Tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra sáng 29/6, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội đã chia sẻ những điểm đột phá của đồ án quy hoạch, đồng thời cho biết thành phố sẽ khẩn trương đưa quy hoạch từ "bản giấy" ra thực tiễn.
Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội (Ảnh: NXH)
Hà Nội mở dư địa cho taxi bay, drone trong không gian kinh tế tầm thấp
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm là định hướng xây dựng cấu trúc đô thị đa tầng, đa lớp, chuyển từ khai thác không gian mặt đất sang khai thác hiệu quả tài nguyên không gian theo chiều đứng, đồng thời tích hợp nhiều giá trị trong cùng một đơn vị diện tích.
Theo ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, điểm nhấn đầu tiên của Quy hoạch tổng thể Thủ đô là quan điểm hạ tầng dẫn dắt quy hoạch, trong đó Hà Nội sẽ kiện toàn toàn bộ hệ thống hạ tầng khung.
"Chúng ta sẽ xác định hạ tầng dẫn dắt quy hoạch và đây là một nội dung rất quan trọng. Chúng tôi sẽ kiện toàn toàn bộ hệ thống hạ tầng khung của Hà Nội, trong đó bổ sung các tuyến đường sắt đô thị trong thời gian tới; bên cạnh đó hoàn thành và triển khai tiếp các tuyến đường hướng tâm, vành đai để tổ chức không gian đô thị theo quan niệm đa tầng, đa lớp."
Theo định hướng quy hoạch, mô hình này nhằm tối ưu hóa sử dụng đất, gia tăng hệ số khai thác không gian đô thị, giảm áp lực lên bề mặt, ưu tiên phát triển không gian công cộng, cây xanh và mặt nước. Bên cạnh đó, cấu trúc mới còn hướng tới nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm ùn tắc giao thông, ngập úng, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử trong quá trình phát triển đô thị.
Ảnh: Như Hoàn
Về cấu trúc đô thị đa tầng, Hà Nội sẽ tổ chức không gian theo chiều đứng với các lớp chức năng riêng biệt nhưng được kết nối đồng bộ, phù hợp điều kiện địa chất cũng như yêu cầu về an ninh, quốc phòng.
Đối với không gian ngầm, quy hoạch chia thành bốn tầng.
Tầng nông, từ 0 m đến âm 15 m, ưu tiên bố trí các hoạt động công cộng, dịch vụ thương mại, hành lang đi bộ ngầm, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật thiết yếu.
Tầng trung, từ âm 15 m đến âm 30 m, sẽ bố trí các đầu mối đường sắt đô thị, hệ thống kho bãi ngầm, hào kỹ thuật tổng hợp, công trình phòng tránh thiên tai và kho dự trữ chiến lược.
Tầng cận sâu, từ âm 30 m đến âm 50 m, dành cho các trục hạ tầng kỹ thuật chính, hệ thống trữ nước ngầm quy mô lớn cùng các công trình phục vụ an ninh, quốc phòng.
Đối với tầng sâu, dưới âm 50 m, quy hoạch xác định đây là không gian dự trữ chiến lược và chưa đưa vào khai thác trong thời kỳ quy hoạch.
Đối với không gian tầm thấp (dưới 3.000 m), mặt đất sẽ được ưu tiên dành cho con người và hệ sinh thái tự nhiên thông qua việc phát triển hệ thống đường đi bộ an toàn, công viên, mặt nước, đồng thời bảo tồn cấu trúc không gian của khu phố cổ, phố cũ.
Ở không gian trên cao, Hà Nội định hướng phát triển các tổ hợp cao ốc mật độ cao tại các khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và dọc các tuyến vành đai nhằm sử dụng đất hiệu quả hơn. Thành phố cũng sẽ xây dựng hệ thống cầu đi bộ trên cao kết nối liên hoàn giữa các công trình.
Đáng chú ý, quy hoạch lần đầu tiên đưa kinh tế tầm thấp trở thành một lĩnh vực phát triển mới.
Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, thành phố hướng tới quản lý không gian từ độ cao 1.000 m trở xuống. Qua đó Hà Nội sẽ quy hoạch các khu vực tiên phong phục vụ giao thương và vận chuyển bằng taxi bay (eVTOL), thiết bị bay không người lái (drone), đồng thời ứng dụng các công nghệ phục vụ giám sát đô thị thông minh.
"Đối với kinh tế tầm thấp, chúng tôi hướng tới việc xác lập không gian quản lý và khai thác từ độ cao 1.000 m trở xuống. Đây sẽ là dư địa phát triển mới cho các loại hình như taxi bay, hệ thống truyền thông, viễn thông cũng như các thiết bị bay không người lái, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội." - ông chia sẻ.
Đối với không gian tầm cao (trên 3.000 m), thành phố sẽ kiểm soát hành lang bay quốc tế, nội địa và quản lý khoảng không phục vụ viễn thông, quan trắc khí hậu cũng như các nhiệm vụ an ninh, quốc phòng.
Một điểm nhấn khác là định hướng phát triển không gian đô thị theo triết lý "rừng trong phố, phố trong rừng", kết hợp với mô hình "làng trong thành phố, thành phố trong làng", nhằm tạo sự hài hòa giữa phát triển đô thị và khu vực nông thôn trong giai đoạn mới.
Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh cũng cho biết chuyển đổi số và kinh tế số sẽ là một cấu phần quan trọng của quy hoạch.
"Kinh tế số sẽ được thể hiện trong quản lý dữ liệu số đối với công tác quy hoạch. Bên cạnh đó, kinh tế số cũng sẽ tham gia vào tất cả các thị trường và quá trình phát triển kinh tế, xã hội của Hà Nội."
Rút ngắn 30% đến 50% thời gian lập quy hoạch
Theo ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, bài toán lớn nhất hiện nay là đưa quy hoạch vào thực tiễn.
"Làm thế nào để quy hoạch từ bản giấy trở thành thực địa để tham gia cho phát triển, chúng tôi sẽ cụ thể hóa nội dung này trên cơ sở Nghị quyết 258, định hướng của Luật Thủ đô và đặc biệt là những cơ chế mới khi triển khai công tác quy hoạch."
Ông cho biết ngay từ tháng 9/2026, Hà Nội sẽ triển khai cụ thể hóa 5 đồ án quy hoạch hạ tầng kỹ thuật. Đồng thời, hệ thống quy hoạch phân khu các khu vực chức năng cũng sẽ được triển khai ngay trong năm 2026.
Nhờ các cơ chế mới của Luật Thủ đô và Nghị quyết 63 của HĐND thành phố, thời gian lập quy hoạch sẽ được rút ngắn đáng kể.
Theo đó, hệ thống quy hoạch phân khu có thể giảm khoảng 30% thời gian so với quy định hiện hành; riêng một số trường hợp, thời gian nghiên cứu có thể rút từ 3 đến 6 tháng xuống còn khoảng 3 tháng, tương đương giảm khoảng 50%.
Đối với quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, Hà Nội sẽ được phép triển khai trước nội dung đồ án, đồng thời cắt giảm thủ tục về nhiệm vụ thiết kế, giúp rút ngắn thêm khoảng 2 đến 3 tháng để các dự án có thể sớm triển khai.
Ảnh: Như Hoàn
Về định hướng phát triển đô thị, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho biết thành phố sẽ tập trung xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu, đa chức năng.
Các khu vực này sẽ đáp ứng đồng thời nhiều nhu cầu như tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, đồng thời gắn với chương trình cải tạo chung cư cũ và tái cấu trúc đô thị.
Song song với đó, Hà Nội sẽ ưu tiên hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị và giao thông đường bộ để tăng cường kết nối giữa nội đô với các địa phương trong vùng Thủ đô.
Trong công tác quản lý quy hoạch, thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng không gian số và chuyển đổi số nhằm theo dõi, giám sát quy hoạch theo thời gian thực, hạn chế tình trạng điều chỉnh, bóp méo quy hoạch trong quá trình triển khai.
Đối với công tác tái định cư, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết thành phố đang đồng thời nghiên cứu nhiều khu vực ở cả phía Đông, Tây, Nam, Bắc Hà Nội để hình thành các khu tái định cư đa mục tiêu trên cơ sở đề xuất của 126 đơn vị hành chính, qua đó giảm xung đột khi triển khai các dự án chỉnh trang và phát triển đô thị.
Cũng tại hội nghị, đại diện Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho biết toàn bộ nội dung của Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đang được trưng bày tại Bảo tàng Hà Nội bằng nhiều công nghệ như 3D Mapping, trình chiếu 4D cùng hệ thống sơ đồ, bản vẽ trực quan.
"Bảo tàng Hà Nội sẽ mở cửa miễn phí từ ngày hôm nay, 29/6/2026 để đón tất cả những người dân quan tâm đến nội dung của đồ án quy hoạch. Tất cả các bộ môn của quy hoạch, trong đó có giao thông, sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật đều được thể hiện tại triển lãm."
