý quan trọng và đặt ra lộ trình rõ ràng, minh bạch cho kiểm soát phát thải từ hoạt động giao thông tại Hà Nội…
Cạnh đó, Sở Xây dựng Hà Nội đang xây dựng dự thảo nghị quyết về chuyển đổi xanh với nhiều chính sách để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi chuyển đổi sang phương tiện giao chạy xăng dầu sang sử dụng năng lượng sạch.
Dự thảo cũng đặt ra một hệ thống các quy định toàn diện để phát triển hạ tầng trạm sạc trên địa bàn, bảo đảm "đi trước một bước" so với lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông xanh.
